Inhoud
1 dwang in de kinder en jeugdhulpverlening............................................................................................................3
1.1 verschillende vormen van dwang...................................................................................................................3
1.2 onvrijwillige hulpverlening bij VOS..................................................................................................................3
1.3 onvrijwillige hulpverlening bij delinquentie (MOF).........................................................................................5
1.3.1 decreet jeugddelinquentie.......................................................................................................................6
2 Dwang: de volwassenhulpverlening.....................................................................................................................10
2.1 collocatie en internering...............................................................................................................................10
2.1.1 een gemeenschappelijke historiek.........................................................................................................10
2.2 Internering: wat is het?.................................................................................................................................14
2.2.1 De interneringswet.................................................................................................................................14
2.2.2 Internering: strafprocedure algemeen...................................................................................................15
2.2.3 internering: straftoemeting....................................................................................................................16
2.2.4 internering: strafuitvoering....................................................................................................................16
2.3 geestelijke gezondheidszorg in detentie.......................................................................................................17
2.4 specifieke doelgroepen.................................................................................................................................17
2.5 interne rechtspositie.....................................................................................................................................17
3 transities in de hulp: verlaten van de BJB als exemplarisch voorbeeld...............................................................18
3.1 transities doorheen de levensloop................................................................................................................18
3.2 probleemstelling...........................................................................................................................................18
3.3 jeugdhulpverlaters of uitstromers................................................................................................................19
3.4 wtgevende kaders.........................................................................................................................................20
4 jeugdhulpverlaters : achtergronden – waarom is het een probleem..................................................................21
4.1 jongvolwassenheid als transitieperiode........................................................................................................21
4.2 jongvolwassenheid als moratorium..............................................................................................................22
4.3 jongvolwassenheid bij jeugdhulpverlaters: een maatschappelijke paradox................................................22
4.4 jeugdhulpverlaters........................................................................................................................................23
4.5 paradox hoofdzakelijk bij plaatsingen...........................................................................................................24
4.6 breuk met het familiaal en sociaal netwerk..................................................................................................24
4.7 onderbroken schoolloopbaan.......................................................................................................................25
4.8 versnipperde hulpverlening..........................................................................................................................26
4.9 gevolgen? outcomes (gyphen et al, 2017)...................................................................................................26
4.9.1 outcomes................................................................................................................................................27
5 jeugdhulpverlaters: oplossing en aanpak............................................................................................................28
5.1 sleutelmomenten (turning points)................................................................................................................29
6 conclusies.............................................................................................................................................................29
,
, DWANG EN TRANSITIE
Gedwongen hulpverlening
Transitie in verschillende onderdelen in die systemen
1 DWANG IN DE KINDER EN JEUGDHULPVERLENING
1.1 VERSCHILLENDE VORMEN VAN DWANG
DWANG = niet-vrijwillig –> met tussenkomst van een juridische instantie
Justitie moet tussenkomen bij de ouders, bij de opvoedingsverantwoordelijken
Of bij de jongeren die iets fout doen
Op niveau van de opvoedingsverantwoordelijken / ouders
• Ontzetting uit de ouderlijke macht
• De onvrijwillige hulpverlening: bij MaNo voor kinderen en jongeren in een verontrustende
opvoedingssituatie (VOS)
(recht op hulp + interventierecht)
Op niveau van de minderjarige
• Jeugddelict ~ ‘als misdrijf omschreven feit’ (MOF)
Ouders kunnen worden ontzet van de ouderlijke macht, maar is heel zeldzaam
Ook bij een pleegplaatsing gaan pleegouders een stuk van de opvoeding mee opnemen maar in dit
geval hebben de ouders ook nog de ouderlijke macht
1.2 ONVRIJWILLIGE HULPVERLENING BIJ VOS
Procesvoering in de gemandateerde voorzieningen: zie les IJH (opvolging via case-management)
Als maatschappelijke noodzaak is toegekend, kan hulpverlening opgestar worden in vrijwilligheid
Soms lukt dat niet
Bij case-managment heb je twee vormen
o Vrijwilligheid
o Intensieve case-managment, als het niet mogelijk is om vrijwillige hulpverlening op te starten
(zie ook les integralen)
Overige actoren die actief zijn:
Het parket (het openbaar ministerie)
o Oordeelt of er sprake is van verontrusting (dossiers kunnen al dan niet hoogdringend zijn)
o Beslist of de jeugdrechter gevorderd moet worden
Sociale dienst van de jeugdrechtbank (SDJ): consulent voert maatschappelijk onderzoek uit
o Niet-rechtstreeks toegankelijk !
o Onderzoek in opdracht van de jeugdrechtbank ( > adviesverslag: best mogelijke traject)
1 dwang in de kinder en jeugdhulpverlening............................................................................................................3
1.1 verschillende vormen van dwang...................................................................................................................3
1.2 onvrijwillige hulpverlening bij VOS..................................................................................................................3
1.3 onvrijwillige hulpverlening bij delinquentie (MOF).........................................................................................5
1.3.1 decreet jeugddelinquentie.......................................................................................................................6
2 Dwang: de volwassenhulpverlening.....................................................................................................................10
2.1 collocatie en internering...............................................................................................................................10
2.1.1 een gemeenschappelijke historiek.........................................................................................................10
2.2 Internering: wat is het?.................................................................................................................................14
2.2.1 De interneringswet.................................................................................................................................14
2.2.2 Internering: strafprocedure algemeen...................................................................................................15
2.2.3 internering: straftoemeting....................................................................................................................16
2.2.4 internering: strafuitvoering....................................................................................................................16
2.3 geestelijke gezondheidszorg in detentie.......................................................................................................17
2.4 specifieke doelgroepen.................................................................................................................................17
2.5 interne rechtspositie.....................................................................................................................................17
3 transities in de hulp: verlaten van de BJB als exemplarisch voorbeeld...............................................................18
3.1 transities doorheen de levensloop................................................................................................................18
3.2 probleemstelling...........................................................................................................................................18
3.3 jeugdhulpverlaters of uitstromers................................................................................................................19
3.4 wtgevende kaders.........................................................................................................................................20
4 jeugdhulpverlaters : achtergronden – waarom is het een probleem..................................................................21
4.1 jongvolwassenheid als transitieperiode........................................................................................................21
4.2 jongvolwassenheid als moratorium..............................................................................................................22
4.3 jongvolwassenheid bij jeugdhulpverlaters: een maatschappelijke paradox................................................22
4.4 jeugdhulpverlaters........................................................................................................................................23
4.5 paradox hoofdzakelijk bij plaatsingen...........................................................................................................24
4.6 breuk met het familiaal en sociaal netwerk..................................................................................................24
4.7 onderbroken schoolloopbaan.......................................................................................................................25
4.8 versnipperde hulpverlening..........................................................................................................................26
4.9 gevolgen? outcomes (gyphen et al, 2017)...................................................................................................26
4.9.1 outcomes................................................................................................................................................27
5 jeugdhulpverlaters: oplossing en aanpak............................................................................................................28
5.1 sleutelmomenten (turning points)................................................................................................................29
6 conclusies.............................................................................................................................................................29
,
, DWANG EN TRANSITIE
Gedwongen hulpverlening
Transitie in verschillende onderdelen in die systemen
1 DWANG IN DE KINDER EN JEUGDHULPVERLENING
1.1 VERSCHILLENDE VORMEN VAN DWANG
DWANG = niet-vrijwillig –> met tussenkomst van een juridische instantie
Justitie moet tussenkomen bij de ouders, bij de opvoedingsverantwoordelijken
Of bij de jongeren die iets fout doen
Op niveau van de opvoedingsverantwoordelijken / ouders
• Ontzetting uit de ouderlijke macht
• De onvrijwillige hulpverlening: bij MaNo voor kinderen en jongeren in een verontrustende
opvoedingssituatie (VOS)
(recht op hulp + interventierecht)
Op niveau van de minderjarige
• Jeugddelict ~ ‘als misdrijf omschreven feit’ (MOF)
Ouders kunnen worden ontzet van de ouderlijke macht, maar is heel zeldzaam
Ook bij een pleegplaatsing gaan pleegouders een stuk van de opvoeding mee opnemen maar in dit
geval hebben de ouders ook nog de ouderlijke macht
1.2 ONVRIJWILLIGE HULPVERLENING BIJ VOS
Procesvoering in de gemandateerde voorzieningen: zie les IJH (opvolging via case-management)
Als maatschappelijke noodzaak is toegekend, kan hulpverlening opgestar worden in vrijwilligheid
Soms lukt dat niet
Bij case-managment heb je twee vormen
o Vrijwilligheid
o Intensieve case-managment, als het niet mogelijk is om vrijwillige hulpverlening op te starten
(zie ook les integralen)
Overige actoren die actief zijn:
Het parket (het openbaar ministerie)
o Oordeelt of er sprake is van verontrusting (dossiers kunnen al dan niet hoogdringend zijn)
o Beslist of de jeugdrechter gevorderd moet worden
Sociale dienst van de jeugdrechtbank (SDJ): consulent voert maatschappelijk onderzoek uit
o Niet-rechtstreeks toegankelijk !
o Onderzoek in opdracht van de jeugdrechtbank ( > adviesverslag: best mogelijke traject)
