SAMENVATTING INLEIDING STRAFRECHT
2021/2022 | 8 Problemen & Hoorcolleges
, LOSSE STOF HOORCOLLEGE
Overlappende stof verwerkt bij problemen
Een van de centrale vragen in dit vak: wat is de strafbaarheid? Wie is strafrechtelijk
aansprakelijk?
Bijzondere strafmaxima = het strafmaximum van delicten
Bronnen van het strafrecht
Er was een tijd waar het heel onduidelijk was welke straffen je kreeg e.d. Dat wilden we niet
meer. Toen kwam de verlichting met o.a. Beccaria. Meer rechtszekerheid door geschreven
wetgeving. Dit was de belangrijkste rechtsbron en kennisbron. (Legaliteitsbeginsel)
Wetboek van strafrecht 1886
Wetboek van strafvordering 1926
Jurisprudentie > rechtelijke uitspraken, uitleg van de wet en ‘leer’ die daaruit naar voren
komt.
Ongeschreven rechtsbeginselen, o.a.:
- Beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit
- Beginselen van een goede procesorde
- Gelijkheidsbeginsel
Materieel – formeel strafrecht
- Materieel strafrecht (strafrecht):
Dit regelt wie, voor welk gedrag en onder welke omstandigheden strafbaar is en welke
sanctie kan volgen. Normstelling: strafbaar feit is de schending van een materiele norm.
- Formeel strafrecht (strafprocesrecht):
Dit regelt de opsporing, vervolging en berechting. Het juridisch mogelijk maken en ook
normeren van de strafrechtspleging door de overheid. Het wettigt (ingrijpend) optreden van
de overheid richting de burger – instrumentaliteit – en beperkt tegelijkertijd dat optreden –
rechtsbescherming.
Maakt het de overheid makkelijker om te berechten (bv fouilleren, DNA afnemen e.d.)
Formeel en materieel Sr lijken gescheiden gebieden maar ze zijn sterk onderling
verbonden. Formeel Sr heeft een schakelfunctie tussen ‘een strafbaar feit en de op te leggen
sanctie’. Een strafbaar feit met bijbehorende sanctiebepaling is ook van invloed op
formeelrechtelijke beslissingen. Het sanctierecht (voorwaarden over de sanctie die mag
worden opgelegd en ten uitvoer gelegd) zowel in WbSr en WbSv.
Dus strafrecht is: Materieel; Formeel; Sanctierecht.
WbSv:
6 boeken. Maar vind een moderniseringsproces plaats.
WbSr:
Boek I – algemene leerstukken
Boek II – misdrijven
Boek III – overtredingen
Commuun – bijzonder strafrecht
- Commuun strafrecht
Het geheel van strafbare feiten in boek II en III WbSr. Gaat alleen over materieel strafrecht
(alleen delicten uit WbSr, alles wat niet mag)
- Bijzonder strafrecht
Bijzondere strafwetten zoals de Opiumwet, WVW en WWM. Dit ligt genormeerd door boek I
WbSr. Zowel materieel als formeel strafrecht.
2021/2022 | 8 Problemen & Hoorcolleges
, LOSSE STOF HOORCOLLEGE
Overlappende stof verwerkt bij problemen
Een van de centrale vragen in dit vak: wat is de strafbaarheid? Wie is strafrechtelijk
aansprakelijk?
Bijzondere strafmaxima = het strafmaximum van delicten
Bronnen van het strafrecht
Er was een tijd waar het heel onduidelijk was welke straffen je kreeg e.d. Dat wilden we niet
meer. Toen kwam de verlichting met o.a. Beccaria. Meer rechtszekerheid door geschreven
wetgeving. Dit was de belangrijkste rechtsbron en kennisbron. (Legaliteitsbeginsel)
Wetboek van strafrecht 1886
Wetboek van strafvordering 1926
Jurisprudentie > rechtelijke uitspraken, uitleg van de wet en ‘leer’ die daaruit naar voren
komt.
Ongeschreven rechtsbeginselen, o.a.:
- Beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit
- Beginselen van een goede procesorde
- Gelijkheidsbeginsel
Materieel – formeel strafrecht
- Materieel strafrecht (strafrecht):
Dit regelt wie, voor welk gedrag en onder welke omstandigheden strafbaar is en welke
sanctie kan volgen. Normstelling: strafbaar feit is de schending van een materiele norm.
- Formeel strafrecht (strafprocesrecht):
Dit regelt de opsporing, vervolging en berechting. Het juridisch mogelijk maken en ook
normeren van de strafrechtspleging door de overheid. Het wettigt (ingrijpend) optreden van
de overheid richting de burger – instrumentaliteit – en beperkt tegelijkertijd dat optreden –
rechtsbescherming.
Maakt het de overheid makkelijker om te berechten (bv fouilleren, DNA afnemen e.d.)
Formeel en materieel Sr lijken gescheiden gebieden maar ze zijn sterk onderling
verbonden. Formeel Sr heeft een schakelfunctie tussen ‘een strafbaar feit en de op te leggen
sanctie’. Een strafbaar feit met bijbehorende sanctiebepaling is ook van invloed op
formeelrechtelijke beslissingen. Het sanctierecht (voorwaarden over de sanctie die mag
worden opgelegd en ten uitvoer gelegd) zowel in WbSr en WbSv.
Dus strafrecht is: Materieel; Formeel; Sanctierecht.
WbSv:
6 boeken. Maar vind een moderniseringsproces plaats.
WbSr:
Boek I – algemene leerstukken
Boek II – misdrijven
Boek III – overtredingen
Commuun – bijzonder strafrecht
- Commuun strafrecht
Het geheel van strafbare feiten in boek II en III WbSr. Gaat alleen over materieel strafrecht
(alleen delicten uit WbSr, alles wat niet mag)
- Bijzonder strafrecht
Bijzondere strafwetten zoals de Opiumwet, WVW en WWM. Dit ligt genormeerd door boek I
WbSr. Zowel materieel als formeel strafrecht.
