Filosofie samenvatting
HC 2
Het begin van de filosofie
Onoverzichtelijkheid van het leven waar je je weg in moet vinden.
Mythe vervolgens vervangen door logos: rationele verklaringsmethodes van de filosofie.
Er zit wel logica in een mythe. Eerste grote filosofen gebruiken mythen in hun filosofie. Dus
scheiding tussen ,mythe en logos niet lijnrecht.
Mythe: praktische zaken.
Logos en theoria: afstandelijk en belangeloos waarnemen en beschrijven vd werkelijkheid,
los vd praktijk.
In mythe en verhalen nooit bestaande orde ter discussie gesteld. In logos en theorie wel.
Mileziers: 6e eeuw v.c.
o Rijke zeemacht, ruimte om na te denken
o Hier zouden eerste physici zijn ontstaan: denkers die alles herleiden tot eenvoudige en
onpersoonlijke beginselen.
o Thales: Water als oorsprong, mening is onderbouwd
o Anaximander: Alles komt voort uit het onbepaalde. Daaruit kwamen tegenstellingen zoals
water en vuur. Zoeken naar stabiele werkelijkheid achter de zintuiglijk waarneembare
werkelijkheid
o Anaximenes: lucht is het oerbeginsel
Eerste filosofen want:
o Vertrouwen op ratio, verstand: argumenten, intellectuele orde, kwaliteit naar kwantiteit:
heel veel begrippen met bepaalde betekenis omzetten naar getallen en dan een beslissing
nemen.
o zoeken naar Natuurlijke oorzaken van dingen: physici.
o abstraheren van de concrete werkelijkheid: de wereld achter de verschijnselen als verklaring.
o Maar pythagoras vroeg ook altijd door?
Socratisch gesprek: doorvragen, kritisch
Intense zoektocht naar de waarheid en juiste manier van leven
Net een horzel: dodelijke vragen
Wie denkt dat de zoektocht eindigt met een bepaald antwoord kan scherpe kritiek
verwachten
"het begin van alle wijsheid is het besef dat we niets weten" uitgezonderd de liefde
Daimonion: innerlijke stem als gids
VAN Inzicht NAAR handelen
Geen geschreven werk
Miss eerste filosoof want:
o Hij bevraagt het zogenaamde vanzelfsprekende
o Laat zien dat de waarheid er toe doet. Je kan ni zomaar alles beweren.
, o Gevaar: relativisme: ieder heeft zijn of haar eigen waarheid
o Socratisch gesprek: inzicht krijg je niet voorgeschoteld maar daar moet je over nadenken
o Stel vragen, verzin voorbeelden en analyseer ervaringen
o Wat bedoel je? Klopt het?
o Effect: twijfel aan eigen overtuigingen, dus intense zoektocht nr waarheid
Plato 427-347 v. c
Oorlog sparta, daarna democratie onder druk
Tijdens zijn leven zelfstandige stadsstaatjes
Na plato: Alexander de grote en hellenisme: 1 groot Grieks rijk
Sport, dichtkunst en politiek
Ontmoet socrates en wil filosoof worden
Zet zich af tegen dichters want is niet de waarheid
Wil als filosoof de politiek in in syracuse
Sticht een academie die wordt gesloten door een christelijk hoofd omdat Platonisme
verderfelijkheid is. Gek genoeg gaan Plato en christendom wel samen. Plato aarde
waarneembare werkelijkheid en hogere werkelijkheid: soort hemel.
Socrates geen geschreven werk en plato wel: dialoog: soms fictief en soms historisch
Plato dialoog: met hoor en wederhoor eigen visie (verstopt in verschillende delen van
convo's
Vroege dialogen: socrates en ethiek
Latere dialogen: kentheorie en kosmologie
Invloed heraclitus en parmenides op plato:
o Heraclitus: alles bloeit maar gaat dood, maar er is logos, een bepaalde eenheid
o Leerling v heraclitus: alles verandert dus er is geen zekere kennis
o Parmenides: wat we waarnemen is veranderlijk en onbetrouwbaar, maar de echte
werkelijkheid is ondeelbaar en onveranderlijk
o Zeno, leerling parmenides: achilles en de schildpad: alle beweging is onmogelijk en iets eindig
kan worden verdeeld in oneindige getallen
o Plato: geeft Parmenides gelijk: achter zintuiglijke werkelijkheid ligt een echte werkelijkheid.
Plato en de sofisten
Sofisten meesters in retorica (leer van het spreken)
Corax (leermeester) en tisias: modelvoorbeeld sofisten (woordkunstenaars). Als tisias
rechtbank en pleidooi winnen dan betaalt corax. Tisias vermijdt rechtbank en corax is het zat
dus daagt hem uit naar de rechtbank. Tisias zegt ik win hoe dan ook: als ik win heb ik je
overtuigd en betaal je mijn studie (1 e zaak gewonnen), als ik verlies heb je me blijkbaar niet
genoeg onderwezen en is je onderwijs niks waard geweest, dus hoef ik niet te betalen
Corax: je betaald mij hoe dan ook: of je overtuigt me en mijn lessen hebben gewerkt, betaal
Of je overtuigt me niet en je hebt je eerste shizzle verloren dus, betaal
Plato: maar betoog je de waarheid wel?
Protagoras: de mens is de maat van alle dingen: door je betoog bepalen wat als waarheid
wordt aangenomen
Gorgias: het woord is een machtig heerser, onderwijs door demonstraties
Plato over Gorgias
o Retorica kan mensen onware dingen bijbrengen
, o Gorgias: mening is hoogst mogelijke kennis niveau. Goed verwoorden zodat we gelijk krijgen
o Socrates: nee, wetem is hoogste kennis niveau. Geen gelijk krijgen maar gelijk hebben!
o Nuance: socrates beste sofist
o Quintilianus: wijsheid en retorica vormen een eenheid
Bildung (persoonlijkheidsvorming): twee opvattingen
o 1: Socrates en plato:
waarheid en rede centraal
Bij Opvoeden en bildung gaat het om ware en algemeen geldige kennis.
De rede moet onware overtuigingen elimineren.
o 2: Sofisten:
goed leren spreken: Het woord toont de wereld, brengt werkelijkheid aan het licht
Plato’s kenleer en mythe van de grot:
Plato zoekt ware kennis en ontwikkelt drm een kenleer
1 afzetten tegen sofisten: menen is volgens hem niet het hoogste kennisniveau
2 plato merkt op dat de moraal kwetsbaar is als het gebaseerd is op meningen, kan waar zijn
maar moet gefundeerd zijn.
mythe vd grot: onderscheid tussen menen en weten
o Plato’s kentheorie:
o werkelijkheid in twee domeinen
domein vh zichtbare: domein van het menen omdat het veranderlijk is
o voorstellingen (schaduw) en concrete verschijnselen
domein van het kenbare: domein van het weten: stabiel, algemeen
o object vh redenerend denken
o de dingen denkend genomen
HC 3
Een idee van rechtvaardigheid
Socrates: de kennis van dit gesprek was al latent aanwezig: ik ben vroedvrouw
Helpt mannen met barensnood en onderzoekt de zwangere geest (ziel)
Verhouding idee en waarneembaar
o Alles wat we zien zijn afschaduwingen van het idee van schoonheid. Door ideen kunnen we
onderscheid maken tussen mooi en lelijk. Ideeen overstijgen wat schoonheid is.
o Lichaam is kerker vd ziel: dualisme: geest zou anders zo ideeenwereld binnenwandelen.
o Socrates moet gifbeker drinken en is niet bang voor de dood: vrij van het lichaam en geeft
mogelijkheid van ware kennis
HC 2
Het begin van de filosofie
Onoverzichtelijkheid van het leven waar je je weg in moet vinden.
Mythe vervolgens vervangen door logos: rationele verklaringsmethodes van de filosofie.
Er zit wel logica in een mythe. Eerste grote filosofen gebruiken mythen in hun filosofie. Dus
scheiding tussen ,mythe en logos niet lijnrecht.
Mythe: praktische zaken.
Logos en theoria: afstandelijk en belangeloos waarnemen en beschrijven vd werkelijkheid,
los vd praktijk.
In mythe en verhalen nooit bestaande orde ter discussie gesteld. In logos en theorie wel.
Mileziers: 6e eeuw v.c.
o Rijke zeemacht, ruimte om na te denken
o Hier zouden eerste physici zijn ontstaan: denkers die alles herleiden tot eenvoudige en
onpersoonlijke beginselen.
o Thales: Water als oorsprong, mening is onderbouwd
o Anaximander: Alles komt voort uit het onbepaalde. Daaruit kwamen tegenstellingen zoals
water en vuur. Zoeken naar stabiele werkelijkheid achter de zintuiglijk waarneembare
werkelijkheid
o Anaximenes: lucht is het oerbeginsel
Eerste filosofen want:
o Vertrouwen op ratio, verstand: argumenten, intellectuele orde, kwaliteit naar kwantiteit:
heel veel begrippen met bepaalde betekenis omzetten naar getallen en dan een beslissing
nemen.
o zoeken naar Natuurlijke oorzaken van dingen: physici.
o abstraheren van de concrete werkelijkheid: de wereld achter de verschijnselen als verklaring.
o Maar pythagoras vroeg ook altijd door?
Socratisch gesprek: doorvragen, kritisch
Intense zoektocht naar de waarheid en juiste manier van leven
Net een horzel: dodelijke vragen
Wie denkt dat de zoektocht eindigt met een bepaald antwoord kan scherpe kritiek
verwachten
"het begin van alle wijsheid is het besef dat we niets weten" uitgezonderd de liefde
Daimonion: innerlijke stem als gids
VAN Inzicht NAAR handelen
Geen geschreven werk
Miss eerste filosoof want:
o Hij bevraagt het zogenaamde vanzelfsprekende
o Laat zien dat de waarheid er toe doet. Je kan ni zomaar alles beweren.
, o Gevaar: relativisme: ieder heeft zijn of haar eigen waarheid
o Socratisch gesprek: inzicht krijg je niet voorgeschoteld maar daar moet je over nadenken
o Stel vragen, verzin voorbeelden en analyseer ervaringen
o Wat bedoel je? Klopt het?
o Effect: twijfel aan eigen overtuigingen, dus intense zoektocht nr waarheid
Plato 427-347 v. c
Oorlog sparta, daarna democratie onder druk
Tijdens zijn leven zelfstandige stadsstaatjes
Na plato: Alexander de grote en hellenisme: 1 groot Grieks rijk
Sport, dichtkunst en politiek
Ontmoet socrates en wil filosoof worden
Zet zich af tegen dichters want is niet de waarheid
Wil als filosoof de politiek in in syracuse
Sticht een academie die wordt gesloten door een christelijk hoofd omdat Platonisme
verderfelijkheid is. Gek genoeg gaan Plato en christendom wel samen. Plato aarde
waarneembare werkelijkheid en hogere werkelijkheid: soort hemel.
Socrates geen geschreven werk en plato wel: dialoog: soms fictief en soms historisch
Plato dialoog: met hoor en wederhoor eigen visie (verstopt in verschillende delen van
convo's
Vroege dialogen: socrates en ethiek
Latere dialogen: kentheorie en kosmologie
Invloed heraclitus en parmenides op plato:
o Heraclitus: alles bloeit maar gaat dood, maar er is logos, een bepaalde eenheid
o Leerling v heraclitus: alles verandert dus er is geen zekere kennis
o Parmenides: wat we waarnemen is veranderlijk en onbetrouwbaar, maar de echte
werkelijkheid is ondeelbaar en onveranderlijk
o Zeno, leerling parmenides: achilles en de schildpad: alle beweging is onmogelijk en iets eindig
kan worden verdeeld in oneindige getallen
o Plato: geeft Parmenides gelijk: achter zintuiglijke werkelijkheid ligt een echte werkelijkheid.
Plato en de sofisten
Sofisten meesters in retorica (leer van het spreken)
Corax (leermeester) en tisias: modelvoorbeeld sofisten (woordkunstenaars). Als tisias
rechtbank en pleidooi winnen dan betaalt corax. Tisias vermijdt rechtbank en corax is het zat
dus daagt hem uit naar de rechtbank. Tisias zegt ik win hoe dan ook: als ik win heb ik je
overtuigd en betaal je mijn studie (1 e zaak gewonnen), als ik verlies heb je me blijkbaar niet
genoeg onderwezen en is je onderwijs niks waard geweest, dus hoef ik niet te betalen
Corax: je betaald mij hoe dan ook: of je overtuigt me en mijn lessen hebben gewerkt, betaal
Of je overtuigt me niet en je hebt je eerste shizzle verloren dus, betaal
Plato: maar betoog je de waarheid wel?
Protagoras: de mens is de maat van alle dingen: door je betoog bepalen wat als waarheid
wordt aangenomen
Gorgias: het woord is een machtig heerser, onderwijs door demonstraties
Plato over Gorgias
o Retorica kan mensen onware dingen bijbrengen
, o Gorgias: mening is hoogst mogelijke kennis niveau. Goed verwoorden zodat we gelijk krijgen
o Socrates: nee, wetem is hoogste kennis niveau. Geen gelijk krijgen maar gelijk hebben!
o Nuance: socrates beste sofist
o Quintilianus: wijsheid en retorica vormen een eenheid
Bildung (persoonlijkheidsvorming): twee opvattingen
o 1: Socrates en plato:
waarheid en rede centraal
Bij Opvoeden en bildung gaat het om ware en algemeen geldige kennis.
De rede moet onware overtuigingen elimineren.
o 2: Sofisten:
goed leren spreken: Het woord toont de wereld, brengt werkelijkheid aan het licht
Plato’s kenleer en mythe van de grot:
Plato zoekt ware kennis en ontwikkelt drm een kenleer
1 afzetten tegen sofisten: menen is volgens hem niet het hoogste kennisniveau
2 plato merkt op dat de moraal kwetsbaar is als het gebaseerd is op meningen, kan waar zijn
maar moet gefundeerd zijn.
mythe vd grot: onderscheid tussen menen en weten
o Plato’s kentheorie:
o werkelijkheid in twee domeinen
domein vh zichtbare: domein van het menen omdat het veranderlijk is
o voorstellingen (schaduw) en concrete verschijnselen
domein van het kenbare: domein van het weten: stabiel, algemeen
o object vh redenerend denken
o de dingen denkend genomen
HC 3
Een idee van rechtvaardigheid
Socrates: de kennis van dit gesprek was al latent aanwezig: ik ben vroedvrouw
Helpt mannen met barensnood en onderzoekt de zwangere geest (ziel)
Verhouding idee en waarneembaar
o Alles wat we zien zijn afschaduwingen van het idee van schoonheid. Door ideen kunnen we
onderscheid maken tussen mooi en lelijk. Ideeen overstijgen wat schoonheid is.
o Lichaam is kerker vd ziel: dualisme: geest zou anders zo ideeenwereld binnenwandelen.
o Socrates moet gifbeker drinken en is niet bang voor de dood: vrij van het lichaam en geeft
mogelijkheid van ware kennis
