Samenvatting RT KT1
Route patient – personeel en workflow
Bundeleigenschappen – geometrie / PDD fotonen
Radiobiologie – bijwerkingen basis
BMH
Apparatuur – linac fotonen
Bestralingstechnieken – virtuele simulatie
Goedaardig gezwel kan door groei druk geven op de omgegeven gezonde weefsels, maar metastaseert niet.
Radiotherapie kan worden gebruikt om de zwelling tegen te gaan.
Er zijn verschillende onderdelen binnen de radiotherapie:
• Teletherapie: uitwendige bestraling, dit doen wij
• Crachytherapie: inwendige bestraling
• IORT, intra operatieve bestraling
Curatieve behandeling is gericht op genezing. Tumor moet worden vernietigd, alleen mogelijk als er geen
tot beperkte metastasen zijn.
Palliatieve behandeling is gericht op het verbeteren van kwaliteit van leven. Het is pijnstillend,
levensverlengend, klachten verminderend en stoppen van bloedingen. Dit is wel mogelijk als er metastasen
zijn.
Stadiering is een manier om de status te bepalen. Dit is gebaseerd op de TNM-classificatie:
• T – tumor
• N – nodus, als tumorcellen losraken van de tumor en vervoerd worden door de lymfevaten en deze
lopen vast in de lymfeklier, als er meerdere vastlopen in die klieren kunnen daar nieuwe tumoren
ontstaan. Dit wordt ook lymfe uitzaaiing genoemd.
• M – metastasen
Medewerkers op de radiotherapie afdeling:
• MBB-er
• Radiotherapeut
• Klinisch fysicus
• Versnellertechnici
• Dosimetristen
• Doktersassistent
• Diëtiste
• Administratief medewerker
• Maatschappelijk werker
• Manager
Handelingen van de MBB-er:
• Geeft de patiënt uitleg en instructies over de CT en de bestraling
• Biedt een luisterend oor en is alert op klachten / voortgang van de patiënt
• De patiënt wordt door de MBB-er gepositioneerd voor de bestraling
• Zorgt voor de kwaliteitsborging van de behandeling
• Weet de juiste collega’s te vinden en tijdig in te schakelen
• Vul gaandeweg je studie verder aan
• Of verrijk je baan als gediplomeerde MBB-er
, Moulage is het masker dat gebruikt wordt bij bestraling van de nek en het hoofd.
Bij radiotherapie wordt gebruik gemaakt van ioniserende straling, deze straling is genoeg energetisch om
een elektron uit de buitenste schil van een atoom weg te slaan. Het vrijmaken van een of meer elektronen
uit een atoom zorgt ervoor dat er een ion ontstaat. Dit ionisatieproces is schadelijk als deze in het DNA
plaatsvindt.
Andere gevolgen van ioniserende straling:
• Mitose-remming, blokkeren celcyclus meestal in G2
• Interfasedood: acute celdood
• Mitosedood: cel kan niet meer delen
• Overleven: cel behoud de mogelijkheid om te overleven
Bundelas: de lijn tussen focus en isocentrum
Centrale as: lijn tussen focus en geometrisch midden (midden van je veld)
Bij asymetrische velden geld dus: bundelas ≠ centrale as
PDD (procentuele diepte dosis)
Formule:
PDD = ((dosis in punt p) / (dosis in dmax)) * 100
punt p ligt op de centrale as
Factoren die invloed hebben op de PDD:
• Energie van de straling; hoe hoger de energie, hoe hoger de
Dmax en hoe hoger de PDD. Hoge energie komt diep en heeft
hoge intensiteit. Lage energie komt minder diep en heeft
verstrooiing.
• Diepte meetpunt
• Veldgrootte; hoe groter het veld, hoe hoger de PDD
• Veldvorm
• FHA (focus huis afstand, kwadratenwet)
• Filter
• Weefsel → dikte en densiteit
Bij palliatieve behandeling wordt bijna nooit met rondraaiende gantry gewerkt.
Bij hoge energieën ontstaat voornamelijk voorwaartse en schuinvoorwaartse strooiing
Bij lage energieën ontstaan voornamelijk zijwaartse en terugstrooiing (backscatter)
Dmax ligt niet direct op de huid maar eronder omdat de fotonen niet direct hun energie afgeven. De
fotonen gaan in de vorm van ioniserende straling aan de slag met het weefsel. Die brengt elektronen in de
buitenste schil van een atoom. Wanneer de elektronen terug schieten naar hun eigen schil dan komt
energie vrij. De energie gaat ook door het lichaam. Een stukje verder dan waar de eerste interactie is
geweest. In de lucht is geen interactie, daarom is er ook geen energie afname en dat is de reden wat we in
het begin van de patiënt niet zoveel dosis hebben, maar pas op de Dmax.
Hoe hoger de energie (MV) van de bundel hoe dieper de Dmax
Bijwerkingen
Maligne cellen: kwaadaardige cellen
Benigne cellen: goedaardige cellen
Route patient – personeel en workflow
Bundeleigenschappen – geometrie / PDD fotonen
Radiobiologie – bijwerkingen basis
BMH
Apparatuur – linac fotonen
Bestralingstechnieken – virtuele simulatie
Goedaardig gezwel kan door groei druk geven op de omgegeven gezonde weefsels, maar metastaseert niet.
Radiotherapie kan worden gebruikt om de zwelling tegen te gaan.
Er zijn verschillende onderdelen binnen de radiotherapie:
• Teletherapie: uitwendige bestraling, dit doen wij
• Crachytherapie: inwendige bestraling
• IORT, intra operatieve bestraling
Curatieve behandeling is gericht op genezing. Tumor moet worden vernietigd, alleen mogelijk als er geen
tot beperkte metastasen zijn.
Palliatieve behandeling is gericht op het verbeteren van kwaliteit van leven. Het is pijnstillend,
levensverlengend, klachten verminderend en stoppen van bloedingen. Dit is wel mogelijk als er metastasen
zijn.
Stadiering is een manier om de status te bepalen. Dit is gebaseerd op de TNM-classificatie:
• T – tumor
• N – nodus, als tumorcellen losraken van de tumor en vervoerd worden door de lymfevaten en deze
lopen vast in de lymfeklier, als er meerdere vastlopen in die klieren kunnen daar nieuwe tumoren
ontstaan. Dit wordt ook lymfe uitzaaiing genoemd.
• M – metastasen
Medewerkers op de radiotherapie afdeling:
• MBB-er
• Radiotherapeut
• Klinisch fysicus
• Versnellertechnici
• Dosimetristen
• Doktersassistent
• Diëtiste
• Administratief medewerker
• Maatschappelijk werker
• Manager
Handelingen van de MBB-er:
• Geeft de patiënt uitleg en instructies over de CT en de bestraling
• Biedt een luisterend oor en is alert op klachten / voortgang van de patiënt
• De patiënt wordt door de MBB-er gepositioneerd voor de bestraling
• Zorgt voor de kwaliteitsborging van de behandeling
• Weet de juiste collega’s te vinden en tijdig in te schakelen
• Vul gaandeweg je studie verder aan
• Of verrijk je baan als gediplomeerde MBB-er
, Moulage is het masker dat gebruikt wordt bij bestraling van de nek en het hoofd.
Bij radiotherapie wordt gebruik gemaakt van ioniserende straling, deze straling is genoeg energetisch om
een elektron uit de buitenste schil van een atoom weg te slaan. Het vrijmaken van een of meer elektronen
uit een atoom zorgt ervoor dat er een ion ontstaat. Dit ionisatieproces is schadelijk als deze in het DNA
plaatsvindt.
Andere gevolgen van ioniserende straling:
• Mitose-remming, blokkeren celcyclus meestal in G2
• Interfasedood: acute celdood
• Mitosedood: cel kan niet meer delen
• Overleven: cel behoud de mogelijkheid om te overleven
Bundelas: de lijn tussen focus en isocentrum
Centrale as: lijn tussen focus en geometrisch midden (midden van je veld)
Bij asymetrische velden geld dus: bundelas ≠ centrale as
PDD (procentuele diepte dosis)
Formule:
PDD = ((dosis in punt p) / (dosis in dmax)) * 100
punt p ligt op de centrale as
Factoren die invloed hebben op de PDD:
• Energie van de straling; hoe hoger de energie, hoe hoger de
Dmax en hoe hoger de PDD. Hoge energie komt diep en heeft
hoge intensiteit. Lage energie komt minder diep en heeft
verstrooiing.
• Diepte meetpunt
• Veldgrootte; hoe groter het veld, hoe hoger de PDD
• Veldvorm
• FHA (focus huis afstand, kwadratenwet)
• Filter
• Weefsel → dikte en densiteit
Bij palliatieve behandeling wordt bijna nooit met rondraaiende gantry gewerkt.
Bij hoge energieën ontstaat voornamelijk voorwaartse en schuinvoorwaartse strooiing
Bij lage energieën ontstaan voornamelijk zijwaartse en terugstrooiing (backscatter)
Dmax ligt niet direct op de huid maar eronder omdat de fotonen niet direct hun energie afgeven. De
fotonen gaan in de vorm van ioniserende straling aan de slag met het weefsel. Die brengt elektronen in de
buitenste schil van een atoom. Wanneer de elektronen terug schieten naar hun eigen schil dan komt
energie vrij. De energie gaat ook door het lichaam. Een stukje verder dan waar de eerste interactie is
geweest. In de lucht is geen interactie, daarom is er ook geen energie afname en dat is de reden wat we in
het begin van de patiënt niet zoveel dosis hebben, maar pas op de Dmax.
Hoe hoger de energie (MV) van de bundel hoe dieper de Dmax
Bijwerkingen
Maligne cellen: kwaadaardige cellen
Benigne cellen: goedaardige cellen
