Samenvatting criminologie
I. INLEIDING
Alvorens aan de verschillende criminologische theorieën toe te komen, is het handig om
enkele voorvragen te beantwoorden.
- Wat is criminologie?
- Is criminologie een wetenschap?
- Criminologische theorieën
- Wat is criminaliteit?
- Dwaalredeneringen in de criminologie
- Methoden van onderzoek
Wat is criminologie?
Criminologie is een wetenschap waarin criminaliteit en de reacties op criminaliteit
bestudeerd worden. Criminaliteit wordt daarom vanuit verschillende invalshoeken bekeken.
Hierdoor kent de criminologie een multidisciplinair karakter.
Sommige criminologen hadden een iets andere opvatting van hun vak.
Criminologie is een wetenschap. Het is dus echt iets anders dan misdaad-journalistiek.
Criminologen houden zich bezig met het feit en de straf. Ze proberen het hoofd cool te
houden en streven naar zoveel mogelijk naar objectiviteit. Omdat volledige objectiviteit niet
helemaal mogelijk is, wordt er ook wel gesproken over waardevrijheid. Criminologie is een
objectwetenschap, omdat de bestudering van een specifiek object centraal staat. Het object
is de criminaliteit en de reactie hierop.
Voor de verklaring van criminaliteit worden er 4 belangrijke vragen gesteld:
- Wat wordt verstaan onder criminaliteit en waarom?
- Wat is de aard, omvang en ontwikkeling van criminaliteit?
- Wat zijn verklaringen voor (verschillen in) criminaliteit?
- Hoe reageert de overheid en de maatschappij op criminaliteit?
Daarnaast kennen we ook het victimologie. Dit is de wetenschap van het slachtoffer.
Criminologie als wetenschap
Is criminologie eigenlijk wel een wetenschap? Een wetenschap kent 3 kenmerken:
- Empirisch er moet sprake zijn van een waarneembaar feit
- Theoretisch een wetenschap kent verklarende waarden. Het geeft een verklaring
op abstract niveau
- Falsifieerbaarheid de onwaarden worden geëlimineerd. Er wordt aangetoond of
iets wel of niet klopt.
,Criminologie voldoet aan deze eisen. Het is daardoor een wetenschap.
Criminologische theorieën
Een criminologische theorie omschrijft en verklaart de oorzaak en het gevolg van
criminaliteit. Een theorie zoekt aansluiting op het bewijs dat empirisch onderzoek heeft
opgeleverd.
Criminologie heeft een multidisciplinair karakter. Door het gebruiken van verschillende
disciplines, kennen we ook een aantal niveaus.
1. Abstract niveau
a. Macro naar het niveau van de samenleving kijkend
b. Micro naar het niveau van een individu kijkend
2. Verklaringsniveaus
3. Klassiek of positief perspectief
a. Uitgangspunt klassieke school: mensen hebben vrije wil. Ze kiezen zelf voor
criminaliteit. De straf moet daarom in verhouding staan tot de daad
b. Uitgangspunt positieve school: eigen wil bestaat niet. Je wordt ‘gedwongen’
crimineel gedrag te vertonen
4. Structuur van: samenleving v. Proces
5. Consensus v. Conflict
Wat is criminaliteit?
Er zijn 3 verschillende manieren waarop je van crimineel gedrag kan spreken:
a. Smalle definitie alles wat de wetgever verboden heeft. Hiermee misken je wel al
het deviant gedrag dat vertoond wordt maar niet in de strafwet staat
b. Brede definitie alle regels die overtreden worden zijn strafbaar. Het gaat dus niet
alleen om strafrechtelijke regels. Fatsoensregels kunnen immers ook overtreden
worden.
c. Criminaliteit als sociale constructie criminaliteit wordt geconstrueerd binnen het
geheel van interacties tussen daders, slachtoffer, omstanders en functionarissen
Onder een sociale constructie verstaan we dat criminaliteit hetgeen is waarover binnen een
land afspraken zijn gemaakt. Probleem hierbij is dat er altijd een verschil in tijd, personen,
groepen en landen is.
Zoals we zien is het dus afhankelijk van tijd. Hierdoor kan er sprake zijn van criminaliseren
en decriminaliseren. Iets kan na verloop van tijd strafbaar gesteld worden, maar ook uit de
strafwet gehaald worden.
Conclusie:
Wat is criminaliteit? Het overtreden van een regel (vaak uit het strafrecht) met ernstige
gevolgen (schade) voor de samenleving en/of het slachtoffer leidend tot de aantasting van
het rechtsgevoel en/of de rechtsorde.
, Wat is criminologie? De wetenschappelijke studie van criminaliteit, de vaststelling van de
regelgeving
Methoden voor criminologisch onderzoek
Een onderzoekmethode is de methode waarop je empirisch materiaal verzameld om je
onderzoeksvraag te beantwoorden. Voorbeelden hiervan zijn:
- Observatie
- Monitoring
- Enquetes
- Focusgroep
- Casestudies
- Experimenten uitvoeren
Je kan een onderscheid maken tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Kwalitatief
onderzoek ziet meer op de inhoud van de informatie terwijl kwantitatief onderzoek meer
ziet op de omvang en grootte van het onderzoek.
Kwantitatief (extensief) onderzoek:
Het is een soort statistische analyse. Het leidt tot tabellen. Het moet aan 3 eisen voldoen:
- Validiteit meet ik wat ik wil weten?
- Betrouwbaarheid krijg ik volgende keer dezelfde resultaten
- Statische generaliseerbaarheid zijn mijn bevindingen toepasbaar op een grotere
populatie?
Deze 3 eisen worden als volgt uitgewerkt:
1. Het moet gaan om een vraag naar spreiding en omvang van een verschijnsel
2. Het verschijnsel laat zich op een gestandaardiseerde wijze onderzoeken
3. De data zijn over het algemeen gemakkelijk toegankelijk
Kwalitatief (intensief) onderzoek:
Het gaat hierbij meer om verhalen dan om cijfers. Hier zijn ook weer enkele eisen aan
verbonden:
- Vragen naar diepgang
- Er kan weinig gebruik worden gemaakt van standaardprocessen
- Het veld waar je onderzoek doet is veelal minder toegankelijk
Er kunnen ook verschillende onderzoeksmethoden samengevoegd worden. Er wordt dan
gesproken van triangulatie.
I. INLEIDING
Alvorens aan de verschillende criminologische theorieën toe te komen, is het handig om
enkele voorvragen te beantwoorden.
- Wat is criminologie?
- Is criminologie een wetenschap?
- Criminologische theorieën
- Wat is criminaliteit?
- Dwaalredeneringen in de criminologie
- Methoden van onderzoek
Wat is criminologie?
Criminologie is een wetenschap waarin criminaliteit en de reacties op criminaliteit
bestudeerd worden. Criminaliteit wordt daarom vanuit verschillende invalshoeken bekeken.
Hierdoor kent de criminologie een multidisciplinair karakter.
Sommige criminologen hadden een iets andere opvatting van hun vak.
Criminologie is een wetenschap. Het is dus echt iets anders dan misdaad-journalistiek.
Criminologen houden zich bezig met het feit en de straf. Ze proberen het hoofd cool te
houden en streven naar zoveel mogelijk naar objectiviteit. Omdat volledige objectiviteit niet
helemaal mogelijk is, wordt er ook wel gesproken over waardevrijheid. Criminologie is een
objectwetenschap, omdat de bestudering van een specifiek object centraal staat. Het object
is de criminaliteit en de reactie hierop.
Voor de verklaring van criminaliteit worden er 4 belangrijke vragen gesteld:
- Wat wordt verstaan onder criminaliteit en waarom?
- Wat is de aard, omvang en ontwikkeling van criminaliteit?
- Wat zijn verklaringen voor (verschillen in) criminaliteit?
- Hoe reageert de overheid en de maatschappij op criminaliteit?
Daarnaast kennen we ook het victimologie. Dit is de wetenschap van het slachtoffer.
Criminologie als wetenschap
Is criminologie eigenlijk wel een wetenschap? Een wetenschap kent 3 kenmerken:
- Empirisch er moet sprake zijn van een waarneembaar feit
- Theoretisch een wetenschap kent verklarende waarden. Het geeft een verklaring
op abstract niveau
- Falsifieerbaarheid de onwaarden worden geëlimineerd. Er wordt aangetoond of
iets wel of niet klopt.
,Criminologie voldoet aan deze eisen. Het is daardoor een wetenschap.
Criminologische theorieën
Een criminologische theorie omschrijft en verklaart de oorzaak en het gevolg van
criminaliteit. Een theorie zoekt aansluiting op het bewijs dat empirisch onderzoek heeft
opgeleverd.
Criminologie heeft een multidisciplinair karakter. Door het gebruiken van verschillende
disciplines, kennen we ook een aantal niveaus.
1. Abstract niveau
a. Macro naar het niveau van de samenleving kijkend
b. Micro naar het niveau van een individu kijkend
2. Verklaringsniveaus
3. Klassiek of positief perspectief
a. Uitgangspunt klassieke school: mensen hebben vrije wil. Ze kiezen zelf voor
criminaliteit. De straf moet daarom in verhouding staan tot de daad
b. Uitgangspunt positieve school: eigen wil bestaat niet. Je wordt ‘gedwongen’
crimineel gedrag te vertonen
4. Structuur van: samenleving v. Proces
5. Consensus v. Conflict
Wat is criminaliteit?
Er zijn 3 verschillende manieren waarop je van crimineel gedrag kan spreken:
a. Smalle definitie alles wat de wetgever verboden heeft. Hiermee misken je wel al
het deviant gedrag dat vertoond wordt maar niet in de strafwet staat
b. Brede definitie alle regels die overtreden worden zijn strafbaar. Het gaat dus niet
alleen om strafrechtelijke regels. Fatsoensregels kunnen immers ook overtreden
worden.
c. Criminaliteit als sociale constructie criminaliteit wordt geconstrueerd binnen het
geheel van interacties tussen daders, slachtoffer, omstanders en functionarissen
Onder een sociale constructie verstaan we dat criminaliteit hetgeen is waarover binnen een
land afspraken zijn gemaakt. Probleem hierbij is dat er altijd een verschil in tijd, personen,
groepen en landen is.
Zoals we zien is het dus afhankelijk van tijd. Hierdoor kan er sprake zijn van criminaliseren
en decriminaliseren. Iets kan na verloop van tijd strafbaar gesteld worden, maar ook uit de
strafwet gehaald worden.
Conclusie:
Wat is criminaliteit? Het overtreden van een regel (vaak uit het strafrecht) met ernstige
gevolgen (schade) voor de samenleving en/of het slachtoffer leidend tot de aantasting van
het rechtsgevoel en/of de rechtsorde.
, Wat is criminologie? De wetenschappelijke studie van criminaliteit, de vaststelling van de
regelgeving
Methoden voor criminologisch onderzoek
Een onderzoekmethode is de methode waarop je empirisch materiaal verzameld om je
onderzoeksvraag te beantwoorden. Voorbeelden hiervan zijn:
- Observatie
- Monitoring
- Enquetes
- Focusgroep
- Casestudies
- Experimenten uitvoeren
Je kan een onderscheid maken tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Kwalitatief
onderzoek ziet meer op de inhoud van de informatie terwijl kwantitatief onderzoek meer
ziet op de omvang en grootte van het onderzoek.
Kwantitatief (extensief) onderzoek:
Het is een soort statistische analyse. Het leidt tot tabellen. Het moet aan 3 eisen voldoen:
- Validiteit meet ik wat ik wil weten?
- Betrouwbaarheid krijg ik volgende keer dezelfde resultaten
- Statische generaliseerbaarheid zijn mijn bevindingen toepasbaar op een grotere
populatie?
Deze 3 eisen worden als volgt uitgewerkt:
1. Het moet gaan om een vraag naar spreiding en omvang van een verschijnsel
2. Het verschijnsel laat zich op een gestandaardiseerde wijze onderzoeken
3. De data zijn over het algemeen gemakkelijk toegankelijk
Kwalitatief (intensief) onderzoek:
Het gaat hierbij meer om verhalen dan om cijfers. Hier zijn ook weer enkele eisen aan
verbonden:
- Vragen naar diepgang
- Er kan weinig gebruik worden gemaakt van standaardprocessen
- Het veld waar je onderzoek doet is veelal minder toegankelijk
Er kunnen ook verschillende onderzoeksmethoden samengevoegd worden. Er wordt dan
gesproken van triangulatie.
