Orthopedagogische methoden en interventies
GENTLE TEACHING
1. Inleiding
Voorbeeld
Eerste schooldag, Rune wil niet naar school en weent en roept, onthaal juf komt naar moeder en pakt
kind uit handen mama en vraagt aan klas juf moet ik er mee doen en klas juf zegt “Zet hem in de
hoek ik ben even bezig. Straks hou ik me wel met hem bezig.”. Rune blijft wenen en is bang en
angstig. Een papa heeft zich gehurkt en is er bij gaan zitten zacht toegesproken vriendelijk gekeken en
zakdoekje gegeven.
Probleemgedrag ontstaat uit angst & stress
Gedrag wordt aangestuurd door de emotie
Dus client die roept huilt, dan moeten we kijken wat de onderliggende emotie is die
dit gedrag verklaart
Focus Kern, niet op periferie
Biedt steun, troost, geborgenheid (cf 4 pijlers Gentle teaching)
Relatie cliënt – begeleider staat centraal
Op het moment dat cliënten zich het lastigste gedragen, hebben ze ons begrip het meeste
nodig!
Gentle teaching gaat zich heel erg focussen op binnenkant client, emoties van client.
1.1.Relatie cliënt begeleider staat centraal
Focus op therapeutische relatie maakt gentle teaching niet origineel want sinds Freud ons
gewezen heeft op belang van relatie tss cliënt en therapeut in talrijke onderzoeken aangetoond
dat relatie, de verbondenheid of alliantie, één van de meest werkzame factoren is binnen
begeleiding. Relatie cruciaal voor effectiviteit en kwaliteit geboden begeleiding.
Gentle teaching wel origineel want zij omschrijven die relatie heel specifiek als:
zoektocht naar verbondenheid tss jou en de cliënt die je begeleidt
én de relatie tss begeleider en cliënt als centrale uitgangspunt
én als doelstelling vooropstelt.
Gentle teaching: korte defintie
Een manier van ONVOORWAARDELIJK werken, om vanuit een begripvolle en liefdevolle manier om te
gaan met cliënten, zodat cliënten zich verbonden voelen met hun begeleiders en andersom.
Zonder te straffen of belonen = onvoorwaardelijk
! gentle teaching schrijf je zonder hoofdletters !
,1.2. Die vier pijlers van teaching
De relatie cliënt –begeleider wordt vormgegeven via de vier pijlers van gentle teaching.
1. Safe: veiligheid en vertrouwen: zich veilig voelen
2. Love: geliefd: zich graag gezien voelen
3. Loved: liefdevol: het vermogen ontwikkelen om anderen graag te zien
4. Engagement: menselijk engagement of wederkerigheid
Engagement tonen in de relatie met de begeleider en graag dingen doen voor haar of
hem vanuit een bepaalde verbondenheid met de begeleider en niet omdat het moet.
4 pijlers = basis voor relatie die we aangaan met cliënten + de doelstellingen die we willen bereiken
in ons werk met cliënten
Als begeleider stellen we ons bij alles wat we doen de vraag: Werk ik nu aan deze vier pijlers en
bijgevolg aan de relatie tussen mij en de cliënt?
Straks meer uitgebreid hierover.
1.3. Kern en periferie
Binnen gentle teaching worden de begrippen ‘kern’ en ‘periferie’ vaak gebruikt:
De kern: Hiermee wordt bedoeld de binnenkant van iemand, zijn of haar emoties. De kern is niet
meteen zichtbaar, we kunnen niet altijd gemakkelijk aan iemand aflezen welke gevoelens of
gedachten iemand van binnen heeft.
De periferie: Hiermee wordt de zichtbare buitenkant bedoeld, het gedrag dat mensen stellen.
2. John McGee
John McGee Michael Vincent
Ontstaan/ bezieler van gentle teaching
Psycholoog en hoogleraar aan de faculteit psychiatrie van de universiteit van Omega
Kwam uit groot gezin met tien kinderen geleerd wat het is om te delen en afhankelijk te
zijn van elkaar
In 2012 overleden
Werd opgevolgd door Michael Vincent als voorzitter van de vereniging Gentle Teaching
International (GTI).
Werkte aantal jaren in sloppenwijken van Brazilië (maar ook in USA, Nederland en België)
met kwetsbare mensen in armoede opvallend: ondanks hun levensomstandigheden,
vormden ze gemeenschap met hechte relaties die steun en veiligheid bij elkaar vonden
‘a culture of death’: een cultuur van macht, dwang en overheersing..
Maakte lijst van zaken die hij niet meer wilde zijn organisatie: “Hier wordt niet geschreeuwd,
gepest, opgesloten, bekritiseerd of hardhandig beetgepakt”. medewerkster vroeg wat ze
dan wel moesten doen de geboorte van gentle teaching
, Schreef een aantal boeken en artikels, maar in eerste plaats man van de praktijk.
3. Inspiratiebronnen voor gentle teaching
Paulo Freire
Zuid-Amerika leerde hij het ideeëngoed van Paulo Freire kennen.
Inspiratie vanuit P. Freire: “Bij alles wat we doen met cliënten, moeten we vertrekken vanuit de
ervaring (het gevoel) van de cliënt zelf, en niet vanuit onze ervaring of ons gevoel als begeleider.”
Hoe voelen mensen zich wanneer je hen benadert? Wat is jouw invloed op hun gevoel? Welk
emoties liggen er ten grondslag aan het gedrag dat cliënten stellen?
Bevrijdingsteologieen
In Zuid-Amerika zag hij hoe de bevrijdingstheologie in de praktijk gebracht werd.
Inspiratie vanuit Bevrijdingsteologie: “Alle mensen zijn gelijkwaardig”
Hechtingstheoriën
1. Hoe gaat een moeder/vader om met een huilende baby? = inspiratie voor gentle teaching in
omgang met volwassenen met probleemgedrag
2. Ontvangen van diepe affectie is cruciaal
! Wat je zegt minder belangrijk dan hoe je het zegt !
Psychology of interdependence = psychologie van de onderlinge afhankelijkheid
Bowlby ontdekte :
Vroege relatie tss kind en zijn vaste verzorger in de eerste twee levensjaren = cruciaal voor
de latere emotionele en geestelijke ontwikkeling.
Een kind dat zeker in het eerste levensjaar geen diepe affectie ontvangt, kan hier een
negatief effect van ondervinden in het latere leven wat betreft zijn of haar geluk en/of
mentale gezondheid.
Bv. Hoe gaat een vaste verzorger om met een klein kind?
Zou je roepen als die weent? Nee je zou troosten, sussen
4. Gentle teaching is een methodiek... met methodische aspecten
Binnen sociaal werk en orthopedagogie maken we een onderscheid tussen een methodiek en een
methode.
Een methodiek: Dit wordt gezien als een geheel van praktijkinzichten en uitgangspunten die richting
geven aan ons gedrag.
Een methode: Hiermee bedoelt men een concreet stappenplan dat stap voor stap uitstippelt wat
je in elke fase van het begeleidingstraject dient te doen als begeleider.
GENTLE TEACHING
1. Inleiding
Voorbeeld
Eerste schooldag, Rune wil niet naar school en weent en roept, onthaal juf komt naar moeder en pakt
kind uit handen mama en vraagt aan klas juf moet ik er mee doen en klas juf zegt “Zet hem in de
hoek ik ben even bezig. Straks hou ik me wel met hem bezig.”. Rune blijft wenen en is bang en
angstig. Een papa heeft zich gehurkt en is er bij gaan zitten zacht toegesproken vriendelijk gekeken en
zakdoekje gegeven.
Probleemgedrag ontstaat uit angst & stress
Gedrag wordt aangestuurd door de emotie
Dus client die roept huilt, dan moeten we kijken wat de onderliggende emotie is die
dit gedrag verklaart
Focus Kern, niet op periferie
Biedt steun, troost, geborgenheid (cf 4 pijlers Gentle teaching)
Relatie cliënt – begeleider staat centraal
Op het moment dat cliënten zich het lastigste gedragen, hebben ze ons begrip het meeste
nodig!
Gentle teaching gaat zich heel erg focussen op binnenkant client, emoties van client.
1.1.Relatie cliënt begeleider staat centraal
Focus op therapeutische relatie maakt gentle teaching niet origineel want sinds Freud ons
gewezen heeft op belang van relatie tss cliënt en therapeut in talrijke onderzoeken aangetoond
dat relatie, de verbondenheid of alliantie, één van de meest werkzame factoren is binnen
begeleiding. Relatie cruciaal voor effectiviteit en kwaliteit geboden begeleiding.
Gentle teaching wel origineel want zij omschrijven die relatie heel specifiek als:
zoektocht naar verbondenheid tss jou en de cliënt die je begeleidt
én de relatie tss begeleider en cliënt als centrale uitgangspunt
én als doelstelling vooropstelt.
Gentle teaching: korte defintie
Een manier van ONVOORWAARDELIJK werken, om vanuit een begripvolle en liefdevolle manier om te
gaan met cliënten, zodat cliënten zich verbonden voelen met hun begeleiders en andersom.
Zonder te straffen of belonen = onvoorwaardelijk
! gentle teaching schrijf je zonder hoofdletters !
,1.2. Die vier pijlers van teaching
De relatie cliënt –begeleider wordt vormgegeven via de vier pijlers van gentle teaching.
1. Safe: veiligheid en vertrouwen: zich veilig voelen
2. Love: geliefd: zich graag gezien voelen
3. Loved: liefdevol: het vermogen ontwikkelen om anderen graag te zien
4. Engagement: menselijk engagement of wederkerigheid
Engagement tonen in de relatie met de begeleider en graag dingen doen voor haar of
hem vanuit een bepaalde verbondenheid met de begeleider en niet omdat het moet.
4 pijlers = basis voor relatie die we aangaan met cliënten + de doelstellingen die we willen bereiken
in ons werk met cliënten
Als begeleider stellen we ons bij alles wat we doen de vraag: Werk ik nu aan deze vier pijlers en
bijgevolg aan de relatie tussen mij en de cliënt?
Straks meer uitgebreid hierover.
1.3. Kern en periferie
Binnen gentle teaching worden de begrippen ‘kern’ en ‘periferie’ vaak gebruikt:
De kern: Hiermee wordt bedoeld de binnenkant van iemand, zijn of haar emoties. De kern is niet
meteen zichtbaar, we kunnen niet altijd gemakkelijk aan iemand aflezen welke gevoelens of
gedachten iemand van binnen heeft.
De periferie: Hiermee wordt de zichtbare buitenkant bedoeld, het gedrag dat mensen stellen.
2. John McGee
John McGee Michael Vincent
Ontstaan/ bezieler van gentle teaching
Psycholoog en hoogleraar aan de faculteit psychiatrie van de universiteit van Omega
Kwam uit groot gezin met tien kinderen geleerd wat het is om te delen en afhankelijk te
zijn van elkaar
In 2012 overleden
Werd opgevolgd door Michael Vincent als voorzitter van de vereniging Gentle Teaching
International (GTI).
Werkte aantal jaren in sloppenwijken van Brazilië (maar ook in USA, Nederland en België)
met kwetsbare mensen in armoede opvallend: ondanks hun levensomstandigheden,
vormden ze gemeenschap met hechte relaties die steun en veiligheid bij elkaar vonden
‘a culture of death’: een cultuur van macht, dwang en overheersing..
Maakte lijst van zaken die hij niet meer wilde zijn organisatie: “Hier wordt niet geschreeuwd,
gepest, opgesloten, bekritiseerd of hardhandig beetgepakt”. medewerkster vroeg wat ze
dan wel moesten doen de geboorte van gentle teaching
, Schreef een aantal boeken en artikels, maar in eerste plaats man van de praktijk.
3. Inspiratiebronnen voor gentle teaching
Paulo Freire
Zuid-Amerika leerde hij het ideeëngoed van Paulo Freire kennen.
Inspiratie vanuit P. Freire: “Bij alles wat we doen met cliënten, moeten we vertrekken vanuit de
ervaring (het gevoel) van de cliënt zelf, en niet vanuit onze ervaring of ons gevoel als begeleider.”
Hoe voelen mensen zich wanneer je hen benadert? Wat is jouw invloed op hun gevoel? Welk
emoties liggen er ten grondslag aan het gedrag dat cliënten stellen?
Bevrijdingsteologieen
In Zuid-Amerika zag hij hoe de bevrijdingstheologie in de praktijk gebracht werd.
Inspiratie vanuit Bevrijdingsteologie: “Alle mensen zijn gelijkwaardig”
Hechtingstheoriën
1. Hoe gaat een moeder/vader om met een huilende baby? = inspiratie voor gentle teaching in
omgang met volwassenen met probleemgedrag
2. Ontvangen van diepe affectie is cruciaal
! Wat je zegt minder belangrijk dan hoe je het zegt !
Psychology of interdependence = psychologie van de onderlinge afhankelijkheid
Bowlby ontdekte :
Vroege relatie tss kind en zijn vaste verzorger in de eerste twee levensjaren = cruciaal voor
de latere emotionele en geestelijke ontwikkeling.
Een kind dat zeker in het eerste levensjaar geen diepe affectie ontvangt, kan hier een
negatief effect van ondervinden in het latere leven wat betreft zijn of haar geluk en/of
mentale gezondheid.
Bv. Hoe gaat een vaste verzorger om met een klein kind?
Zou je roepen als die weent? Nee je zou troosten, sussen
4. Gentle teaching is een methodiek... met methodische aspecten
Binnen sociaal werk en orthopedagogie maken we een onderscheid tussen een methodiek en een
methode.
Een methodiek: Dit wordt gezien als een geheel van praktijkinzichten en uitgangspunten die richting
geven aan ons gedrag.
Een methode: Hiermee bedoelt men een concreet stappenplan dat stap voor stap uitstippelt wat
je in elke fase van het begeleidingstraject dient te doen als begeleider.
