Anatomie en fysiologie Lesweek 1 t/m 7
Anatomie
Houdt zich bezig met de bouw van het menselijk lichaam
Fysiologie
Meten van functies van het levende lichaam
Anatomische houding:
- De persoon staat rechtop
- Houdt de persoon het hoofd rechtop
- Houdt de persoon de armen gestrekt naast het lichaam
- Zijn de handpalmen naar voren gekeerd
- Zijn de voeten iets gespreid
3 lichaamsvlakken en 3 doorsneden die worden onderscheiden beschrijven
3 typen lichaamsvlakken:
-Frontaal (voor en achter)
-transversaal (boven en onder)
-sagittaal (links en rechtst)
Kan in grote lijnen onderzoeksmethoden voor lichamelijk onderzoek en veel
voorkomend aanvullend onderzoek uitleggen
Uitwendig lichamelijk onderzoek:
-inspectie
-percussie
-palpatie
-auscultatie
Inwendig lichamelijk onderzoek:
-Röntgenfoto’s
-CT-scan
-MRI-scan
-echografie/echoscopie
-doppleronderzoek
-endoscopie
-ECG
-EEG
-EMG
,Lesweek 2:
Kan de betekenis van orgaanstelsels voor een meercellig organisme als de
mens beschrijven en de begrippen orgaan en weefsel daarmee in verband
brengen
De mens is levend organismen door samenwerkende orgaanstelsels. Orgaanstelsel
opgebouwd uit organen. De organen zijn opgebouwd door weefsels. Het weefsel
opgebouwd uit cellen met dezelfde functie en bouw. De cellen zijn kleinste
bouwstenen en functionele stofwisselingseenheden van het lichaam.
Kan de orgaanstelsels in het menselijk lichaam benoemen, de functie van elk
orgaanstelsel beschrijven en benoemen uit welke organen de diverse stelsels
zijn samengesteld
1) Circulatiestelsel
2) Spijsverteringstelsel
3) Urinewegstelsel
4) Ademhalingsstelsel
5) Huid
Kan de termen differentiatie en specialisatie omschrijven in het kader van
celleer
Differentiatie gaat puur om de bouw van de cel. De anatomie van de cel. De
specialisatie is meer het uitvoeren van een specifieke functie.
Kan de opbouw van celmembraan beschrijven en de betekenis die dit heeft
voor transportprocessen
De celmembraan bestaat uit een dubbele laag fosfolipiden en is vloeibaar en
waterafstotend. (kop = waterafstotend, staart = wateraantrekkend)
In de celmembraan zitten cholesterol moleculen die tussen de fosfolipiden in liggen
en verstevigen de celmembraan en houden de fosfolipiden bij elkaar.
In de fosfolipiden laag zitten eiwitmoleculen; de een steekt aan de buitenkant uit,
andere zitten in de cytoplasma en anderen steken weer aan weerskanten uit. Dat
laatste vormen afsluitbare kanaaltjes en worden membraanporiën genoemd.
Membraanporiën dienen voor het transport van en naar het cytoplasma.
De eiwitmoleculen die of naar binnen of naar buiten steken zorgen voor het
ontvangen van de boodschap : receptoreiwit.
Aan de buitenkant van de celmembraan zitten koolhydraten vast die zich hechten
aan eiwitten en vetten in de membraan en wordt glycocalix genoemd.
Transport via de celmembraan:
Bij passief transport wisselen de cellen stoffen in en uit de cel zonder dat de cel hier
een actieve rol bij speelt dus: kost de cel geen energie.
Passief transport:
Gebaseerd op diffusie en osmose.
, Kan de verschillende transportprocessen over een celmembraan beschrijven
Diffussie = verplaatsing van opgeloste deeltjes van hoge concentratie naar lage
concentratie.
Osmose = diffusie van water via een halfdoor laatbare membraan.
Actief transport:
Enzymatische pomp en blaasjestransport ‘
Enzymatische pomp: (soms ook wel ionenpomp genoemd)
Met behulp van enzymen (transporteiwitten) worden de stoffen door het
celmembraan geluisd. Aan de ene kant van het celmembraan bindt de stof zich aan
het enzym, vervolgens werkt het enzym de stof door het membraan heen en laat het
aan de andere kant weer los.
Blaasjestransport:
De celmembraan stulpt om de te transporteren stof heen en vormt een blaasje.
Kan beschrijven wat we onder celstofwisseling verstaan en het onderscheid in
katabool en anabool benoemen
Celstofwisseling is metabolisme (geheel van biochemische reacties) in levende
cellen.
Anabole reacties:
Van kleinere moleculen samengevoegd naar grotere (assimilatie)
Zijn nodig voor de bouw van lichaamseigen stoffen die gebruikt worden voor opslag,
groei, herstel en onderhoud van de weefsels.
Katabole reacties:
Omzettingen van grotere moleculen die worden afgebroken tot kleinere. Hierbij komt
energie vrij, die energie kan gebruikt worden voor opbouwstofwisseling of andere
energie vragende processen.
Kan beschrijven op welke wijze energie in de cel wordt gemaakt uit
brandstoffen en daarbij de betekenis ATP benoemen
Door verbranding van glucose of door verbranding van vetten of als er geen zuurstof
voor handen is door de afbraak van energierijke stoffen (anaerobe dissimilatie)
De energie wordt eerst meestal opgeslagen in de energierijke bindingen en die
energie kan weer opgeladen worden door ADP (adenosinefosfaat)
En wanneer de energie vrijkomt door verbranding kan er een derde fosfaat molecuul
worden gebonden dan heet het ATP. De ATP bewaard de energie.
Kan beschrijven wat DNA is, waar het in de cel zit, hoe het is opgebouwd en
wat de relatie met de begrippen genen en chromosomen is.
DNA is gelegen in de celkern (celkern = nucleus).
De nucleus bevat de erfelijk eigenschappen van het individu.
Anatomie
Houdt zich bezig met de bouw van het menselijk lichaam
Fysiologie
Meten van functies van het levende lichaam
Anatomische houding:
- De persoon staat rechtop
- Houdt de persoon het hoofd rechtop
- Houdt de persoon de armen gestrekt naast het lichaam
- Zijn de handpalmen naar voren gekeerd
- Zijn de voeten iets gespreid
3 lichaamsvlakken en 3 doorsneden die worden onderscheiden beschrijven
3 typen lichaamsvlakken:
-Frontaal (voor en achter)
-transversaal (boven en onder)
-sagittaal (links en rechtst)
Kan in grote lijnen onderzoeksmethoden voor lichamelijk onderzoek en veel
voorkomend aanvullend onderzoek uitleggen
Uitwendig lichamelijk onderzoek:
-inspectie
-percussie
-palpatie
-auscultatie
Inwendig lichamelijk onderzoek:
-Röntgenfoto’s
-CT-scan
-MRI-scan
-echografie/echoscopie
-doppleronderzoek
-endoscopie
-ECG
-EEG
-EMG
,Lesweek 2:
Kan de betekenis van orgaanstelsels voor een meercellig organisme als de
mens beschrijven en de begrippen orgaan en weefsel daarmee in verband
brengen
De mens is levend organismen door samenwerkende orgaanstelsels. Orgaanstelsel
opgebouwd uit organen. De organen zijn opgebouwd door weefsels. Het weefsel
opgebouwd uit cellen met dezelfde functie en bouw. De cellen zijn kleinste
bouwstenen en functionele stofwisselingseenheden van het lichaam.
Kan de orgaanstelsels in het menselijk lichaam benoemen, de functie van elk
orgaanstelsel beschrijven en benoemen uit welke organen de diverse stelsels
zijn samengesteld
1) Circulatiestelsel
2) Spijsverteringstelsel
3) Urinewegstelsel
4) Ademhalingsstelsel
5) Huid
Kan de termen differentiatie en specialisatie omschrijven in het kader van
celleer
Differentiatie gaat puur om de bouw van de cel. De anatomie van de cel. De
specialisatie is meer het uitvoeren van een specifieke functie.
Kan de opbouw van celmembraan beschrijven en de betekenis die dit heeft
voor transportprocessen
De celmembraan bestaat uit een dubbele laag fosfolipiden en is vloeibaar en
waterafstotend. (kop = waterafstotend, staart = wateraantrekkend)
In de celmembraan zitten cholesterol moleculen die tussen de fosfolipiden in liggen
en verstevigen de celmembraan en houden de fosfolipiden bij elkaar.
In de fosfolipiden laag zitten eiwitmoleculen; de een steekt aan de buitenkant uit,
andere zitten in de cytoplasma en anderen steken weer aan weerskanten uit. Dat
laatste vormen afsluitbare kanaaltjes en worden membraanporiën genoemd.
Membraanporiën dienen voor het transport van en naar het cytoplasma.
De eiwitmoleculen die of naar binnen of naar buiten steken zorgen voor het
ontvangen van de boodschap : receptoreiwit.
Aan de buitenkant van de celmembraan zitten koolhydraten vast die zich hechten
aan eiwitten en vetten in de membraan en wordt glycocalix genoemd.
Transport via de celmembraan:
Bij passief transport wisselen de cellen stoffen in en uit de cel zonder dat de cel hier
een actieve rol bij speelt dus: kost de cel geen energie.
Passief transport:
Gebaseerd op diffusie en osmose.
, Kan de verschillende transportprocessen over een celmembraan beschrijven
Diffussie = verplaatsing van opgeloste deeltjes van hoge concentratie naar lage
concentratie.
Osmose = diffusie van water via een halfdoor laatbare membraan.
Actief transport:
Enzymatische pomp en blaasjestransport ‘
Enzymatische pomp: (soms ook wel ionenpomp genoemd)
Met behulp van enzymen (transporteiwitten) worden de stoffen door het
celmembraan geluisd. Aan de ene kant van het celmembraan bindt de stof zich aan
het enzym, vervolgens werkt het enzym de stof door het membraan heen en laat het
aan de andere kant weer los.
Blaasjestransport:
De celmembraan stulpt om de te transporteren stof heen en vormt een blaasje.
Kan beschrijven wat we onder celstofwisseling verstaan en het onderscheid in
katabool en anabool benoemen
Celstofwisseling is metabolisme (geheel van biochemische reacties) in levende
cellen.
Anabole reacties:
Van kleinere moleculen samengevoegd naar grotere (assimilatie)
Zijn nodig voor de bouw van lichaamseigen stoffen die gebruikt worden voor opslag,
groei, herstel en onderhoud van de weefsels.
Katabole reacties:
Omzettingen van grotere moleculen die worden afgebroken tot kleinere. Hierbij komt
energie vrij, die energie kan gebruikt worden voor opbouwstofwisseling of andere
energie vragende processen.
Kan beschrijven op welke wijze energie in de cel wordt gemaakt uit
brandstoffen en daarbij de betekenis ATP benoemen
Door verbranding van glucose of door verbranding van vetten of als er geen zuurstof
voor handen is door de afbraak van energierijke stoffen (anaerobe dissimilatie)
De energie wordt eerst meestal opgeslagen in de energierijke bindingen en die
energie kan weer opgeladen worden door ADP (adenosinefosfaat)
En wanneer de energie vrijkomt door verbranding kan er een derde fosfaat molecuul
worden gebonden dan heet het ATP. De ATP bewaard de energie.
Kan beschrijven wat DNA is, waar het in de cel zit, hoe het is opgebouwd en
wat de relatie met de begrippen genen en chromosomen is.
DNA is gelegen in de celkern (celkern = nucleus).
De nucleus bevat de erfelijk eigenschappen van het individu.
