Kennisclip HAPA
Health Action Process Approach
- Een model om gedrag te voorspellen
o Gezonder eten
o Meer bewegen
o Stoppen met roken
o Tanden poetsen & flossen
- Inzicht te geven om hoe het gedrag tot stand komt
Intentie leidt niet noodzakelijk tot gedrag!
Het eerste deel van het model bepaalt de motivatie
om een gedragsintentie te hebben. Daarmee is het
nog geen gedragsverandering en alleen een
voornemen. = stelt doelen
Het tweede deel van het model bepaalt de mate
waarin iemand in staat is om, als men een intentie
tot gedragsverandering heeft, het gedrag te
plannen, uit te voeren en te onderhouden en bij
terugval opnieuw te beginnen. = doelen uitvoeren
Intention: zonder intentie verander je gedrag niet.
Action Self-Efficacy: zelf effectiviteit, in hoeverre
schat jij jezelf in om de actie uit te voeren.
Outcome expectancies: wat gaat de uitkomst zijn
als ik het gedrag vertoon, wat gaat er veranderen.
Kan positief of negatief.
Risk Perception: risico wat voortkomt uit het
gedrag vertonen, maar ook uit het niet vertonen van
het gedrag.
Action Plannen: het plannen van hoe en wanneer etc.
Coping Planning: hoe ga ik om met tegenslag, wat is de strategie.
Initiative: Initiatief neemt om het gedrag te veranderen
Maintenance: gedrag onderhouden
Recovery: hoe je om moet gaan bij een terugval of hoe je het weer opnieuw oppakt
Maintenance Self-Efficay: heb ik het idee dat het me gaat lukken om het te
onderhouden
Recovery Self-Efficacy: heb ik het idee dat als ik het verslons, ik terug kan gaan
naar het gedrag opnieuw veranderen.
HAPA toepassen
- Onderscheid in pre-motivationele- of beslissingsfase
- Maakt maatwerk mogelijk
- Factoren naar intentie duidelijk
Beperkingen
- Modelleert gedrag van jongeren minder dan van ouderen. (mogelijke cultureel
effect.
, - Meer kennis nodig over besluitfase en zijn determinanten in termen van
motivationele aspecten, de intentie zegt wel iets over de motivatie maar niet
hoe sterk de motivatie is
- Niet bewuste processen nauwelijks aandacht terwijl onbewuste processen
sterke voorspellers zijn.
Kennisclip TPB & COM-B
Theory of Planned Behavior (TPB) = een model om gezondheidsgedrag te
voorspellen. (Veel in de jaren ’80 gebruikt)
Die intentie leidt niet noodzakelijk naar het gedrag. Er zit een gat tussen de intentie
en het gedrag. = beperking
Attitude toward the behavior: attitude
Subjective norm: sociale druk
Perceived behavioral control: in hoeverre ervaar je de controle die je over het
gedrag moet uitvoeren.
Behavioral beliefs and outcome evaluations: geloof over de uitkomst, wat gaat het
gedrag mij brengen.
Normative beliefs and motivation to comply: wat vindt mijn omgeving ervan?
Verschilt of mensen gevoelig zijn voor de druk van de omgeving
Beliefs about ease/difficulty of behavior: komt voort uit hoe makkelijk of moeilijk
het gedrag is en is vol te houden.
Intention Behavior Gap: het gat tussen intention en behavior
Toepassing:
- Biedt zinvolle informatie voor het ontwikkelen van communicatie strategieën
- Model wordt gebruikt voor evaluatiestudies
- Voorspellen van kiesgedrag, ziekte preventie, gedrag met betrekking tot
anticonceptie, voorspellen van consumptief gedrag
Health Action Process Approach
- Een model om gedrag te voorspellen
o Gezonder eten
o Meer bewegen
o Stoppen met roken
o Tanden poetsen & flossen
- Inzicht te geven om hoe het gedrag tot stand komt
Intentie leidt niet noodzakelijk tot gedrag!
Het eerste deel van het model bepaalt de motivatie
om een gedragsintentie te hebben. Daarmee is het
nog geen gedragsverandering en alleen een
voornemen. = stelt doelen
Het tweede deel van het model bepaalt de mate
waarin iemand in staat is om, als men een intentie
tot gedragsverandering heeft, het gedrag te
plannen, uit te voeren en te onderhouden en bij
terugval opnieuw te beginnen. = doelen uitvoeren
Intention: zonder intentie verander je gedrag niet.
Action Self-Efficacy: zelf effectiviteit, in hoeverre
schat jij jezelf in om de actie uit te voeren.
Outcome expectancies: wat gaat de uitkomst zijn
als ik het gedrag vertoon, wat gaat er veranderen.
Kan positief of negatief.
Risk Perception: risico wat voortkomt uit het
gedrag vertonen, maar ook uit het niet vertonen van
het gedrag.
Action Plannen: het plannen van hoe en wanneer etc.
Coping Planning: hoe ga ik om met tegenslag, wat is de strategie.
Initiative: Initiatief neemt om het gedrag te veranderen
Maintenance: gedrag onderhouden
Recovery: hoe je om moet gaan bij een terugval of hoe je het weer opnieuw oppakt
Maintenance Self-Efficay: heb ik het idee dat het me gaat lukken om het te
onderhouden
Recovery Self-Efficacy: heb ik het idee dat als ik het verslons, ik terug kan gaan
naar het gedrag opnieuw veranderen.
HAPA toepassen
- Onderscheid in pre-motivationele- of beslissingsfase
- Maakt maatwerk mogelijk
- Factoren naar intentie duidelijk
Beperkingen
- Modelleert gedrag van jongeren minder dan van ouderen. (mogelijke cultureel
effect.
, - Meer kennis nodig over besluitfase en zijn determinanten in termen van
motivationele aspecten, de intentie zegt wel iets over de motivatie maar niet
hoe sterk de motivatie is
- Niet bewuste processen nauwelijks aandacht terwijl onbewuste processen
sterke voorspellers zijn.
Kennisclip TPB & COM-B
Theory of Planned Behavior (TPB) = een model om gezondheidsgedrag te
voorspellen. (Veel in de jaren ’80 gebruikt)
Die intentie leidt niet noodzakelijk naar het gedrag. Er zit een gat tussen de intentie
en het gedrag. = beperking
Attitude toward the behavior: attitude
Subjective norm: sociale druk
Perceived behavioral control: in hoeverre ervaar je de controle die je over het
gedrag moet uitvoeren.
Behavioral beliefs and outcome evaluations: geloof over de uitkomst, wat gaat het
gedrag mij brengen.
Normative beliefs and motivation to comply: wat vindt mijn omgeving ervan?
Verschilt of mensen gevoelig zijn voor de druk van de omgeving
Beliefs about ease/difficulty of behavior: komt voort uit hoe makkelijk of moeilijk
het gedrag is en is vol te houden.
Intention Behavior Gap: het gat tussen intention en behavior
Toepassing:
- Biedt zinvolle informatie voor het ontwikkelen van communicatie strategieën
- Model wordt gebruikt voor evaluatiestudies
- Voorspellen van kiesgedrag, ziekte preventie, gedrag met betrekking tot
anticonceptie, voorspellen van consumptief gedrag
