Jasmien Baus
2e bachelor rechten
Samenvatting Strafrecht en Strafprocesrecht
1
, Jasmien Baus
2e bachelor rechten
DEEL 1: ALGEMENE ORIËNTATIE
2
, Jasmien Baus
2e bachelor rechten
1. Hoofdstuk 1: wat is strafrecht?
Afdeling 1. Het verschijnend “strafrecht”
Strafrecht = recht dat strafacties en de reacties hierop aan banden legt,
strafimpulsen tempert en strafimpulsen aan strenge scenario’s bindt = een werktuig
om buitensporige en contraproductieve wraakprocessen onder controle te brengen
Strafrecht als beleidsinstrument = instrument van gedragsbeheersing: 2 dimensies:
➔ Instrumentele dimensie = maatschappelijke ordening en sociale controle
➔ Beschermingsdimensie = de ordenings- en controlebevoegdheid aan banden
leggen (enkel wat in de wet staat mag worden toegepast en niets anders)
➔ bv. Milieu: wordt belangrijker dus straffen worden omtrent dit onderwerp
zwaarder
Afdeling 2. Het begrip “strafrecht”
Strafrecht in ruime zin = het geheel van de rechtsregels die
1. Bepalen onder welke voorwaarden de overheid voor specifieke gedragingen
specifieke sancties kan opleggen en uitvoeren
2. Omschrijven waaruit deze gedragingen en sancties bestaan
3. Voorschrijven op welke wijze de daartoe bevoegde instanties hun recht en
soms plicht om voor deze gedragingen sancties op te leggen en uit te voeren
moeten uitoefenen
Materieel strafrecht= geheel van rechtsregels die bepalen onder welke
voorwaarden handelingen of onthoudingen als misdrijven kunnen worden
beschouwd, die bepalen met welke strafrechtelijke sancties daarop gereageerd
kan worden en die de tijdelijke, de ruimtelijke en de personele toepassingssfeer van
de betrokken normen vastleggen (strafbaar gedrag en straffen)
Formeel strafrecht = geheel van rechtsregels m.b.t. de vaststelling van misdrijven, de
opsporing, de vervolging en de berechting van de personen die ervan verdacht
worden een misdrijf te hebben gepleegd. (Procedure vaststelling, vervolging,
beoordeling)
➔ Samenhang: regels als bescherming en legitimering
3
, Jasmien Baus
2e bachelor rechten
Hoofdstuk 2: codificatie
Afdeling 1. Het Belgisch strafwetboek
Afdeling 2. Het Belgisch wetboek van Strafvordering
Accusatoir procedure = betekent dat de maatschappij geen initiatief neemt, maar
de beschuldiging gebeurt door het slachtoffer van een misdrijf, waarmee de
aangeklaagde evenwel op gelijke voet staat.
Inquisitoire procedure = maatschappij gaat via een vertegenwoordiger van het
gezag de vervolging en berechting behartigen
België = gemengd systeem
4
2e bachelor rechten
Samenvatting Strafrecht en Strafprocesrecht
1
, Jasmien Baus
2e bachelor rechten
DEEL 1: ALGEMENE ORIËNTATIE
2
, Jasmien Baus
2e bachelor rechten
1. Hoofdstuk 1: wat is strafrecht?
Afdeling 1. Het verschijnend “strafrecht”
Strafrecht = recht dat strafacties en de reacties hierop aan banden legt,
strafimpulsen tempert en strafimpulsen aan strenge scenario’s bindt = een werktuig
om buitensporige en contraproductieve wraakprocessen onder controle te brengen
Strafrecht als beleidsinstrument = instrument van gedragsbeheersing: 2 dimensies:
➔ Instrumentele dimensie = maatschappelijke ordening en sociale controle
➔ Beschermingsdimensie = de ordenings- en controlebevoegdheid aan banden
leggen (enkel wat in de wet staat mag worden toegepast en niets anders)
➔ bv. Milieu: wordt belangrijker dus straffen worden omtrent dit onderwerp
zwaarder
Afdeling 2. Het begrip “strafrecht”
Strafrecht in ruime zin = het geheel van de rechtsregels die
1. Bepalen onder welke voorwaarden de overheid voor specifieke gedragingen
specifieke sancties kan opleggen en uitvoeren
2. Omschrijven waaruit deze gedragingen en sancties bestaan
3. Voorschrijven op welke wijze de daartoe bevoegde instanties hun recht en
soms plicht om voor deze gedragingen sancties op te leggen en uit te voeren
moeten uitoefenen
Materieel strafrecht= geheel van rechtsregels die bepalen onder welke
voorwaarden handelingen of onthoudingen als misdrijven kunnen worden
beschouwd, die bepalen met welke strafrechtelijke sancties daarop gereageerd
kan worden en die de tijdelijke, de ruimtelijke en de personele toepassingssfeer van
de betrokken normen vastleggen (strafbaar gedrag en straffen)
Formeel strafrecht = geheel van rechtsregels m.b.t. de vaststelling van misdrijven, de
opsporing, de vervolging en de berechting van de personen die ervan verdacht
worden een misdrijf te hebben gepleegd. (Procedure vaststelling, vervolging,
beoordeling)
➔ Samenhang: regels als bescherming en legitimering
3
, Jasmien Baus
2e bachelor rechten
Hoofdstuk 2: codificatie
Afdeling 1. Het Belgisch strafwetboek
Afdeling 2. Het Belgisch wetboek van Strafvordering
Accusatoir procedure = betekent dat de maatschappij geen initiatief neemt, maar
de beschuldiging gebeurt door het slachtoffer van een misdrijf, waarmee de
aangeklaagde evenwel op gelijke voet staat.
Inquisitoire procedure = maatschappij gaat via een vertegenwoordiger van het
gezag de vervolging en berechting behartigen
België = gemengd systeem
4
