1 Algemene verzekeringskennis
Verzekeren is het overdragen van risico's.
1.1 Risico's die het bezit, het vermogen en het inkomen bedreigen
Consument loopt risico's ten aanzien van:
- Bezit: risico op zaakschade, is schade aan materiële bezittingen.
- Inkomen: personenschade.
- Vermogen: aantasting vermogen zonder zaak- of personenschade.
Twee groepen verzekeringen:
1. Schadeverzekering: hebben betrekking op een object (huis, auto) of een
dienst (medische zorg). → woonhuisverzekering,
aansprakelijkheidsverzekering, WA-verzekering auto, zorgverzekering,
reisverzekering.
2. Sommenverzekering: vergoeden een vooraf afgesproken bedrag. →
lijfrenteverzekering, kapitaalverzekering bij leven en bij overlijden,
uitvaartverzekering, ongevallenverzekering.
Verplichte verzekeringen: WA-verzekering motorrijtuigen, jachtverzekering en de
zorgverzekering zijn voor particulieren verplicht.
Doel sociale verzekeringen (premies) en sociale voorzieningen (belastingen) is
om de Nederlandse ingezetene te voorzien van een basisinkomen.
- Sociale voorzieningen → Wet werk en bijstand (WWB), Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
- Sociale verzekeringen → Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
(Wia), Ziektewet, Werkeloosheidswet (WW), Algemene ouderdomswet
(AOW), Algemene nabestaandenwet (Anw).
Niet verzekerbaar zijn catastroferisico's → aardbevingen, overstromingen,
vulkaanuitbarstingen, atoomkernreacties en molest.
1.2 De systematiek van verzekeringen
Verzekeringsbedrijf wordt uitgeoefend door NV's (winst) en onderlinge
waarborgmaatschappijen.
Verzekeraar berekend de kans op schade en hoe groot de gemiddelde
schadeomvang is. Sluiten zoveel mogelijk verzekeringen zodat ook de wet van
grote aantallen binnen hun portefeuille werkt.
Samenstelling premie:
- Netto premie: risicopremie en dekking bedrijfskosten van de verzekeraar.
- Polis- en incassokosten: administratiekosten voor opmaken polis of
uitvoeren incasso.
- Assurantiebelasting: heft overheid over premies van verzekeringen
(21%).
1.3 Het toezicht op verzekeraars
De Nederlandsche Bank houdt toezicht op Nederlandse verzekeraars en
pensioenfondsen. Zij dienen een vergunning te hebben. Verzekeraar voert
uitsluitend levensverzekeringen of uitsluitend schadeverzekeringen.
, Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid): wanneer consument
een klacht heeft over een financieel product of dienst, kan hij na de interne
klachtenprocedure (IKP) terecht bij het Kifid. Volgorde van het Kifid is:
1. Financiële Ombudsman.
2. Geschillencommissie (indien nodig).
3. Commissie van Beroep.
Samenwerkingsvormen verzekeraars:
- Werkmaatschappijen van een overkoepelend orgaan (ING-concern → NN,
WU, ING bank).
- Overlegorgaan adviseurs en bemiddelaars: Adviseurs in Financiële
Zekerheid (Adfiz). Behartigt de belangen van aangesloten leden.
Protocol Verzekeraars & Criminaliteit: in dit protocol is vastgelegd hoe er
met verzekeringsfraude omgegaan dient te worden. Bijvoorbeeld fraude door
verzekeringnemer, verzekerde, begunstigde, tussenpersoon en huisartsen.
Fraude en Informatie Systeem Holland (FISH): bij nieuwe aanvragen
gebruiken verzekeraars het FISH-systeem. Het schadeverleden en
betalingsgedrag consument staan hierin. Indien gegevens niet naar waarheid zijn
opgegeven wordt dit in FISH vermeldt.
1.4 De verzekeringsovereenkomst
Verzekeraars mogen de verzekering niet opzeggen (wanneer het risico slechter
wordt). Wel als de verzekerde niet voldoet aan de mededelingsplicht.
Doorlopende polis: loopt automatisch door (autoverzekering).
Aflopende polis: termijn afgesproken en daarna niet verlengd (reisverzekering).
Verzekeraar kan voorwaarden en/of premie aanpassen. Wanneer dit in nadeel is
van verzekerde, mag hij de verzekering per aanpassingsdatum opzeggen.
Betalingsachterstand: pas vanaf 14 dagen na de aanmaning en waarschuwing
kan de dekking door de verzekeraar worden opgeschort.
1.5 Tot stand komen van de verzekeringsovereenkomst
Voorlopige dekking: wanneer de aanvraag is ingediend maar nog niet
geaccepteerd is, is er nog geen wilsovereenstemming. Verzekeraars kunnen een
voorlopige dekking geven aan verzekerde.
1.6 Prijs van een verzekering
Personen of instellingen die assurantiebelasting ontvangen moeten deze
overdragen. De belastingplichtige int de assurantiebelasting en staat die af aan
de belastingdienst. Deze belasting wordt alleen betaald bij schadeverzekeringen.
1.7 Soorten polissen
Er zijn drie soorten polissen:
1. Maatschappijpolissen: verschillen per verzekeringsmaatschappij van
premie en inhoud.
2. Makelaarspolissen: makelaar stelt het op en brengt het (gedeeltelijk) onder
bij een verzekeraar.
3. Beurspolissen: meerdere verzekeraars dragen het risico (risicospreiding).
1.8 Indeling schadeverzekeringen
Schadeverzekeringen worden verdeeld in drie hoofdgroepen (branches):
1. Brandverzekeringen: woonhuisverzekering en inboedelverzekering.
Verzekeren is het overdragen van risico's.
1.1 Risico's die het bezit, het vermogen en het inkomen bedreigen
Consument loopt risico's ten aanzien van:
- Bezit: risico op zaakschade, is schade aan materiële bezittingen.
- Inkomen: personenschade.
- Vermogen: aantasting vermogen zonder zaak- of personenschade.
Twee groepen verzekeringen:
1. Schadeverzekering: hebben betrekking op een object (huis, auto) of een
dienst (medische zorg). → woonhuisverzekering,
aansprakelijkheidsverzekering, WA-verzekering auto, zorgverzekering,
reisverzekering.
2. Sommenverzekering: vergoeden een vooraf afgesproken bedrag. →
lijfrenteverzekering, kapitaalverzekering bij leven en bij overlijden,
uitvaartverzekering, ongevallenverzekering.
Verplichte verzekeringen: WA-verzekering motorrijtuigen, jachtverzekering en de
zorgverzekering zijn voor particulieren verplicht.
Doel sociale verzekeringen (premies) en sociale voorzieningen (belastingen) is
om de Nederlandse ingezetene te voorzien van een basisinkomen.
- Sociale voorzieningen → Wet werk en bijstand (WWB), Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
- Sociale verzekeringen → Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
(Wia), Ziektewet, Werkeloosheidswet (WW), Algemene ouderdomswet
(AOW), Algemene nabestaandenwet (Anw).
Niet verzekerbaar zijn catastroferisico's → aardbevingen, overstromingen,
vulkaanuitbarstingen, atoomkernreacties en molest.
1.2 De systematiek van verzekeringen
Verzekeringsbedrijf wordt uitgeoefend door NV's (winst) en onderlinge
waarborgmaatschappijen.
Verzekeraar berekend de kans op schade en hoe groot de gemiddelde
schadeomvang is. Sluiten zoveel mogelijk verzekeringen zodat ook de wet van
grote aantallen binnen hun portefeuille werkt.
Samenstelling premie:
- Netto premie: risicopremie en dekking bedrijfskosten van de verzekeraar.
- Polis- en incassokosten: administratiekosten voor opmaken polis of
uitvoeren incasso.
- Assurantiebelasting: heft overheid over premies van verzekeringen
(21%).
1.3 Het toezicht op verzekeraars
De Nederlandsche Bank houdt toezicht op Nederlandse verzekeraars en
pensioenfondsen. Zij dienen een vergunning te hebben. Verzekeraar voert
uitsluitend levensverzekeringen of uitsluitend schadeverzekeringen.
, Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid): wanneer consument
een klacht heeft over een financieel product of dienst, kan hij na de interne
klachtenprocedure (IKP) terecht bij het Kifid. Volgorde van het Kifid is:
1. Financiële Ombudsman.
2. Geschillencommissie (indien nodig).
3. Commissie van Beroep.
Samenwerkingsvormen verzekeraars:
- Werkmaatschappijen van een overkoepelend orgaan (ING-concern → NN,
WU, ING bank).
- Overlegorgaan adviseurs en bemiddelaars: Adviseurs in Financiële
Zekerheid (Adfiz). Behartigt de belangen van aangesloten leden.
Protocol Verzekeraars & Criminaliteit: in dit protocol is vastgelegd hoe er
met verzekeringsfraude omgegaan dient te worden. Bijvoorbeeld fraude door
verzekeringnemer, verzekerde, begunstigde, tussenpersoon en huisartsen.
Fraude en Informatie Systeem Holland (FISH): bij nieuwe aanvragen
gebruiken verzekeraars het FISH-systeem. Het schadeverleden en
betalingsgedrag consument staan hierin. Indien gegevens niet naar waarheid zijn
opgegeven wordt dit in FISH vermeldt.
1.4 De verzekeringsovereenkomst
Verzekeraars mogen de verzekering niet opzeggen (wanneer het risico slechter
wordt). Wel als de verzekerde niet voldoet aan de mededelingsplicht.
Doorlopende polis: loopt automatisch door (autoverzekering).
Aflopende polis: termijn afgesproken en daarna niet verlengd (reisverzekering).
Verzekeraar kan voorwaarden en/of premie aanpassen. Wanneer dit in nadeel is
van verzekerde, mag hij de verzekering per aanpassingsdatum opzeggen.
Betalingsachterstand: pas vanaf 14 dagen na de aanmaning en waarschuwing
kan de dekking door de verzekeraar worden opgeschort.
1.5 Tot stand komen van de verzekeringsovereenkomst
Voorlopige dekking: wanneer de aanvraag is ingediend maar nog niet
geaccepteerd is, is er nog geen wilsovereenstemming. Verzekeraars kunnen een
voorlopige dekking geven aan verzekerde.
1.6 Prijs van een verzekering
Personen of instellingen die assurantiebelasting ontvangen moeten deze
overdragen. De belastingplichtige int de assurantiebelasting en staat die af aan
de belastingdienst. Deze belasting wordt alleen betaald bij schadeverzekeringen.
1.7 Soorten polissen
Er zijn drie soorten polissen:
1. Maatschappijpolissen: verschillen per verzekeringsmaatschappij van
premie en inhoud.
2. Makelaarspolissen: makelaar stelt het op en brengt het (gedeeltelijk) onder
bij een verzekeraar.
3. Beurspolissen: meerdere verzekeraars dragen het risico (risicospreiding).
1.8 Indeling schadeverzekeringen
Schadeverzekeringen worden verdeeld in drie hoofdgroepen (branches):
1. Brandverzekeringen: woonhuisverzekering en inboedelverzekering.
