1918-1991
Samenvatting boek:
Leidende vragen
1. Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke
gevolgen had dit voor Duitsland en Europa (1918-1945)?
2. Hoezeer beïnvloedde het ontstaan en het verloop van de Koude Oorlog
de geschiedenis van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog
(1945-1961)?
3. Wat verklaart de hereniging van de beide Duitslanden en hun succesvolle
integratie in Europa (1961-1991)?
Kenmerkende aspecten
Tijdvak 9 Wereldoorlogen
37 De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie.
38 Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme.
39 De crisis van het wereldkapitalisme.
40 Het voeren van twee wereldoorlogen.
41 Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden.
42 De Duitse bezetting van Nederland.
Tijdvak 10 Televisie en computers
45 De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
47 De eenwording van Europa.
48 De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de twintigste
eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
,H4.1 Duitsland: van Eerste naar Tweede Wereldoorlog
Kenmerkende aspecten
37 De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie.
38 Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme.
39 De crisis van het wereldkapitalisme.
40 Het voeren van twee wereldoorlogen.
41 Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden.
42 De Duitse bezetting van Nederland.
Leidende vraag
Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke gevolgen had dit
voor Duitsland en Europa (1918-1945)?
Duitsland in het najaar van 1918
In het voorjaar van 1918 werd het duidelijk dat de oorlog binnenkort ten einde zou
komen. Duitsland probeerde met een laatste veldslag het geallieerde westfront te
verslaan, maar dankzij de hulp van de Amerikanen werden de Duitsers
teruggeslagen. De generaals wilden nog geen wapenstilstand sluiten, omdat ze hun
eer wilden bewaren, dus zorgden ze ervoor dat het parlement initiatief nam. De
Rijksdag (parlement) zou dan de schuldige zijn.
Omdat de pers onder censuur had gestaan en er propaganda was, hadden de
Duitse burgerse niet verwacht dat Duitsland zou verliezen. Uiteindelijk liet het Duitse
leger op 9 november 1918 weten dat ze niet meer wilden vechten. Keizer Wilhelm II
vluchtte daarna naar Nederland.
Op de rand van een burgeroorlog
Op 11 november 1918 tekenden leden van de regering de wapenstilstand en kwam
er een einde aan de Eerste Wereldoorlog. Duitsland had nog te maken met grote
gevolgen van de Eerste Wereldoorlog; zoals grote inflatie, honger en teruggekeerde
soldaten.
, Politieke verdeling na Eerste Wereldoorlog:
★ SDP (sociaaldemocratische partij) in de meerderheid
○ kwam op voor de belangen van arbeiders
★ Centrum (katholieken)
★ DDP (liberalen)
★ Conservatieve elite
○ verlangden naar een terugkeer van Duitsland met Keizer
★ Extremistische groeperingen (links en rechts), vooral communisten
(Spartakisten) waren een grote bedreiging
○ wilden Duitsland naar voorbeeld van de Russische Revolutie.
Politieke verdeling in het Parlement:
★ SDP (sociaaldemocraten)
★ Centrum (katholieken)
★ DDP (liberalen)
Tussen 1919 en 1933 waren er wel 21 verschillende regeringen.
Het ontstaan van de Republiek van Weimar
In 1919 werden er verkiezingen gehouden voor een nieuw parlement, door middel
van het algemeen kiesrecht. Omdat Berlijn nog onrustig was verzamelden de
parlementsleden in het stadje Weimar, waarnaar de Republiek van Weimar
vernoemd is.
De eerste taak van het parlement was om een nieuwe grondwet te schrijven d.m.v
drie belangrijke principes:
1. parlementaire democratie
2. gelijkheid van iedereen voor de wet
3. gegarandeerde rechten en vrijheden voor iedere burger
In de nieuwe overheid had het parlement (de Rijksdag) de wetgevende macht en de
regering (bestaande uit een aantal ministers en de rijkskanselier) de uitvoerende
macht. Daarnaast was er een rijkspresident gekozen door het volk die regeringen
mocht benoemen en ontslaan.