Algemene psychologie
Examen: 40MCQ BOEK EN LES
Inhoud
Hoofdstuk 1: Wat is psychologie?...........................................................................................................3
1.1 Een definitie van psychologie.......................................................................................................3
1.2 Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben....................................................3
1.3 Het ontstaan van de psychologie..................................................................................................4
1.4 De moderne psychologie: drie invloeden op het gedrag..............................................................6
1.5 Onderzoeksmethode in de psychologie........................................................................................6
1.6 Plaats van psychologie in samenleving.......................................................................................10
Samenvatting....................................................................................................................................11
Hoofdstuk 2: Het zenuwstelsel.............................................................................................................11
2.1 De bouwstenen van het zenuwstelsel........................................................................................11
2.2 overzicht van het zenuwstelsel...................................................................................................12
2.3 De hersenen................................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: waarneming....................................................................................................................14
3.1 Van zintuiglijke gewaarwording naar waarneming.....................................................................14
3.2 Van retina naar hersenen: bottom-up processen.......................................................................16
3.3 De perceptie verbeteren door de informatieopname te sturen: top-down processen..............17
3.4 Waarneming van diepte en beweging........................................................................................18
3.5 Waarnemen en actie..................................................................................................................20
3.6 Perceptuele capaciteiten van pasgeborenen..............................................................................20
Hoofdstuk 4: conditioneren en leren....................................................................................................21
Klassieke conditionering...................................................................................................................22
4.2 Operante conditionering............................................................................................................26
4.3 Observerend leren......................................................................................................................29
Hoofdstuk 5: het geheugen..................................................................................................................30
5.1Bevindingen van Ebbinghaus in 19e eeuw...................................................................................30
5.2 Geheugenmodel van Atkinson en Shiffrin...................................................................................31
5.3 Verdere ontwikkelingen in geheugentheorieën.........................................................................32
5.4 Informatie oproepen uit het LTG................................................................................................33
5.5 Herinnering is reconstructie.......................................................................................................37
5.6 Amnesie en het impliciete geheugen..........................................................................................40
Hoofdstuk 7: intelligentie.....................................................................................................................42
, 7.1 Wat verstaan mensen onder intelligentie?.................................................................................42
7.2 Analytische intelligentie..............................................................................................................42
7.3 Praktische intelligentie...............................................................................................................49
7.4 Sociale en emotionele intelligentie.............................................................................................51
Hoofdstuk 11: Sociale psychologie.......................................................................................................52
11.1 Sociale beïnvloeding.................................................................................................................52
11.2 Aantrekking en hechte relaties.................................................................................................56
11.3 Persoonsperceptie....................................................................................................................57
,Hoofdstuk 1: Wat is psychologie?
1.1 Een definitie van psychologie
Hierbij gaan we gedrag bestuderen om interne processen te begrijpen. Iets bestuderen wat je kan
zien (gedrag) om iets te interpreteren wat je niet kan zien (interne processen).
= niet uitzonderlijk, bv bij Fysica of sterrenkunde
Hoeveel keer komt een individu in een gevecht terecht?
Zijn er omstandigheden die dit beïnvloeden/waardoor over mogelijke interne processen die
meespelen?
1.2 Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben
Rede, intuïtie en geloof
Wetenschappelijke studie is pas laat gestart:
Geheugen is een lege lei waar je dingen op kan schrijven PLATO
Geheugen wordt vastgehouden, soms lukt dit goed soms niet SOCRATES
Op grond van intuïties die ze zelf hadden bedacht. Onze menselijke geest is zeer complex, filosofische
reden: mens is uniek
In de middeleeuwen was de kerk zeer centraal, geloofswaarden doorgeven was primair: ziel is
IETS/NIETS aards
De wetenschappelijke revolutie
Wetenschappelijke revolutie, iets op een andere manier bekijken Belang van systematische
observatie. Niet iedereen gaat iets op dezelfde manier aanpakken DUS meepakken als je
wetenschappelijke uitspraken wilt doen
Copernicus: aarde draait rond de zon en niet omgekeerd
Natuurwetten toepassen op onze geest Copernicaanse revolutie
De groeiende macht van de wetenschappen en het ontstaan van culturen
Donders: nagaan welke verschillende onderdelen er zijn wanneer mensen observaties doen
PROEF: MENTALE CRONOMETRIE
pp moest klank nazeggen “kikikiki” (basisconditie A)
Pp moest klank nazeggen “ki ko ka keku” (B) discrimineren stimulus en kiezen antwoord
Pp moest klank nazeggen “ki ko ku ka ke” MAAR moest enkel ki nazeggen (C) discrimineren
stimulus maar niet kiezen van antwoord want enkel ki zeggen
Tijdsverschil tussen de condities (AB en AC) discrimineren duurt 46ms (B-C) Kiezen duurt
42ms?
De evolutietheorie van Darwin
Darwin: evolutietheorie/The origin op species
Vb.: Vinken op Galapagoseilanden plots grote droogte vinken stierven MAAR vooral de kleine
soorten, de grote overleefden kleine vinken konden grote zaden niet breken en konden dus niet
eten. PLOTS geen droogte maar veel regen grote planten verwoest door klein onkruid grote
zaden onbereikbaar veel kleine vinken ipv grote vinken kleine vinken konden beter aan de
zaden
, Aanpassing aan de natuur zorgt voor meer succes
Mens ontstaat uit dieren door aanpassing, de basis is hetzelfde DUS natuurwetten gelden
ook voor de mens en dus ook voor onze geest
1.3 Het ontstaan van de psychologie
Ontwikkelingen binnen de filosofie
Descartes: lichaam een geest zijn gescheiden (Plato en kerk) = dualisme
2 principes:
Rationalisme
Nativisme: aangeboren kennis (nature<->nurture)
Dualistisch interactionisme lichaam en geest contraheren (epifyse) redenering: maar
eentje
Rationalisme <-> Empirisme: conflict nature <-> nurture input is zeer belangrijk voor de vorming van
de geest
Locke: Associationisme
Hogere orde van kennis
Associaties leggen dingen koppelen aan elkaar
Stereotypes
Lichaam en geest zijn machines dus we kunnen dit observeren en onderzoeken
Psychologie als nieuwe wetenschap
Wundt
Europa:
Amerika: veel onderzoekers getraind
Structuur van het bewustzijn
methode:
analistysche introspectie
drie basisvragen
zie citaat: onderzoek met jezelf, oogt vreemd/saai maar er komen we een aantal vragen
oprijzen: wat voelt de persoon?
Kritiek:
saai en niet praktisch
Wie heeft gelijk en wie niet?
Binet: toegepaste psychologie (franse psycholoog) intelegentietests
Doel: zouden sommige kinderen meer onderwijs moeten krijgen dan anderen?
Hij deed schedelafmetingen en deed uitspraken vanuit zijn visie, daarna vergelijken met oordeel van
de leerkracht. Nieuw onderzoek met gedichten instuderen, dit kwam meer overeen met visie leraar.
= toegepast onderzoek <-> fundamenteel onderzoek
Freud: psychoanalyse (persoonlijkheid)
Examen: 40MCQ BOEK EN LES
Inhoud
Hoofdstuk 1: Wat is psychologie?...........................................................................................................3
1.1 Een definitie van psychologie.......................................................................................................3
1.2 Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben....................................................3
1.3 Het ontstaan van de psychologie..................................................................................................4
1.4 De moderne psychologie: drie invloeden op het gedrag..............................................................6
1.5 Onderzoeksmethode in de psychologie........................................................................................6
1.6 Plaats van psychologie in samenleving.......................................................................................10
Samenvatting....................................................................................................................................11
Hoofdstuk 2: Het zenuwstelsel.............................................................................................................11
2.1 De bouwstenen van het zenuwstelsel........................................................................................11
2.2 overzicht van het zenuwstelsel...................................................................................................12
2.3 De hersenen................................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: waarneming....................................................................................................................14
3.1 Van zintuiglijke gewaarwording naar waarneming.....................................................................14
3.2 Van retina naar hersenen: bottom-up processen.......................................................................16
3.3 De perceptie verbeteren door de informatieopname te sturen: top-down processen..............17
3.4 Waarneming van diepte en beweging........................................................................................18
3.5 Waarnemen en actie..................................................................................................................20
3.6 Perceptuele capaciteiten van pasgeborenen..............................................................................20
Hoofdstuk 4: conditioneren en leren....................................................................................................21
Klassieke conditionering...................................................................................................................22
4.2 Operante conditionering............................................................................................................26
4.3 Observerend leren......................................................................................................................29
Hoofdstuk 5: het geheugen..................................................................................................................30
5.1Bevindingen van Ebbinghaus in 19e eeuw...................................................................................30
5.2 Geheugenmodel van Atkinson en Shiffrin...................................................................................31
5.3 Verdere ontwikkelingen in geheugentheorieën.........................................................................32
5.4 Informatie oproepen uit het LTG................................................................................................33
5.5 Herinnering is reconstructie.......................................................................................................37
5.6 Amnesie en het impliciete geheugen..........................................................................................40
Hoofdstuk 7: intelligentie.....................................................................................................................42
, 7.1 Wat verstaan mensen onder intelligentie?.................................................................................42
7.2 Analytische intelligentie..............................................................................................................42
7.3 Praktische intelligentie...............................................................................................................49
7.4 Sociale en emotionele intelligentie.............................................................................................51
Hoofdstuk 11: Sociale psychologie.......................................................................................................52
11.1 Sociale beïnvloeding.................................................................................................................52
11.2 Aantrekking en hechte relaties.................................................................................................56
11.3 Persoonsperceptie....................................................................................................................57
,Hoofdstuk 1: Wat is psychologie?
1.1 Een definitie van psychologie
Hierbij gaan we gedrag bestuderen om interne processen te begrijpen. Iets bestuderen wat je kan
zien (gedrag) om iets te interpreteren wat je niet kan zien (interne processen).
= niet uitzonderlijk, bv bij Fysica of sterrenkunde
Hoeveel keer komt een individu in een gevecht terecht?
Zijn er omstandigheden die dit beïnvloeden/waardoor over mogelijke interne processen die
meespelen?
1.2 Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben
Rede, intuïtie en geloof
Wetenschappelijke studie is pas laat gestart:
Geheugen is een lege lei waar je dingen op kan schrijven PLATO
Geheugen wordt vastgehouden, soms lukt dit goed soms niet SOCRATES
Op grond van intuïties die ze zelf hadden bedacht. Onze menselijke geest is zeer complex, filosofische
reden: mens is uniek
In de middeleeuwen was de kerk zeer centraal, geloofswaarden doorgeven was primair: ziel is
IETS/NIETS aards
De wetenschappelijke revolutie
Wetenschappelijke revolutie, iets op een andere manier bekijken Belang van systematische
observatie. Niet iedereen gaat iets op dezelfde manier aanpakken DUS meepakken als je
wetenschappelijke uitspraken wilt doen
Copernicus: aarde draait rond de zon en niet omgekeerd
Natuurwetten toepassen op onze geest Copernicaanse revolutie
De groeiende macht van de wetenschappen en het ontstaan van culturen
Donders: nagaan welke verschillende onderdelen er zijn wanneer mensen observaties doen
PROEF: MENTALE CRONOMETRIE
pp moest klank nazeggen “kikikiki” (basisconditie A)
Pp moest klank nazeggen “ki ko ka keku” (B) discrimineren stimulus en kiezen antwoord
Pp moest klank nazeggen “ki ko ku ka ke” MAAR moest enkel ki nazeggen (C) discrimineren
stimulus maar niet kiezen van antwoord want enkel ki zeggen
Tijdsverschil tussen de condities (AB en AC) discrimineren duurt 46ms (B-C) Kiezen duurt
42ms?
De evolutietheorie van Darwin
Darwin: evolutietheorie/The origin op species
Vb.: Vinken op Galapagoseilanden plots grote droogte vinken stierven MAAR vooral de kleine
soorten, de grote overleefden kleine vinken konden grote zaden niet breken en konden dus niet
eten. PLOTS geen droogte maar veel regen grote planten verwoest door klein onkruid grote
zaden onbereikbaar veel kleine vinken ipv grote vinken kleine vinken konden beter aan de
zaden
, Aanpassing aan de natuur zorgt voor meer succes
Mens ontstaat uit dieren door aanpassing, de basis is hetzelfde DUS natuurwetten gelden
ook voor de mens en dus ook voor onze geest
1.3 Het ontstaan van de psychologie
Ontwikkelingen binnen de filosofie
Descartes: lichaam een geest zijn gescheiden (Plato en kerk) = dualisme
2 principes:
Rationalisme
Nativisme: aangeboren kennis (nature<->nurture)
Dualistisch interactionisme lichaam en geest contraheren (epifyse) redenering: maar
eentje
Rationalisme <-> Empirisme: conflict nature <-> nurture input is zeer belangrijk voor de vorming van
de geest
Locke: Associationisme
Hogere orde van kennis
Associaties leggen dingen koppelen aan elkaar
Stereotypes
Lichaam en geest zijn machines dus we kunnen dit observeren en onderzoeken
Psychologie als nieuwe wetenschap
Wundt
Europa:
Amerika: veel onderzoekers getraind
Structuur van het bewustzijn
methode:
analistysche introspectie
drie basisvragen
zie citaat: onderzoek met jezelf, oogt vreemd/saai maar er komen we een aantal vragen
oprijzen: wat voelt de persoon?
Kritiek:
saai en niet praktisch
Wie heeft gelijk en wie niet?
Binet: toegepaste psychologie (franse psycholoog) intelegentietests
Doel: zouden sommige kinderen meer onderwijs moeten krijgen dan anderen?
Hij deed schedelafmetingen en deed uitspraken vanuit zijn visie, daarna vergelijken met oordeel van
de leerkracht. Nieuw onderzoek met gedichten instuderen, dit kwam meer overeen met visie leraar.
= toegepast onderzoek <-> fundamenteel onderzoek
Freud: psychoanalyse (persoonlijkheid)
