Samenvatting kennistoets Psychologie en Communicatie

Kennistoets 2: Psychologie en Communicatie
Psychologie, sociologie en gezondheid
Gezondheid: positieve toestand van fysieke, psychische en sociale welzijn, en niet slechts de
afwezigheid van ziekte of beperkingen.

Objectieve signalen kun je meten (bloeddruk).
Subjectieve signalen kun je niet meten (pijn).

Vroeger stierven de meeste mensen aan infectieziekten nu sterven de meeste mensen aan
chronische ziektes (hygiëne).

Infectieziekten: Ziekten die veroorzaakt worden doordat micro-organismen zoals bacteriën of
virussen het lichaam binnendringen.
Chronische ziektes: Ziektes die lang aanhouden en over het algemeen vaak erger worden. De ziekte
ontwikkelt zich met de tijd.

Vroeger dachten mensen (filosofen) dat lichaam en geest gescheiden waren. Uitvindingen
(microscoop) zorgden voor een nieuwe visie.

Biomedisch model (nieuwe benadering gezondheid en ziekte):
 Ziektes of fysieke aandoening komen door verstoring in fysiologische processen (blessures,
biochemische disbalans, bacteriële/virale infectie enz.)
 Ziekte is een signaal van het lichaam, het is gescheiden van psychologische en sociale
processen van de geest.
 Lichaam en geest is gescheiden (Dualisme).
 Rechtlijnige oorzaak-gevolg relatie.
 Te genezen via een medische interventie (diagnose-receptmodel).
 Ziekte is het gevolg van fysieke oorzaken (infectie/letsel). Psychosociale processen worden
niet als oorzakelijke factor beschouwd.
 Probleem: Medicijnen zijn erg duur.

Psychologische hulp bij ziektes:
 Psychosomatische geneeskunde: Een platform dat de relatie tussen emoties en de
symptomen van de ziekte bestudeert.
 Gedragsgeneeskunde: Een platform dat de relatie tussen gedrag en ziektes bestudeert.
 Gezondheidspsychologie

Gezondheidspsychologie heeft 4 doelen:
 Bevorderen en in stand houden gezondheid (wel of niet roken).
 Verbeteren systemen en beleid gezondheidszorg.
 Voorkomen en behandelen ziekte.
 Risicofactoren van ziekte (persoonlijke factoren).

Risicofactoren: Factoren die vaker voorkomen bij personen die bepaalde ziekten ontwikkelen dan bij
degenen die dat niet doen (risicofactor kanker  roken).

Bio-psycho-sociale model:
 Gezondheid en ziekte zijn een resultaat van het samenspel tussen biologische,
psychologische en sociale factoren (multifactorieel model).
 Holistisch/integraal model: mens wordt beschouwd als eenheid van lichaam en geest in
interactie met de omgeving.

, Biologische factoren (lichaam): Dingen die we genetisch meekrijgen van onze ouders.
Psychologische factoren (geest): Gedrag en mentale processen (Cognitie, emotie en motivatie).

Mentale processen:
 Cognitie: mentale activiteit (waarnemen, leren, denken, herinneren).
 Emoties: voelen (subjectief gevoel dat beïnvloed wordt door onze gedachten, ons gedrag en
de fysiologie).
 Motivatie: drijfveer (verklaring waarom mensen zich gedragen op de manier waarop ze zich
gedragen).

Sociale factoren: Mensen worden beïnvloed door de cultuur waar ze in leven. Podotherapeuten
(paramedici) werken vanuit het bio-psycho-sociale model met het ICF-model en het MDBB-model.

Illness/welness continuüm: Een model dat gezondheid en ziekte beschrijft als overlappende
concepten die variëren in mate, in plaats van als afzonderlijke categorieën. Gezondheid en ziekte
overlappen elkaar. Dit laat de verschillende gezondheidsstatus van mensen zien. Dit kan verbeterd
worden door leefstijlverbetering/medische behandelingen.

Sociale systemen, psychologische systemen en biologische systemen hebben invloed op elkaar.
Sociaal-cultureel: betrokken zijn bij sociale of culturele processen. De cultuur van een land kan ook
veel invloed hebben op je gezondheid

Sense of Coherence: gevoel van samenhang. Mensen met een Sense of Coherence doorstaan
moeilijke situaties goed en hebben een grotere veerkracht (leven langer).
 Comprehensibility: Je situatie begrijpen.
 Manageability: Het gevoel hebben dat je iets kunt doen.
 Meaningfulness: zingeving ervaren.

Nieuw algemeen concept gezondheid (Huber): Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en
je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.
Psychologie bestudeert het gedrag (doen) en de mentale processen van individuele mensen.

Psychologische functies:
 Waarnemen: Een gezicht maakt een bepaalde indruk op ons.
 Geheugen: Informatieverwerkingssysteem, waarmee ervaringen en kennis opgeslagen wordt
om die later weer te gebruiken.
 Denken: Combineren van geheugenfeiten.
 Leren: Het zich eigen maken van relatief blijvende vaardigheden, die niet aangeboren zijn, en
die ervoor zorgen dat het organisme zich efficiënter aan zijn omgeving aanpast.
 Motivatie: Totaal aan en de mate waarin bepaalde beweegredenen iemand aanzetten tot
bepaalde actie.

De functies van het geheugen zijn:
 Informatie coderen
 Informatie opslaan
 Informatie terughalen

Denkvormen:
 Trail-and-error gedrag: op goed geluk een aantal mogelijke oplossingen uitproberen
 Logisch denken: in een juiste volgorde denken, zonder fouten te maken, bijvoorbeeld A>B en
B>C, dan is A>C