Casus 3
Artrose heup
Dhr. Wagtmans (58) met verwijsdiagnose cox-artrose had sinds enkele maanden toenemende
problemen met zijn rechter heup. De afgenomen mobiliteit in de heup die dhr. Wagtmans ook
ervaart is een groter probleem dan de pijn. Het rare is dat hij soms ook pijn ervaart aan zijn
knie… Vooral het ’s ochtends opstaan en door de dag heen het opstaan uit een stoel en het
beginnen met lopen ging moeilijk. Aan- en uitkleden gaat moeizamer; vooral het aan- en uitdoen
van broek, schoenen en sokken levert problemen op. De pijn zit vooral aan de binnenkant (in de
lies) en soms maakt de heup een soort knappend geluid.
Dhr. Wagtmans geeft, evenals zijn vrouw, les op een middelbare school. Ze wonen in een
eengezinswoning met grote tuin. Alle onderhoud van huis en tuin doen ze zelf. Twee maanden
geleden is de Dhr. Wagtmans gestopt met voetballen vanwege de toenemende
mobiliteitsproblemen en hij wil het blessurerisico verminderen. Op de dinsdagavonden speelt hij
echter nog wel tafeltennis. De huisarts heeft overwogen om röntgenopnames te laten maken.
De huisarts vermoed op basis van het lichamelijk onderzoek namelijk beginnende cox-artrose. Hij
stelde voor om het probleem conservatief te behandelen. De voorgeschreven behandeling
bestaat uit fysiotherapie (9 behandelingen) en pijnstillende medicatie bij heftige pijnperioden. Dhr.
Wagtmans heeft onmiddellijk telefonisch contact opgenomen met de fysiotherapeut.
Dhr. Wagtmans geeft aan zoveel mogelijk zijn normale ADL zelfstandig te willen blijven doen.
Ingedeeld op ICF-niveau
Functie:
Artrose rechter heup
Afgenomen mobiliteit
Uitstraling naar de knie (ervaart pijn aan de knie)
Pijn binnenkant van de lies
Soms crepetatie (knappend geluid) heup
Activiteit:
Opstaan (’s ochtends en vanuit stoel) en beginnen met lopen gaat moeilijk
Aan- en uitkleden
Participatie:
Voetballen (gestopt door de pijn)
Interne factoren:
58 jaar
Externe factoren:
Eengezinswoning
Grote tuin
, Mogelijke hypothesen
1. Verminderde ROM in de heup, leeg eindgevoel, door pijn. Dit hindert hem in het ADL,
omdat hij zijn dagelijkse onderhoud nog zelf wil blijven doen.
Middel:
- VAS- (of er daadwerkelijk pijn is)
- Hip Quadrant test, wel of geen artrose
- Het gangpatroon patiënt met artrose aan de rechterheup zal bij het lopen korter
steunen op het rechterbeen. En andersom.
Behandeling:
- Rekken
2. Op basis van het feit dat meneer moeite heeft met opstaan, kan het zijn dat de m.
Iliopsoas verkort is. Omdat het eerst op rek moet komen maar door de dag door gaat het
weer.
Middel:
- Thomas test
- Spierlengtetest, links- rechts vergelijken.
- Onderzoek extensie- beweging om uit bed te komen.
Verend eindgevoel.
Behandeling:
Rekken als behandeling (Hold relax- 30 seconden)
RI- als er pijn optreedt tijdens normale rek. Omdat agonist dan ontspant.
3. Op basis van het feit dat meneer soms ook pijn ervaart aan zijn knie kan het zijn dat kan
het zijn dat de heup instabiel is en de krachten worden opgevangen door de knie.
Middel:
- Ganganalyse
- Als aanvulling kan je de 6 min wandeltest toepassen, mocht de patiënt pas later gaan
compenseren.
Behandeling:
- Als behandeling versterken van de heup abdcutoren.
Oefeningen: in zijlig abductie van de bovenliggende heup maken,
stand, twee benen 10 cm uit elkaar en dan met één been naar 25 graden abductie en
weer terug terwijl bekken geheven blijft en de voet dus niet terug op de grond. De heupen
en knieën worden gedurende de gehele oefening in extensie gehouden
3-4 series per been, 14 herhalingen, ½ minuut pauze (stabiliteit)
4. Er is sprake van een capsulair patroon op basis van anamnese. Aan en uitkleden gaat
moeilijker, meerdere bewegingen zijn beperkt.
Endorotatie > Flexie > Abdcutie > Exorotatie beperkt, capsulair patroon heup
Middel:
- BFO-passief: Eindgevoel
Verend = spier (verminderde ROM en verend eindgevoel kan duiden op
spierverkorting)
Stug/ verhard = kapsel (verminderde ROM en stug eindgevoel kan duiden op
capsulaire problematiek)
Behandeling:
- Spierverkorting: rekken desbetreffende spier
- Capsulaire problematiek: verder onderzoeken, zie hypo 5
Artrose heup
Dhr. Wagtmans (58) met verwijsdiagnose cox-artrose had sinds enkele maanden toenemende
problemen met zijn rechter heup. De afgenomen mobiliteit in de heup die dhr. Wagtmans ook
ervaart is een groter probleem dan de pijn. Het rare is dat hij soms ook pijn ervaart aan zijn
knie… Vooral het ’s ochtends opstaan en door de dag heen het opstaan uit een stoel en het
beginnen met lopen ging moeilijk. Aan- en uitkleden gaat moeizamer; vooral het aan- en uitdoen
van broek, schoenen en sokken levert problemen op. De pijn zit vooral aan de binnenkant (in de
lies) en soms maakt de heup een soort knappend geluid.
Dhr. Wagtmans geeft, evenals zijn vrouw, les op een middelbare school. Ze wonen in een
eengezinswoning met grote tuin. Alle onderhoud van huis en tuin doen ze zelf. Twee maanden
geleden is de Dhr. Wagtmans gestopt met voetballen vanwege de toenemende
mobiliteitsproblemen en hij wil het blessurerisico verminderen. Op de dinsdagavonden speelt hij
echter nog wel tafeltennis. De huisarts heeft overwogen om röntgenopnames te laten maken.
De huisarts vermoed op basis van het lichamelijk onderzoek namelijk beginnende cox-artrose. Hij
stelde voor om het probleem conservatief te behandelen. De voorgeschreven behandeling
bestaat uit fysiotherapie (9 behandelingen) en pijnstillende medicatie bij heftige pijnperioden. Dhr.
Wagtmans heeft onmiddellijk telefonisch contact opgenomen met de fysiotherapeut.
Dhr. Wagtmans geeft aan zoveel mogelijk zijn normale ADL zelfstandig te willen blijven doen.
Ingedeeld op ICF-niveau
Functie:
Artrose rechter heup
Afgenomen mobiliteit
Uitstraling naar de knie (ervaart pijn aan de knie)
Pijn binnenkant van de lies
Soms crepetatie (knappend geluid) heup
Activiteit:
Opstaan (’s ochtends en vanuit stoel) en beginnen met lopen gaat moeilijk
Aan- en uitkleden
Participatie:
Voetballen (gestopt door de pijn)
Interne factoren:
58 jaar
Externe factoren:
Eengezinswoning
Grote tuin
, Mogelijke hypothesen
1. Verminderde ROM in de heup, leeg eindgevoel, door pijn. Dit hindert hem in het ADL,
omdat hij zijn dagelijkse onderhoud nog zelf wil blijven doen.
Middel:
- VAS- (of er daadwerkelijk pijn is)
- Hip Quadrant test, wel of geen artrose
- Het gangpatroon patiënt met artrose aan de rechterheup zal bij het lopen korter
steunen op het rechterbeen. En andersom.
Behandeling:
- Rekken
2. Op basis van het feit dat meneer moeite heeft met opstaan, kan het zijn dat de m.
Iliopsoas verkort is. Omdat het eerst op rek moet komen maar door de dag door gaat het
weer.
Middel:
- Thomas test
- Spierlengtetest, links- rechts vergelijken.
- Onderzoek extensie- beweging om uit bed te komen.
Verend eindgevoel.
Behandeling:
Rekken als behandeling (Hold relax- 30 seconden)
RI- als er pijn optreedt tijdens normale rek. Omdat agonist dan ontspant.
3. Op basis van het feit dat meneer soms ook pijn ervaart aan zijn knie kan het zijn dat kan
het zijn dat de heup instabiel is en de krachten worden opgevangen door de knie.
Middel:
- Ganganalyse
- Als aanvulling kan je de 6 min wandeltest toepassen, mocht de patiënt pas later gaan
compenseren.
Behandeling:
- Als behandeling versterken van de heup abdcutoren.
Oefeningen: in zijlig abductie van de bovenliggende heup maken,
stand, twee benen 10 cm uit elkaar en dan met één been naar 25 graden abductie en
weer terug terwijl bekken geheven blijft en de voet dus niet terug op de grond. De heupen
en knieën worden gedurende de gehele oefening in extensie gehouden
3-4 series per been, 14 herhalingen, ½ minuut pauze (stabiliteit)
4. Er is sprake van een capsulair patroon op basis van anamnese. Aan en uitkleden gaat
moeilijker, meerdere bewegingen zijn beperkt.
Endorotatie > Flexie > Abdcutie > Exorotatie beperkt, capsulair patroon heup
Middel:
- BFO-passief: Eindgevoel
Verend = spier (verminderde ROM en verend eindgevoel kan duiden op
spierverkorting)
Stug/ verhard = kapsel (verminderde ROM en stug eindgevoel kan duiden op
capsulaire problematiek)
Behandeling:
- Spierverkorting: rekken desbetreffende spier
- Capsulaire problematiek: verder onderzoeken, zie hypo 5
