OJW kennistoets samenvatting Aardrijkskunde

Aardrijkskunde
Samenvatting kennistoets

Bevolking en ruimtelijke inrichting (blz. 143-170)
Demografie
- Demografie is de wetenschap die zich bezig houdt met het bestuderen van de veranderingen
in de omvang, de samenstelling en de ruimtelijke ontwikkeling van de bevolking.
- Ze kijken naar geboorte, sterfte en migratie.
Geboorte en sterfte
- Het aantal mensen in een land (gebied) verandert door natuurlijke factoren (geboorte en
sterfte) en door sociale factoren (immigratie en emigratie).
- Geboorteoverschot= meer mensen geboren worden dan sterven
- Sterfteoversch
ot= meer
mensen
sterven dan er
geboren worden.




Emigratie en immigratie
- Migratie is de verandering van woonplaats van mensen
- Emigratie = het verlaten van een land
- Immigratie= het binnenkomen van een land
- Vestiging en vertrek bij elkaar opgeteld maakt het migratiesaldo
Demografische transitie




Fase 1:
- Hoog sterftecijfer; door slechte hygiëne en slechte gezondheidszorg
- Hoog geboortecijfer; mensen maken meer kinderen omdat er ook veel sterfte en ze gebruiken
geen anti conceptiemiddel.
Fase 2:
- Hoog geboortecijfer; mensen wisten niet dat er meer bleven leven
- Dalend sterftecijfer; door betere hygiëne zoals wc's , waterleiding, riolering en gezondheidszorg
Fase 3:
- Geboortecijfer daalt door:
 Vrouwenemancipatie (ze gingen langer naar school en gingen ook werken)
 Anticonceptiemiddel
 Ontkerkelijking

, Aardrijkskunde
Samenvatting kennistoets

 Verbod op kinderarbeid en Leerplichtwet

Fase 4: geboortecijfer is stabiel
Fase 5: er komt vergrijzing en daardoor sterven er meer (Duitsland en Ned zijn nu in fase 5)
Verschillende vormen bevolkingsgrafieken;
1. De piramide
- Jonge bevolking
- Sterke bevolkingsgroei
- Hoog geboortecijfer
2. De granaat
- Alle leeftijdsgroepen even groot
- De bevolkingsomvang blijft hetzelfde
- Veel landen met lage geboortecijfers hebben deze vorm
3. De urn- of uivorm
- Een verouderende bevolking
- Geboortecijfers nemen af
- Sterftecijfers neemt toe
- (kan sprake zijn van een sterfteoverschot)
Demografische druk
- De demografische druk geeft de verhouding tussen het economisch productieve en het
economisch niet-productieve deel van de bevolking aan.
- Vergrijzing wil zeggen dat het aandeel van de ouderen (> 65 jaar) stijgt.
 De sterke vergrijzing wordt in Nederland (en andere westerse landen) veroorzaakt door een
toename van de (gemiddelde) levensverwachting (het aantal jaren dat iemand gemiddeld nog
te leven heeft op basis van de huidige sterftekansen).
- Bij ontgroening is er een afname van het aantal mensen dat jonger is dan 20 jaar.
Buitenlandse migratie
- Pushfactoren= redenen om uit een plek te vertrekken (negatief)
- Pullfactoren= redenen om naar een plek toe te gaan (positief)
Er zijn drie verschillende push- en pullfactoren:
1. Factoren van economische aard (arbeidsmigratie)
2. Factoren van politieke aard (ontheemden, asielzoekers, vluchtelingen, repatrianten)
3. Factoren van fysische aard (milieuvluchtelingen).
Buitenlandse migratie NL
- Emigratie; boeren uit NL naar Australië/Canada in 1950 door ruimtegebrek.
- Immigratie (aantrekkingsfactor; vrijheid, werk, school)
 1945-1975 Oud-Koloniën
 1960-1970 Arbeidsmigranten Turkije/Marokko
 Na 1990 vluchtelingen
 Nu arbeidsmigranten Oost Europa.

Binnenlandse migratie NL
- Vanaf 1850: Urbanisatie (verstedelijking)
 Door industrialisatie willen mensen dichtbij de fabriek wonen