H9 Brandend maagzuur
9.1 Wat is maagzuur?
Zure oplossing: pH kleiner dan 7. Basische oplossing: pH hoger dan 7. Oplossing met pH 7 is neutraal.
Maagsap bestaat uit maagzuur, enzymen en slijm, pH is 2. Rodekoolsap, methylrood en thymolblauw
zijn zuur-base indicatoren (Binas 52A). De overgang van kleur is geleidelijk, de pH-grenzen vormen
het omslagtraject. Met een mengsel van indicatoren kan je de pH nauwkeuriger bepalen. Ik zou hier
wat opdrachten over maken. PH-papier of universeel indicatorpapier toont een kleur voor elke pH-
waarde. Een pH-meter geeft de pH van een oplossing tot 1 a 2 decimalen nauwkeurig. In maagzuur
zitten H+(aq) en Cl-(aq) ionen. In alle zure oplossingen zit H+. Het is een kaal proton, omringd door
watermoleculen. De – kant daarvan trekt het proton aan, hierdoor ontstaat oxoniumion H3O+. Een
zure oplossing ontstaat door een zuur in water op te lossen. Zuur is een deeltje dat een H+ kan
afstaan, een protondonor dus. HCl is ook een zuur, de oplossing heet zoutzuur. Een oplosreactie van
een zuur: HCl(g) + H2O(l) -> H3O+(aq) + Cl-(aq). Het negatieve ion dat overblijft is het zuurrestion (Cl-
in dit geval). Tabel 66B is handig. Zuren zijn bijv., HCl, HBr, HI (g) en HNO3, H2SO4 (l). De
zuurrestionen zijn bijvoorbeeld, chloride, jodide en nitraat.
9.2 Wat werkt tegen brandend maagzuur?
Je slokdarm heeft geen beschermende slijmlaag, wanneer de zure maaginhoud naar boven komt krijg
je een branderig gevoel. Een maagzuurbinder gaat een chemische reactie aan met H3O+(aq) ionen in
het maagsap. Daardoor daalt de hoeveelheid H3O+(aq) ionen en wordt de oplossing minder zuur.
Gastilox bevat magnesiumhydroxide Mg(OH)2 (s) en aluminiumoxide Al2O3 (s). De OH- en O2- kunnen
de H3O+ ionen binden. Een deeltje dat een of meer H+ kan opnemen is een base. Rennie tabletten
bevatten carbonaationen die reageren met H3O+. De CO 22-(aq) nemen H+ ionen op, er ontstaat
H2CO3(aq), dat direct ontleedt in H2O (l) en CO2(g).
Basen-tabel die je uit je hoofd moet leren:
Formule Naam Max aantal op te nemen H+
OH- Hydroxide 1
O 2- Oxide 2
CO3 2- Carbonaat 2
HCO3 - Waterstofcarbonaat 1
NH3 Ammoniak 1
Bijna altijd krijg je basische oplossing wanneer je de base in water brengt. Net als het H3O+ ion is OH-
kenmerkend voor een basische oplossing. Voorbeeld: NaOH(s) -> Na+(aq) + OH-(aq). De ontstane
oplossing heet natronloog. Binas 66A.
Leer deze tabel ook uit je hoofd. Oefen ook met oplosreacties van basen en zuren.
Naam oplossing Notatie
Natronloog Na+(aq) + OH-(aq)
Kaliloog K+(aq) + OH-(aq)
Kalkwater Ca 2+(aq) + 2 OH-(aq)
9.3 Zuur-base reacties
9.1 Wat is maagzuur?
Zure oplossing: pH kleiner dan 7. Basische oplossing: pH hoger dan 7. Oplossing met pH 7 is neutraal.
Maagsap bestaat uit maagzuur, enzymen en slijm, pH is 2. Rodekoolsap, methylrood en thymolblauw
zijn zuur-base indicatoren (Binas 52A). De overgang van kleur is geleidelijk, de pH-grenzen vormen
het omslagtraject. Met een mengsel van indicatoren kan je de pH nauwkeuriger bepalen. Ik zou hier
wat opdrachten over maken. PH-papier of universeel indicatorpapier toont een kleur voor elke pH-
waarde. Een pH-meter geeft de pH van een oplossing tot 1 a 2 decimalen nauwkeurig. In maagzuur
zitten H+(aq) en Cl-(aq) ionen. In alle zure oplossingen zit H+. Het is een kaal proton, omringd door
watermoleculen. De – kant daarvan trekt het proton aan, hierdoor ontstaat oxoniumion H3O+. Een
zure oplossing ontstaat door een zuur in water op te lossen. Zuur is een deeltje dat een H+ kan
afstaan, een protondonor dus. HCl is ook een zuur, de oplossing heet zoutzuur. Een oplosreactie van
een zuur: HCl(g) + H2O(l) -> H3O+(aq) + Cl-(aq). Het negatieve ion dat overblijft is het zuurrestion (Cl-
in dit geval). Tabel 66B is handig. Zuren zijn bijv., HCl, HBr, HI (g) en HNO3, H2SO4 (l). De
zuurrestionen zijn bijvoorbeeld, chloride, jodide en nitraat.
9.2 Wat werkt tegen brandend maagzuur?
Je slokdarm heeft geen beschermende slijmlaag, wanneer de zure maaginhoud naar boven komt krijg
je een branderig gevoel. Een maagzuurbinder gaat een chemische reactie aan met H3O+(aq) ionen in
het maagsap. Daardoor daalt de hoeveelheid H3O+(aq) ionen en wordt de oplossing minder zuur.
Gastilox bevat magnesiumhydroxide Mg(OH)2 (s) en aluminiumoxide Al2O3 (s). De OH- en O2- kunnen
de H3O+ ionen binden. Een deeltje dat een of meer H+ kan opnemen is een base. Rennie tabletten
bevatten carbonaationen die reageren met H3O+. De CO 22-(aq) nemen H+ ionen op, er ontstaat
H2CO3(aq), dat direct ontleedt in H2O (l) en CO2(g).
Basen-tabel die je uit je hoofd moet leren:
Formule Naam Max aantal op te nemen H+
OH- Hydroxide 1
O 2- Oxide 2
CO3 2- Carbonaat 2
HCO3 - Waterstofcarbonaat 1
NH3 Ammoniak 1
Bijna altijd krijg je basische oplossing wanneer je de base in water brengt. Net als het H3O+ ion is OH-
kenmerkend voor een basische oplossing. Voorbeeld: NaOH(s) -> Na+(aq) + OH-(aq). De ontstane
oplossing heet natronloog. Binas 66A.
Leer deze tabel ook uit je hoofd. Oefen ook met oplosreacties van basen en zuren.
Naam oplossing Notatie
Natronloog Na+(aq) + OH-(aq)
Kaliloog K+(aq) + OH-(aq)
Kalkwater Ca 2+(aq) + 2 OH-(aq)
9.3 Zuur-base reacties
