Historische contexten
Duitsland in Europa (1918-1991)
§2.1 Interbellum en Tweede Wereldoorlog 1918-1945
- Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke gevolgen had dit voor
Duitsland en Europa?
De rol van propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
Het in praktijk brengen van totalitaire ideologieën
De crisis van het wereldkapitalisme
Het voeren van twee wereldoorlogen
De Holocaust; racisme en discriminatie die leiden tot genocide in bijzonder op joden
De Duitse bezetting van Nederland
De wankele democratie van Weimar
Sociaaldemocratische regering wil na de wapenstilstand een parlementaire
democratie opbouwen. Eerst keizerrijk waar kleine elite macht had. Bevolking mocht
kiezen. Belangrijke voorwaarde voor parlementaire democratie: vertrouwen van de
bevolking, maar er is veel onrust in Dd na de wapenstilstand.
Communistische KPD wil een communistische staat zonder parlement en politieke
partijen communisten proberen de macht te grijpen in Berlijn opstand mislukt,
maar sociaaldemocratische regering verhuist naar stadje Weimar: Republiek van
Weimar (want te onrustig in Berlijn).
Duitse bevolking geen vertrouwen meer in politiek door geweld. Werd nog erger
door verdrag van Versailles (1919) Dd werd als schuldige gezien oorlog, werd hoge
herstelbetalingen opgelegd, grondgebied en koloniën afstaan en klein leger.
Behalve communisten ook andere groepen niet blij met de parlementaire democratie
- oude conservatieve elite wil terug naar de tijden van het keizerrijk; minder macht
voor politieke partijen en meer voor elite
- extreemrechtse nationalistische groepen zijn teleurgesteld door wapenstilstand;
nieuwe regering heeft Dd verraden door zich over te geven
wordt dolkstootlegende genoemd (leger had oorlog kunnen winnen)
Dolkstootlegende is een complottheorie: Duitse leger had WO1 kunnen winnen, maar
is verraden door de sociaaldemocratische regering die de wapenstilstand tekende.
Duitse economie lijdt onder herstelbetalingen en verlies van grondstofrijke gebieden
1923 achterstand in betalingen Fr en België bezetten Ruhrgebied staking van
Duitse arbeiders in Ruhrgebied Duitse regering drukt geld om lonen door te
betalen geld wordt minder waard.
, 1924: Dawesplan onder leiding van Amerika
- Hoeveelheid herstelbetalingen per periode afhankelijk hoe met economie gaat
- Verstrekken van leningen aan Duitsland
1924-1929: economisch herstel zorgt voor periode van stabiliteit in Dd
- Weinig regeringswisselingen, want bevolking tevreden
- Groei van economie
- Culturele bloei
Buitenlandse betrekkingen worden beter met Fr Dd accepteert de grenzen met Fr
en Be die in vrede van Versailles waren bepaald Dd treedt toe tot Volkenbond.
Nazi’s aan de macht
1929: Beurskrach op Wall Street leidt de economische wereldcrisis in
- internationale handel valt stil
- VS willen geleend geld van Dawesplan terug
Dd wordt extra hard getroffen door economische wereldcrisis
Gevolg van economische crisis: veel regeringswisselingen.
Democratische regering van Republiek van Weimar vindt geen oplossing
vertrouwen in parlementaire democratie verdwijnt anti-democratische partijen
NSDAP (nationaalsocialisme) en KPD (communisme) krijgen steeds meer aanhangers.
NSDAP, Hitler, groeit uit tot massapartij, redenen:
- Vermogen van Hitler om grote groepen mensen toe te spreken
- Massal en doeltreffend gebruik van propaganda
- Machtsvertoon van de SA (een paramilitaire knokploeg)
Beloften van Hitler:
- Herstel van economische crisis
- Niet meer houden aan het verdrag van Versailles
- Een stabiele regering dmv sterk leiderschap
hierdoor zal Dd weer plaats op wereldtoneel krijgen waar het volgens Hitler hoort
Nazi-Duitsland
NSDAP werd steeds groter door beloftes 1933: Hitler benoemd tot rijkskanselier
(minister-president). Hij wilt absolute meerderheid; concurrent KPD.
Rijksdagbrand 1933: brand in gebouw Duitse parlement KPD krijg schuld van
Hitler, maar nooit bewezen. Burgerrechten worden afgeschaft door noodverordening
- Vastzetten veel communisten
- Censuur en geen vrijheid van meningsuiting
Duitsland in Europa (1918-1991)
§2.1 Interbellum en Tweede Wereldoorlog 1918-1945
- Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke gevolgen had dit voor
Duitsland en Europa?
De rol van propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
Het in praktijk brengen van totalitaire ideologieën
De crisis van het wereldkapitalisme
Het voeren van twee wereldoorlogen
De Holocaust; racisme en discriminatie die leiden tot genocide in bijzonder op joden
De Duitse bezetting van Nederland
De wankele democratie van Weimar
Sociaaldemocratische regering wil na de wapenstilstand een parlementaire
democratie opbouwen. Eerst keizerrijk waar kleine elite macht had. Bevolking mocht
kiezen. Belangrijke voorwaarde voor parlementaire democratie: vertrouwen van de
bevolking, maar er is veel onrust in Dd na de wapenstilstand.
Communistische KPD wil een communistische staat zonder parlement en politieke
partijen communisten proberen de macht te grijpen in Berlijn opstand mislukt,
maar sociaaldemocratische regering verhuist naar stadje Weimar: Republiek van
Weimar (want te onrustig in Berlijn).
Duitse bevolking geen vertrouwen meer in politiek door geweld. Werd nog erger
door verdrag van Versailles (1919) Dd werd als schuldige gezien oorlog, werd hoge
herstelbetalingen opgelegd, grondgebied en koloniën afstaan en klein leger.
Behalve communisten ook andere groepen niet blij met de parlementaire democratie
- oude conservatieve elite wil terug naar de tijden van het keizerrijk; minder macht
voor politieke partijen en meer voor elite
- extreemrechtse nationalistische groepen zijn teleurgesteld door wapenstilstand;
nieuwe regering heeft Dd verraden door zich over te geven
wordt dolkstootlegende genoemd (leger had oorlog kunnen winnen)
Dolkstootlegende is een complottheorie: Duitse leger had WO1 kunnen winnen, maar
is verraden door de sociaaldemocratische regering die de wapenstilstand tekende.
Duitse economie lijdt onder herstelbetalingen en verlies van grondstofrijke gebieden
1923 achterstand in betalingen Fr en België bezetten Ruhrgebied staking van
Duitse arbeiders in Ruhrgebied Duitse regering drukt geld om lonen door te
betalen geld wordt minder waard.
, 1924: Dawesplan onder leiding van Amerika
- Hoeveelheid herstelbetalingen per periode afhankelijk hoe met economie gaat
- Verstrekken van leningen aan Duitsland
1924-1929: economisch herstel zorgt voor periode van stabiliteit in Dd
- Weinig regeringswisselingen, want bevolking tevreden
- Groei van economie
- Culturele bloei
Buitenlandse betrekkingen worden beter met Fr Dd accepteert de grenzen met Fr
en Be die in vrede van Versailles waren bepaald Dd treedt toe tot Volkenbond.
Nazi’s aan de macht
1929: Beurskrach op Wall Street leidt de economische wereldcrisis in
- internationale handel valt stil
- VS willen geleend geld van Dawesplan terug
Dd wordt extra hard getroffen door economische wereldcrisis
Gevolg van economische crisis: veel regeringswisselingen.
Democratische regering van Republiek van Weimar vindt geen oplossing
vertrouwen in parlementaire democratie verdwijnt anti-democratische partijen
NSDAP (nationaalsocialisme) en KPD (communisme) krijgen steeds meer aanhangers.
NSDAP, Hitler, groeit uit tot massapartij, redenen:
- Vermogen van Hitler om grote groepen mensen toe te spreken
- Massal en doeltreffend gebruik van propaganda
- Machtsvertoon van de SA (een paramilitaire knokploeg)
Beloften van Hitler:
- Herstel van economische crisis
- Niet meer houden aan het verdrag van Versailles
- Een stabiele regering dmv sterk leiderschap
hierdoor zal Dd weer plaats op wereldtoneel krijgen waar het volgens Hitler hoort
Nazi-Duitsland
NSDAP werd steeds groter door beloftes 1933: Hitler benoemd tot rijkskanselier
(minister-president). Hij wilt absolute meerderheid; concurrent KPD.
Rijksdagbrand 1933: brand in gebouw Duitse parlement KPD krijg schuld van
Hitler, maar nooit bewezen. Burgerrechten worden afgeschaft door noodverordening
- Vastzetten veel communisten
- Censuur en geen vrijheid van meningsuiting
