AFP 3 ALLE LEERDOELEN
De student:
Les 1:
legt uit waaruit het spijsverteringsstelsel is opgebouwd en welke accessoire
organen hierbij betrokken zijn;
Het spijsverteringsstelsel bestaat uit: een gespierde buis en het spijsverteringskanaal.
Ook bestaat het spijsverteringsstelsel uit een aantal accessoire organen, zoals: de
gebitselementen, de tong, de speekselklieren, de galblaas, de lever en de pancreas.
haalt spijsverteringsprocessen uit elkaar;
De spijsvertering bestaat uit zes samenhangende processen:
1. Ingestie vindt plaats wanneer voedsel via de mond het spijsverteringskanaal
binnenkomt.
2. Mechanische verwerking is de fysieke bewerking van vast voedsel, eerst door de
tong en de gebitselementen en daarna door de knedende en mengende bewegingen
van het spijsverteringskanaal. Dankzij mechanische verwerking kan het voedsel
gemakkelijker door vergroot. Daardoor kan het voedsel gemakkelijker door
enzymen worden afgebroken.
3. Onder vertering wordt de chemische afbraak van voedsel verstaan; hierbij wordt
het voedsel afgebroken tot kleine organische bouwstoffen die door het dekweefsel
van het spijsverteringskanaal kunnen worden opgenomen.
4. Secretie is de afgifte van water, zuren, enzymen en buffers door het epitheel van
het spijsverteringskanaal en door de accessoire organen.
5. Opname is de verplaatsing van kleine organische moleculen, elektrolyten,
vitaminen en water door het dekweefsel van het verteringskanaal naar de
interstitiële vloeistof rond het spijsverteringskanaal.
6. Uitscheiding is de verwijdering van afvalstoffen uit de lichaamsvloeistoffen.
Binnen het spijsverteringskanaal worden deze afvalstoffen ingedikt en in de vorm
van ontlasting (feces) via de defecatie uit het lichaam verwijderd.
geeft weer op welke wijze hormonen en enzymen een rol spelen tijdens de
spijsvertering.
Voedsel bevat grote organische moleculen, waarvan vele onoplosbaar zijn. Het
verteringsstelsel breekt het genuttigde voedsel eerst mechanisch af; daarna worden de
moleculen tot kleinere fragmenten gesplitst. Bij de chemische afbraak worden kleine
organische moleculen gevormd die aan het bloed worden afgegeven. Zodra deze
moleculen door cellen zijn opgenomen, worden ze afgebroken om ATP te vormen of
om complexe koolhydraten, eiwitten en vetten op te bouwen.
Voedingsstoffen bestaan meestal uit complexe ketens van eenvoudige moleculen. In
de meeste koolhydraten in de voeding zijn de bouwstenen enkelvoudige suikers. In
een eiwit zijn de bouwstenen aminozuren en in de vetten zijn dit meestal vetzuren.
Verteringsenzymen verbreken de bindingen tussen de samenstellende moleculen in
een proces dat hydrolyse wordt genoemd.
Verteringsenzymen werken op verschillende stoffen in. Carbohydrasen verbreken de
bindingen tussen suikers; lipasen splitsen vetten tot vetzuren en glyceriden en
proteasen splitsen de bindingen tussen aminozuren. Elke groep bevat bepaalde
enzymen die nog selectiever zijn, negeert bijvoorbeeld misschien alle bindingen
behalve die tussen twee glucosemoleculen. In koolhydraten, vetten en eiwitten.
Belangrijkste verteringsenzymen en hun functies:
,Les 2:
benoemt wat de enterohepatische kringloop en het leverpoortadersysteem
inhouden;
De enterohepatische kringloop loopt als volgt. Sommige stoffen worden de lever
uitgescheiden in de gal. De gal komt uiteindelijk in de dunne darm terecht. En in de
darm kunnen stoffen weer opgenomen worden. Alles wat via de darm opgenomen
wordt komt eerst langs de lever, alvorens het in de rest van het lichaam terecht kan
komen. En zo is de kringloop compleet.
De enterohepatische cyclus verwijst naar de circulatie van galzuren, bilirubine,
medicijnen of andere stoffen van de lever naar achtereenvolgens de gal, de dunne
darm, de enterocyten, en terug naar de lever.
De leverpoortader is een poortader die bloed vanaf de maag, milt, darmen en
alvleesklier naar de lever vervoert. Het bloed is zuurstofarm maar bevat wel
voedingsstoffen. Het bloed wordt in de lever verwerkt, waar de gifstoffen en
afvalstoffen er uit worden gefilterd. De leverpoortader is één van de twee poortaders
van het menselijk lichaam.
Een poortader is een ader die bloed wat uit capillairen komt, vervoert naar een ander
capillairbed, zonder dat het bloed eerst langs het hart gaat. De capillairen zijn de
kleinste vaatjes van de menselijke circulatie. Ze komen voor in de organen en
ledematen. Via de capillairen kunnen voedings- en afvalstoffen worden uitgewisseld
met de cellen in het lichaam. Tevens zorgen de capillairen voor de uitwisseling van
zuurstof en koolstofdioxide. Normaal gesproken gaat het bloed via een slagader naar
een capillairbed, waarna het weer via een ader terug naar het hart wordt vervoerd. Bij
een poortader wordt het zuurstofarme bloed dus eerst nog een keer door een
capilairbed gevoerd.
, In het menselijk lichaam komen twee poortaders voor:
- Hypofysepoortader: loopt van de hypothalamus naar de hypofyse en vervoert
zuurstofarm bloed, wat rijk is aan hormonen.
- Poortader: vervoert zuurstofarm, voedingsstofrijk bloed naar de lever.
legt uit hoe koolhydraten, eiwitten en vetten opgenomen en verteerd worden.
Een typische maaltijd bevat een mengsel van: koolhydraten, eiwitten, vetten, water,
elektrolyten en vitaminen.
Het spijsverteringsstelsel verwerkt al deze stoffen op verschillende wijze. Grote
organische moleculen moeten via vertering worden afgebroken voordat ze kunnen
worden opgenomen. Water, elektrolyten en vitaminen kunnen zonder voorafgaande
vertering worden opgenomen, maar soms zijn hierbij speciale transportmechanismen
betrokken.
Les 3:
verdiept zich in het ziektebeeld uit de casus van KERN3B;
Jaap heeft het Syndroom van Down en is verstandelijk beperkt. Hij heeft al een jaar
een colostoma (= colon betekend dikke darm, moet worden aangelegd wanneer de
ontlasting het lichaam niet via de anus kan verlaten. Het is een kunstmatige uitgang
van de dikke darm. Het zieke deel van de dikke darm wordt verwijderd en een stuk van
het gezonde deel wordt door de buikwand naar buiten gebracht, vastgehecht aan de
huid en vormt een nieuwe uitgang voor de ontlasting. De stoma is een rode, vochtige
uitstulping die boven de huid uitsteekt. Omdat er geen zenuwuiteinden in zitten, is een
stoma gevoelloos. Wanneer de ontlasting de stoma verlaat, moet deze worden
opgevangen).
De moeder van Jaap doet de stomaverzorging, wat volgens de stomaverpleegkundige
opvallend was.
Jaap moet ondanks zijn verstandelijke beperking zo zelfredzaam mogelijk zijn. Maar
zijn moeder Joke doet de stomaverzorging, dit verbaasd je als stomaverpleegkundige,
hij zou dit eventueel ook zelf kunnen proberen.
Ook lijkt de huid onder de plak wat rood, je vraagt je als stomaverpleegkundige af of
dit door de verzorging komt of dat dit opvangsysteem mogelijk minder geschikt is
voor Jaap.
Het ziektebeeld: Jaap, 18 jaar, syndroom van Down, verstandelijk beperkt, colostoma.
Hij zou zo zelfredzaam mogelijk moeten zijn, maar moeder doet de hele
stomaverzorging. Ook is de huid onder de plak wat rood.
Symbiotische relatie
presenteert zijn kennis op passende wijze aan de groep.
Les 4:
De student:
Les 1:
legt uit waaruit het spijsverteringsstelsel is opgebouwd en welke accessoire
organen hierbij betrokken zijn;
Het spijsverteringsstelsel bestaat uit: een gespierde buis en het spijsverteringskanaal.
Ook bestaat het spijsverteringsstelsel uit een aantal accessoire organen, zoals: de
gebitselementen, de tong, de speekselklieren, de galblaas, de lever en de pancreas.
haalt spijsverteringsprocessen uit elkaar;
De spijsvertering bestaat uit zes samenhangende processen:
1. Ingestie vindt plaats wanneer voedsel via de mond het spijsverteringskanaal
binnenkomt.
2. Mechanische verwerking is de fysieke bewerking van vast voedsel, eerst door de
tong en de gebitselementen en daarna door de knedende en mengende bewegingen
van het spijsverteringskanaal. Dankzij mechanische verwerking kan het voedsel
gemakkelijker door vergroot. Daardoor kan het voedsel gemakkelijker door
enzymen worden afgebroken.
3. Onder vertering wordt de chemische afbraak van voedsel verstaan; hierbij wordt
het voedsel afgebroken tot kleine organische bouwstoffen die door het dekweefsel
van het spijsverteringskanaal kunnen worden opgenomen.
4. Secretie is de afgifte van water, zuren, enzymen en buffers door het epitheel van
het spijsverteringskanaal en door de accessoire organen.
5. Opname is de verplaatsing van kleine organische moleculen, elektrolyten,
vitaminen en water door het dekweefsel van het verteringskanaal naar de
interstitiële vloeistof rond het spijsverteringskanaal.
6. Uitscheiding is de verwijdering van afvalstoffen uit de lichaamsvloeistoffen.
Binnen het spijsverteringskanaal worden deze afvalstoffen ingedikt en in de vorm
van ontlasting (feces) via de defecatie uit het lichaam verwijderd.
geeft weer op welke wijze hormonen en enzymen een rol spelen tijdens de
spijsvertering.
Voedsel bevat grote organische moleculen, waarvan vele onoplosbaar zijn. Het
verteringsstelsel breekt het genuttigde voedsel eerst mechanisch af; daarna worden de
moleculen tot kleinere fragmenten gesplitst. Bij de chemische afbraak worden kleine
organische moleculen gevormd die aan het bloed worden afgegeven. Zodra deze
moleculen door cellen zijn opgenomen, worden ze afgebroken om ATP te vormen of
om complexe koolhydraten, eiwitten en vetten op te bouwen.
Voedingsstoffen bestaan meestal uit complexe ketens van eenvoudige moleculen. In
de meeste koolhydraten in de voeding zijn de bouwstenen enkelvoudige suikers. In
een eiwit zijn de bouwstenen aminozuren en in de vetten zijn dit meestal vetzuren.
Verteringsenzymen verbreken de bindingen tussen de samenstellende moleculen in
een proces dat hydrolyse wordt genoemd.
Verteringsenzymen werken op verschillende stoffen in. Carbohydrasen verbreken de
bindingen tussen suikers; lipasen splitsen vetten tot vetzuren en glyceriden en
proteasen splitsen de bindingen tussen aminozuren. Elke groep bevat bepaalde
enzymen die nog selectiever zijn, negeert bijvoorbeeld misschien alle bindingen
behalve die tussen twee glucosemoleculen. In koolhydraten, vetten en eiwitten.
Belangrijkste verteringsenzymen en hun functies:
,Les 2:
benoemt wat de enterohepatische kringloop en het leverpoortadersysteem
inhouden;
De enterohepatische kringloop loopt als volgt. Sommige stoffen worden de lever
uitgescheiden in de gal. De gal komt uiteindelijk in de dunne darm terecht. En in de
darm kunnen stoffen weer opgenomen worden. Alles wat via de darm opgenomen
wordt komt eerst langs de lever, alvorens het in de rest van het lichaam terecht kan
komen. En zo is de kringloop compleet.
De enterohepatische cyclus verwijst naar de circulatie van galzuren, bilirubine,
medicijnen of andere stoffen van de lever naar achtereenvolgens de gal, de dunne
darm, de enterocyten, en terug naar de lever.
De leverpoortader is een poortader die bloed vanaf de maag, milt, darmen en
alvleesklier naar de lever vervoert. Het bloed is zuurstofarm maar bevat wel
voedingsstoffen. Het bloed wordt in de lever verwerkt, waar de gifstoffen en
afvalstoffen er uit worden gefilterd. De leverpoortader is één van de twee poortaders
van het menselijk lichaam.
Een poortader is een ader die bloed wat uit capillairen komt, vervoert naar een ander
capillairbed, zonder dat het bloed eerst langs het hart gaat. De capillairen zijn de
kleinste vaatjes van de menselijke circulatie. Ze komen voor in de organen en
ledematen. Via de capillairen kunnen voedings- en afvalstoffen worden uitgewisseld
met de cellen in het lichaam. Tevens zorgen de capillairen voor de uitwisseling van
zuurstof en koolstofdioxide. Normaal gesproken gaat het bloed via een slagader naar
een capillairbed, waarna het weer via een ader terug naar het hart wordt vervoerd. Bij
een poortader wordt het zuurstofarme bloed dus eerst nog een keer door een
capilairbed gevoerd.
, In het menselijk lichaam komen twee poortaders voor:
- Hypofysepoortader: loopt van de hypothalamus naar de hypofyse en vervoert
zuurstofarm bloed, wat rijk is aan hormonen.
- Poortader: vervoert zuurstofarm, voedingsstofrijk bloed naar de lever.
legt uit hoe koolhydraten, eiwitten en vetten opgenomen en verteerd worden.
Een typische maaltijd bevat een mengsel van: koolhydraten, eiwitten, vetten, water,
elektrolyten en vitaminen.
Het spijsverteringsstelsel verwerkt al deze stoffen op verschillende wijze. Grote
organische moleculen moeten via vertering worden afgebroken voordat ze kunnen
worden opgenomen. Water, elektrolyten en vitaminen kunnen zonder voorafgaande
vertering worden opgenomen, maar soms zijn hierbij speciale transportmechanismen
betrokken.
Les 3:
verdiept zich in het ziektebeeld uit de casus van KERN3B;
Jaap heeft het Syndroom van Down en is verstandelijk beperkt. Hij heeft al een jaar
een colostoma (= colon betekend dikke darm, moet worden aangelegd wanneer de
ontlasting het lichaam niet via de anus kan verlaten. Het is een kunstmatige uitgang
van de dikke darm. Het zieke deel van de dikke darm wordt verwijderd en een stuk van
het gezonde deel wordt door de buikwand naar buiten gebracht, vastgehecht aan de
huid en vormt een nieuwe uitgang voor de ontlasting. De stoma is een rode, vochtige
uitstulping die boven de huid uitsteekt. Omdat er geen zenuwuiteinden in zitten, is een
stoma gevoelloos. Wanneer de ontlasting de stoma verlaat, moet deze worden
opgevangen).
De moeder van Jaap doet de stomaverzorging, wat volgens de stomaverpleegkundige
opvallend was.
Jaap moet ondanks zijn verstandelijke beperking zo zelfredzaam mogelijk zijn. Maar
zijn moeder Joke doet de stomaverzorging, dit verbaasd je als stomaverpleegkundige,
hij zou dit eventueel ook zelf kunnen proberen.
Ook lijkt de huid onder de plak wat rood, je vraagt je als stomaverpleegkundige af of
dit door de verzorging komt of dat dit opvangsysteem mogelijk minder geschikt is
voor Jaap.
Het ziektebeeld: Jaap, 18 jaar, syndroom van Down, verstandelijk beperkt, colostoma.
Hij zou zo zelfredzaam mogelijk moeten zijn, maar moeder doet de hele
stomaverzorging. Ook is de huid onder de plak wat rood.
Symbiotische relatie
presenteert zijn kennis op passende wijze aan de groep.
Les 4:
