AFPF Casus 7: Dhr. van der Boom
Lesdoelen les 7
De vier typen allergie beschrijven en hierbij voorbeelden geven van enkele aandoeningen.
Bij een allergie is er sprake van een overmatige afweerreactie van het lichaam op stoffen die normaal
gesproken onschuldig zijn.
Allergieën worden ingedeeld in onderstaande 4 categorieën;
1: allergie van het onmiddellijke type Hooikoorts, galbulten
2: cytotoxische allergie Transfusie met een incompatibele bloedsoort
3: immuuncomplexallergie Glomerulonefritis (nierfilterontsteking)
4: allergie van het vertraagde type Gifsumak (een plant), tuberculinetest
Categorie 1 en 4 komen het meeste voor, 2 en 3 zijn vrij zeldzaam.
De basis van auto-immuunziekte beschrijven.
Het is belangrijk dat het immuunsysteem lichaamseigen cellen kan onderscheiden van pathogene
micro-organismen. Soms raakt dit systeem verstoord en begint het afweersysteem antistoffen te
maken tegen lichaamseigen weefsel, zogenoemde autoantistoffen. Zorgvragers met een auto-
immuunziekte hebben daarnaast autoreactieve T-cellen in hun bloed die eigen lichaamscellen
aanvallen.
De definitie van immuundeficiëntie en de oorzaken van verworven immuundeficiëntie benoemen.
Immuundeficiëntie is het tekortschieten van het afweersysteem, het afweersysteem werkt dus niet
meer als normaal.
Verworden immuundeficiëntie komt vaker voor dan aangeboren immuundeficiëntie en kan het
gevolg zijn van;
-Behandeling met immunosuppressiva
-Blootstelling aan radioactieve straling
-Diabetes mellitus
-Ernstige ondervoeding
-Hiv-infectie
De risicogroepen, etiologie, pathofysiologie, symptomen, fasen, diagnostiek, behandeling,
complicaties, prognose en preventie van hiv-infectie beschrijven.
Risicogroepen
Dit zijn met name zorgvragers die onveilige seks hebben of die vuile naalden gebruiken bij het
inspuiten van drugs. Ook zorgprofessionals vormen een risicogroep, vanwege de kans op prik- en
snijaccidenten.
Etiologie en pathofysiologie
Hiv is een retrovirus waarvan het erfelijk materiaal bestaat uit RNA. Het virus RNA wordt omgezet
naar het DNA nadat het de gastheercel is binnengedrongen waardoor het virus zich snel kan
vermenigvuldigen. De immuundeficiëntie wordt veroorzaakt door het lage aantal T-helpercellen
(CD4-cellen). Hiv heeft namelijk een voorkeur voor T-helpercellen, die na de vermenigvuldiging
afsterven. Hierdoor wordt de afweer verzwakt en ontstaat er cellulaire immuundeficiëntie.
Er zijn twee typen hiv: hiv-1 en hiv-2. Type 2 komt minder vaak voor en verloopt minder agressief.
Hiv kan worden overgedragen via bloed, sperma, weefsel van transplantatiemateriaal, vaginaal vocht
en moedermelk.
, AFPF Casus 7: Dhr. van der Boom
Symptomen & fasen
Bij een hiv 1-infectie worden uiteenlopende ziektebeelden gezien. In het algemeen doorlopen
zorgvragers 3 fasen:
-Acuut retroviraal syndroom
Een deel van de patiënten krijg na besmetting milde, aspecifieke vaak griepachtige verschijnselen
zoals algehele malaise, koorts, hoofdpijn, spierpijn en diarree.
-Latente infectie
Deze fase kan enkele maanden tot jaren duren. Niet alle zorgvragers blijven in deze fase helemaal
klachtenvrij. Symptomen die kunnen optreden zijn vermoeidheid, diarree, koorts, gewichtsverlies,
lymfadenopathie, neuropathie en spier- en gewrichtsklachten. Ook komen soms andere infecties
voor zoals hepatitis en herpes.
In deze fase blijft het virus zich vermenigvuldigen.
-Aids (acquired immunodeficiency syndrome)
In dit ziektebeeld is sprake van opportunistische infecties, neurologische ziektebeelden en
maligniteiten.
In deze laatste fase daalt het aantal CD4-cellen tot onder de 200 cellen per mm3. Tegenwoordig
komt dit stadium in Nederland en België nog maar zelden voor dankzij verbeterde behandeling.
Diagnostiek
Door middel van een antistoftest (ELISA-test) kunnen antistoffen in het bloed tegen hiv worden
aangetoond. Hiv-antistoffen zijn meestal pas na 3 maanden na de besmetting detecteerbaar. Om
deze reden vindt de nacontrole na een hoog risico prikincident ook pas enkele maanden later plaats.
Bij een positieve ELISA-test wordt aanvullend een tweede antistoffentest, de hiv-immunoblot,
gedaan om een infectie met hiv-1 of hiv-2 definitief te bevestigen.
Behandeling
Zonder behandeling is een hiv-infectie fataal. De therapie bestaat uit het toedienen van drie of meer
verschillende antiretrovirale geneesmiddelen. Hiermee wordt de hoeveelheid virus in het lichaam
(viral load) teruggebracht. Deze combinatie van middelen wordt ook wel combinatie antiretrovirale
therapie (cART) genoemd.
Complicaties
Complicaties zijn opportunistische infecties, kwaadaardige nieuwvorming en neurologische
ziektebeelden, zoals hiv-dementie. Ook hiv-medicatie kan soms ernstige bijwerkingen hebben.
Prognose
Zorgvragers die met hiv besmet zijn, zullen levenslang met medicijnen moeten worden behandeld.
Het gevaar bij onregelmatig of onjuist gebruik is dat resistentie kan optreden. Verpleegkundige
kunnen helpen om de therapietrouw te verbeteren door aandacht te besteden risicofactoren voor
therapieontrouw en informatie te geven over de behandeling, over therapietrouw en over het gevolg
van resistentie. Ook kunnen ze adviseren over hulpmiddelen zoals innameschema of een medicatie-
app.
Preventie
Bij een prikaccident is een postexpositieprofylaxe (PEP) de enige optie. Hiv-negatieve personen die
risico lopen om besmet te worden komen in aanmerking voor pre-expositieprofylaxe (PrEP). Dit is
zeer effectief mits de gebruiker heel therapietrouw is. De WHO geeft verder de volgende adviezen:
-Veilige seks
-Geen gebruikte spuiten gebruiken
-Mannenbesnijdenis (bij heteromannen)
Lesdoelen les 7
De vier typen allergie beschrijven en hierbij voorbeelden geven van enkele aandoeningen.
Bij een allergie is er sprake van een overmatige afweerreactie van het lichaam op stoffen die normaal
gesproken onschuldig zijn.
Allergieën worden ingedeeld in onderstaande 4 categorieën;
1: allergie van het onmiddellijke type Hooikoorts, galbulten
2: cytotoxische allergie Transfusie met een incompatibele bloedsoort
3: immuuncomplexallergie Glomerulonefritis (nierfilterontsteking)
4: allergie van het vertraagde type Gifsumak (een plant), tuberculinetest
Categorie 1 en 4 komen het meeste voor, 2 en 3 zijn vrij zeldzaam.
De basis van auto-immuunziekte beschrijven.
Het is belangrijk dat het immuunsysteem lichaamseigen cellen kan onderscheiden van pathogene
micro-organismen. Soms raakt dit systeem verstoord en begint het afweersysteem antistoffen te
maken tegen lichaamseigen weefsel, zogenoemde autoantistoffen. Zorgvragers met een auto-
immuunziekte hebben daarnaast autoreactieve T-cellen in hun bloed die eigen lichaamscellen
aanvallen.
De definitie van immuundeficiëntie en de oorzaken van verworven immuundeficiëntie benoemen.
Immuundeficiëntie is het tekortschieten van het afweersysteem, het afweersysteem werkt dus niet
meer als normaal.
Verworden immuundeficiëntie komt vaker voor dan aangeboren immuundeficiëntie en kan het
gevolg zijn van;
-Behandeling met immunosuppressiva
-Blootstelling aan radioactieve straling
-Diabetes mellitus
-Ernstige ondervoeding
-Hiv-infectie
De risicogroepen, etiologie, pathofysiologie, symptomen, fasen, diagnostiek, behandeling,
complicaties, prognose en preventie van hiv-infectie beschrijven.
Risicogroepen
Dit zijn met name zorgvragers die onveilige seks hebben of die vuile naalden gebruiken bij het
inspuiten van drugs. Ook zorgprofessionals vormen een risicogroep, vanwege de kans op prik- en
snijaccidenten.
Etiologie en pathofysiologie
Hiv is een retrovirus waarvan het erfelijk materiaal bestaat uit RNA. Het virus RNA wordt omgezet
naar het DNA nadat het de gastheercel is binnengedrongen waardoor het virus zich snel kan
vermenigvuldigen. De immuundeficiëntie wordt veroorzaakt door het lage aantal T-helpercellen
(CD4-cellen). Hiv heeft namelijk een voorkeur voor T-helpercellen, die na de vermenigvuldiging
afsterven. Hierdoor wordt de afweer verzwakt en ontstaat er cellulaire immuundeficiëntie.
Er zijn twee typen hiv: hiv-1 en hiv-2. Type 2 komt minder vaak voor en verloopt minder agressief.
Hiv kan worden overgedragen via bloed, sperma, weefsel van transplantatiemateriaal, vaginaal vocht
en moedermelk.
, AFPF Casus 7: Dhr. van der Boom
Symptomen & fasen
Bij een hiv 1-infectie worden uiteenlopende ziektebeelden gezien. In het algemeen doorlopen
zorgvragers 3 fasen:
-Acuut retroviraal syndroom
Een deel van de patiënten krijg na besmetting milde, aspecifieke vaak griepachtige verschijnselen
zoals algehele malaise, koorts, hoofdpijn, spierpijn en diarree.
-Latente infectie
Deze fase kan enkele maanden tot jaren duren. Niet alle zorgvragers blijven in deze fase helemaal
klachtenvrij. Symptomen die kunnen optreden zijn vermoeidheid, diarree, koorts, gewichtsverlies,
lymfadenopathie, neuropathie en spier- en gewrichtsklachten. Ook komen soms andere infecties
voor zoals hepatitis en herpes.
In deze fase blijft het virus zich vermenigvuldigen.
-Aids (acquired immunodeficiency syndrome)
In dit ziektebeeld is sprake van opportunistische infecties, neurologische ziektebeelden en
maligniteiten.
In deze laatste fase daalt het aantal CD4-cellen tot onder de 200 cellen per mm3. Tegenwoordig
komt dit stadium in Nederland en België nog maar zelden voor dankzij verbeterde behandeling.
Diagnostiek
Door middel van een antistoftest (ELISA-test) kunnen antistoffen in het bloed tegen hiv worden
aangetoond. Hiv-antistoffen zijn meestal pas na 3 maanden na de besmetting detecteerbaar. Om
deze reden vindt de nacontrole na een hoog risico prikincident ook pas enkele maanden later plaats.
Bij een positieve ELISA-test wordt aanvullend een tweede antistoffentest, de hiv-immunoblot,
gedaan om een infectie met hiv-1 of hiv-2 definitief te bevestigen.
Behandeling
Zonder behandeling is een hiv-infectie fataal. De therapie bestaat uit het toedienen van drie of meer
verschillende antiretrovirale geneesmiddelen. Hiermee wordt de hoeveelheid virus in het lichaam
(viral load) teruggebracht. Deze combinatie van middelen wordt ook wel combinatie antiretrovirale
therapie (cART) genoemd.
Complicaties
Complicaties zijn opportunistische infecties, kwaadaardige nieuwvorming en neurologische
ziektebeelden, zoals hiv-dementie. Ook hiv-medicatie kan soms ernstige bijwerkingen hebben.
Prognose
Zorgvragers die met hiv besmet zijn, zullen levenslang met medicijnen moeten worden behandeld.
Het gevaar bij onregelmatig of onjuist gebruik is dat resistentie kan optreden. Verpleegkundige
kunnen helpen om de therapietrouw te verbeteren door aandacht te besteden risicofactoren voor
therapieontrouw en informatie te geven over de behandeling, over therapietrouw en over het gevolg
van resistentie. Ook kunnen ze adviseren over hulpmiddelen zoals innameschema of een medicatie-
app.
Preventie
Bij een prikaccident is een postexpositieprofylaxe (PEP) de enige optie. Hiv-negatieve personen die
risico lopen om besmet te worden komen in aanmerking voor pre-expositieprofylaxe (PrEP). Dit is
zeer effectief mits de gebruiker heel therapietrouw is. De WHO geeft verder de volgende adviezen:
-Veilige seks
-Geen gebruikte spuiten gebruiken
-Mannenbesnijdenis (bij heteromannen)
