Samenvatting tussentoets onderneming en recht

Inleiding personenvennootschappen
Paragraaf 1
‘Personenvennootschap’ (ook: ‘persoonsvennootschap’) is de aanduiding voor een
samenwerkingsovereenkomst die wettelijk drie vormen kan aannemen: de maatschap, de
vennootschap onder rma (hierna: VOF) en de commanditaire vennootschap (hierna: CV). De
wettelijke regeling van de personenvennootschappen is verdeeld over twee wetboeken. De
maatschap is geregeld in Boek 7A (‘Bijzondere overeenkomsten; vervolg’) van het Burgerlijk
Wetboek, en de VOF en de CV zijn geregeld in het Wetboek van Koophandel.

Personenvennootschap zijn samenwerkingsovereenkomsten tussen partijen. VOF en de CV zijn
bijzonder maatschappen, en de CV soms ook nog eens een bijzonder VOF is.
Een CV heeft twee soorten vennoten: gewone vennoten en commanditaire vennoten. Als een CV
1 gewone vennoot heeft en twee of meer commanditaire vennoten, zijn de bepalingen over de
maatschap ook van toepassing. Als een CV 2 of meer gewone vennoten heeft en 1 of meer
commanditaire vennoten, zijn op de CV de bepalingen over de maatschap en de VOF van
toepassing.
• Art. 7A:1655 BW de nite van een maatschap. Belangrijke kenmerken zijn dat de vennoten van
een maatschap in beginsel niet zelfstandig vertegenwoordigingsbevoegde zijn en beperkt
aansprakelijk voor de verbintenissen van de maatschap.
• Art. 16 WvK de nitie van een VOF. De vennoten van een VOF zijn in beginsel zelfstandig
vertegenwoordigingsbevoegd en zijn volledig aansprakelijk voor de verbintenissen van de VOF.
• Art. 19 lid 1 Wvk de nite CV. CV is in beginsel zelfstandig vertegenwoordigingsbevoegde en
volledig aansprakelijk voor verbintenissen van de CV. Commanditaire vennoten zijn niet
vertegenwoordigingsbevoegde en in beginsel niet aansprakelijk voor verbintenissen van de CV.
Op een gewone vennoot zijn tevens maatschapbepalingen van toepassing.




fi fifi fi

, Algemene karakterisering van de personenvennootschappen
Stille uitoefening Openbare uitoefening

Beroep Maatschap Maatschap

Bedrijf Maatschap Maatschap, VOF en CV

• Openbare uitoefening gebeurt wanneer er een samenwerkingsverband onder een naam naar
buiten wordt getreden.
• Beroepsuitoefening. Sprake van wanneer de wederpartijen van de personenvennootschap de
persoonlijke kwaliteiten van de vennoten centraal staan en tussen wederpartijen en de
vennoten een vertrouwensband bestaat.
• Bedrijfsuitoefening. Sprake in alle gevallen waarin niet kan worden gesproken van
beroepsuitoefening.
Maar van een personenvennootschap in welke vorm dan ook is pas sprake als is voldaan aan de
elementen van artikel 7A:1655 BW. In zijn arrest van 28 juli 2009 identi ceerde het hof ’s-
Hertogenbosch ‘de verschillende elementen van een maatschap’.Die elementen zijn volgens het
hof:
• Overeenkomst
• Samenwerking; gelijkheid/gelijkwaardigheid
• Verdeling van voordeel
• Inbreng
• Gerichtheid op voordeel voor alle deelnemers
De VOF
De wetgever gaat er bij een vennootschap onder rma vanuit dat het bij een schriftelijke
overeenkomst wordt aangegaan, maar het ontbreken van deze overeenkomst heeft geen
gevolgen naar buiten toe. Art. 29 WvK gaat over de situatie dat de vennoten van een VOF de
personenvennootschap in het geheel niet in het handelsregister hebben ingeschreven. Hier
worden derden beschermd.

De CV
Wanneer er één gewone vennoot is en één of meer commanditaire vennoten, is de CV tevens een
maatschap. Wanneer er meerdere gewone vennoten zijn en één of meer commanditaire vennoten,
is de CV tevens een maatschap en tevens een VOF.
Een commanditaire vennoot is een vennoot die verplicht is tot inbreng maar zich overigens
slechts beperkt met de CV mag bemoeien (‘commanditer’ betekent ‘ nancieren’). Omdat die
inbreng vaak de vorm heeft van geld noemt het Wetboek van Koophandel een commanditaire
vennoot een vennoot ‘bij wijze van geldschieting’.
Tegenover haar inbreng ontvangt een commanditaire vennoot een deel van de winst van de CV.
Een commanditaire vennoot hoeft niet bij te dragen in het verlies van de CV (wel kan het uiteraard
zo zijn dat de inbreng van een commanditaire vennoot verloren gaat ten gevolge van verliezen die
de CV lijdt).

Inschrijving in het handelsregister
Op grond van de Handelsregisterwet 2007 moeten ondernemingen en rechtspersonen worden
ingeschreven in het handelsregister. De Handelsregisterwet 2007 bevat geen zelfstandige
verplichting tot inschrijving van personenvennootschappen. Dat betekent dat de inschrijving in het
handelsregister van gegevens over personenvennootschappen afhankelijk is van het antwoord op
de vraag of een personenvennootschap een onderneming in stand houdt.

Aansprakelijkheid voor de verbintenissen van personenvennootschappen
• Maatschap. De vennoten van een maatschap zijn aansprakelijk voor gelijke delen (art. 7A:1679
en 1680 BW). Het tweede gedeelte van deze bepaling (vanaf ‘al ware’, taalkundig de verleden
tijd van ‘tenzij’) legt uit dat deze gelijke delen inderdaad gelijk zijn en niet zijn gerelateerd aan de
grootte van de inbreng van de verschillende vennoten in de maatschap. Uit het derde gedeelte
van deze bepaling blijkt dat het mogelijk is bij het sluiten van een overeenkomst met de
wederpartij overeen te komen dat de aansprakelijkheid van de vennoten wel gekoppeld is aan
de grootte van de inbreng van de verschillende vennoten in de maatschap. Daarnaast is het
mogelijk dat bij een maatschap sprake is van hoofdelijke aansprakelijkheid omdat een





fi fi fi