Portfolio-opdracht 2.2 Een verslaving en LVB NTI jaar 2! Cijfer: 8,3

Portfolio-opdracht 2.2: Een verslaving en LVB


Inleiding


Heb je ooit op een festival gestaan? Of in de disco? Omringd door dansende mensen en de
bass van de boxen die via de grond een ritme vormt waar jouw lichaam op reageert. Bij
sommige mensen vloeit de drank rijkelijk, anderen gebruiken andere middelen om zich
‘lekker’ te voelen. Deze andere middelen zijn bijvoorbeeld drugs. Zo nu en dan een pilletje
wordt meestal niet als erg ervaren. Maar wat nou als dit regelmaat wordt?
Wanneer zien we het gebruiken van drugs als verslaving? Volgens de DSM-V heb je een
milde stoornis als je aan twee van de volgende criteria voldoet, een gematigde stoornis bij
vier of vijf punten en een ernstige stoornis bij zes of meer:

● Vaker en in grotere hoeveelheden gebruiken dan het ● Voortdurend gebruik, zelfs wanneer je daardoor in
plan was. gevaar komt.
● Mislukte pogingen om te minderen of te stoppen. ● Voortdurend gebruik ondanks weet hebben dat het
● Gebruik en herstel van gebruik kosten veel tijd. gebruik lichamelijke of psychische problemen met
● Door gebruik tekortschieten op het werk, thuis of op zich meebrengt of verergert.
school. ● Grotere hoeveelheden nodig hebben om het effect
● Blijven gebruiken ondanks dat het problemen nog te voelen of tolerantie.
meebrengt in het relationele vlak. ● Het optreden van onthoudingsverschijnselen.
● Sterk verlangen om te gebruiken. ● Gebruik en herstel van gebruik kosten veel tijd.

Bron: American Psychiatric Association, 2014.
Een drugsverslaving is te behandelen. Er zijn verschillende therapievormen die hierbij
kunnen helpen. Maar zijn deze therapievormen voor iedereen geschikt?


Laten we even kijken naar mensen met een LVB1 en drugsverslaving. Allereerst moeten we
dan weten wat een LVB inhoudt. Een LVB omvat twee kenmerken (Moonen, 2017):
● De persoon heeft een IQ tussen de 55 en 70.
● En er is sprake van een beperking in het sociale aanpassingsvermogen.
We weten inmiddels wat een drugsverslaving is. De twee factoren, drugsverslaving en LVB
zijn vaker onderzocht. In deze onderzoeken komt naar voren in hoeverre iemand met een
LVB kwetsbaarder is dan iemand zonder een LVB. Volgens Dijkstra, Bransen, en Leeman


1
Licht verstandelijke beperking


4

,Portfolio-opdracht 2.2: Een verslaving en LVB


(2011) zijn mensen met een LVB extra kwetsbaar voor drugsgebruik. Op het moment dat
deze mensen gaan experimenteren met drugs kan dit makkelijk overgaan in verslaving omdat
zij de cognitieve rem missen. Maar wat maakt dan dat mensen met een LVB beginnen met
drugs gebruiken?


Stel je eens voor dat je naar je eigen idee eigenlijk prima bent zoals je bent, maar je wordt
niet begrepen door je medemens. En soms begrijpen zij jou ook niet. Wat zou dat met je
doen? In het onderzoek van Degenhardt (2009) benoemd hij dit als sociale isolatie. Mensen
met een LVB hebben beperkte mogelijkheden om in contact te komen en om dan toch
vrienden te kunnen maken met mensen zonder een LVB, gaan ze bijvoorbeeld mee drinken,
roken of drugs gebruiken. Dit middelengebruik kan ook wel gezien worden als coping
mechanisme (Taggart, 2007). Het is niet ondenkbaar dat eenzaamheid en sociale isolatie
stress opleveren. Dit kan de kans op middelengebruik weer vergroten.


Met al deze informatie in het achterhoofd kunnen we onszelf de vraag stellen: Hoe kunnen
deze mensen geholpen worden? Een verslaving alleen is al lastig te behandelen, maar nu gaat
het om mensen met een LVB en drugsverslaving. Dus waar begin je dan?


Het komt regelmatig voor dat begeleiders en ouders niet weten dat hun dierbare, met een
LVB, drugs gebruikt. Het in kaart brengen hiervan is ook erg lastig. Meestal zijn de testen te
moeilijk om te begrijpen voor deze mensen (Van der Nagel, 2017). Dus dit zal op een andere
manier getoetst moeten worden. Er zijn al veel verschillende manieren om dit te onderzoeken,
bijvoorbeeld door één-op-één contact te hebben, aangepast taalgebruik of visuele
ondersteuning met plaatjes (Van der Nagel, 2017).
Volgens Parren (2016) is het contact maken met iemand met een LVB al een hele uitdaging.
Met genoeg geduld en niet te veel verwachtingen lukt dit uiteindelijk wel. Op het moment dat
de verslaving concreet aangepakt gaat worden moeten de kleine stapjes als successen gezien
worden. Te hoge verwachtingen kunnen voor frustratie zorgen (Parren, 2016).




5

, Portfolio-opdracht 2.2: Een verslaving en LVB

Literatuuronderzoek


De interventies
In het vorige hoofdstuk zijn de moeilijkheden van het behandelen van een verslaving bij
iemand met een LVB besproken. Ook zijn er al enige handvatten gegeven om te
communiceren met deze mensen. Soms zijn de verslaving en de communicatie zo moeilijk
dat er specialisten aan te pas moeten komen.
Deze specialisten hebben jarenlang gestudeerd en hebben interventies bedacht om deze
mensen te kunnen helpen. In de tabel hieronder is een aantal interventies te zien. Deze zijn
gecategoriseerd op bepaalde stromingen.

Naam Stroming Omschrijving
interventie

Cognitieve Cognitieve Dit is een actieve manier van behandelen. Het gaat
gedragstherapie gedragstherapie om het veranderen van gedrag en de manier van
-Jellinek denken (Jellinek, 2017).
Waarom is deze vorm van therapie dan goed voor
mensen met LVB?
Omdat, nadat deze CGT-protocollen zijn aangepast
voor deze doelgroep, de cliënten in de praktijk
gaan oefenen met zelfcontrole. Dit sluit goed aan
bij deze doelgroep (Taylor, Lindsay, Hastings, &
Hatton, 2012; Fletcher, 2011). Onder de
CGT-protocollen aanpassen wordt de inhoud en
tempo bedoeld. Hiernaast is er steun van de sociale
omgeving nodig.

‘Het begin’ Motiverende Deze training valt onder de motiverende
gespreksvoering gespreksvoering, de deelnemers leren praten over
hun gebruik en maken zich bewust van hun
probleem. Het is de bedoeling om zich op deze
manier te motiveren hun probleem op te lossen. De



6