Samenvatting Familie- en familiaal vermogensrecht

Samenvatting Familierecht
Afstamming, huwelijk en wettelijke samenwoning
Persoon = iedere drager van rechten en plichten waarvan de persoonlijkheid het geheel is, er
is wel een onderscheid tussen natuurlijke en rechtspersonen
Ontstaan van deze persoonlijkheid van een natuurlijke persoon = vanaf de geboorte onder
de dubbele voorwaarde van levend en levensvatbaar geboren te zijn. Beperkte retroactieve
werking mogelijk in het voordeel van het kind.
Einde van de natuurlijke persoon:
 Tot aan de dood
 Pas juridisch dood als alle vitale functies volledig en onomkeerbaar uitgevallen zijn
 Legaal uitgevoerde euthanasie gelijkgesteld met natuurlijke dood
Wie is rechtsbekwaam? Iedere persoon is in principe volledig rechtsbekwaam, er zijn wel
uitzonderingen voor vreemdelingen die beperkt rechtsbekwaam zijn maar ook voor
strafrechtelijk veroordeelden en rechtspersonen. Ook bepaalde rechtsonbekwaamheden
voorzien in de wet of rechtelijke uitspraak vormen een uitzondering.
Wie is handelingsbekwaam?
 In principe iedere persoon  bekwaam om rechtsgeldig wil te uiten en
rechtshandelingen te stellen
 Uitzonderingen zijn niet-ontvoogde minderjarigen en beschermde meerderjarige
personen die voor alle rechtshandelingen handelingsonbekwaam werden verklaard
 Ontvoogde minderjarigen en beschermde personen die slechts voor één of meer
rechtshandelingen onbekwaam werden verklaard, zijn gedeeltelijk
handelings(on)bekwaam
 Handelingsonbekwaamheid kan volledig (vertegenwoordiging) of beperkt zijn
(bijstand/toestemming/verzet)
Afstamming = juridische band tussen een kind en zijn ouders waaruit rechten en
verplichtingen voor hen beiden voortvloeien.  kind kan niet met meer dan twee personen
een afstammingsband hebben
Juridische afstamming is niet noodzakelijk gelijk aan de biologische afstamming:
 Art. 315 BW (= vaderschapsregel)
 Erkenning van het vaderschap voor koppels die niet gehuwd zijn maar toch kindjes
krijgen
Betwisting vaderschap:
 Gerechtelijke vaststelling vaderschap = iemand die zijn rol als vader weigert op te
nemen en via onderzoek bewijzen dat dit wel degelijk de vader is, rechtbank geeft
opdracht om na te gaan of er een band is tussen meneer X en kind X via een DNA-
onderzoek of dergelijke
 Twee in een procedure = vaderschapsregel geldt maar er wordt betwist door een
andere man dat hij de vader is van het kind en kan dit betwisten door de gerechtelijke
vaststelling vaderschap in te roepen.

, Vaststelling van de afstamming binnen het huwelijk:
 Mater semper certa est  moeder is de persoon als zodanig in geboorteakte vermeld
 Automatische vaststelling van de afstamming binnen het huwelijk 
vaderschapsregel
 Pater is est quem nuptiae demonstrat (Art. 315 BW)
Vaststelling van de afstamming buiten het huwelijk:
 Beweerde vader neemt initiatief
 Is mogelijk als er geen vader is op grond van de vaderschapsregel
 Meerdere erkenningen zijn mogelijk maar enkel de eerste kan uitwerking hebben
zolang ze niet vernietigd wordt door de betwisting ervan
 De erkenning gebeurt via akte van geboorte of authentieke akte
 Het kind kan voor de geboorte erkend worden maar enkel met gevolgen voor zover
het kind levend en levensvatbaar wordt geboren
Wie kan erkennen?
 Meerderjarige
 Ontvoogde minderjarige
 Niet-ontvoogde minderjarige met onderscheidingsvermogen
 Beschermde persoon die hiervoor handelingsonbekwaam is kan machtiging van
vrederechter krijgen
Aantal toestemmingen zijn afhankelijk voor het verkrijgen van de erkenning:
 Toestemming van het kind zelf indien het kind meerderjarig of ontvoogd minderjarig is
 vereist en geen verhaal tegen weigering mogelijk
 Toestemming moeder, en ook van het kind zelf als het 12 jaar of ouder is
 Bij minderjarig kind , en dus in geval van toestemmingsnoodzaak door moeder én
kind > 12j: is er verhaal (verzet) mogelijk tegen weigering? Ja, maar Rb oordeelt o.m.
rekening houdend met vraag of erkenning strijdig wordt geacht met belangen kind Gw
Hof houdt niet alleen rekening met belang van biologische afstammingsband, maar
ook met sociologisch ouderschap, en belang om géén band met “erkenner”
vastgesteld te zien
Bezit van staat = het genieten van of houden van een persoonsrechtelijke stand of
familierechtelijke verhouding waarin iemand zich bevindt alsof die staat hem ook juridisch
toebehoort.
De rechtbank geeft geen toestemming tot de mogelijkheid tot erkenning als het meerderjarig
kind stem heeft gegeven dat het dit niet wilt  als het over een minderjarig kind gaat dan zal
de moeder toestemming tot erkenning moeten geven  indien ze dit niet wilt zal de
rechtbank gaan kijken naar de belangen van het kind en of deze groter zijn dan wanneer ze
toestemming zouden krijgen van erkenning aan de vader en zullen ze op basis hiervan
beslissen.
2-in-1 vordering = een juridisch vaderschap wordt betwist en wordt van de stoel geduwd,
tegelijkertijd wordt het biologisch vaderschap vastgesteld door de man die het juridisch
vaderschap heeft betwist via een DNA-onderzoek  enkel mogelijk wanneer het biologische
vaderschap 100% vaststaat en hiertegen geen verzet is van de desbetreffende personen (=
het meerderjarig kind of de moeder wanneer het gaat om minderjarig kind)
Huwelijk = privaatrechtelijke instelling, gebaseerd op een vormelijk contract, die
rechtsbescherming verleent aan een op seksualiteit gesteunde bestendige
levensgemeenschap tussen twee personen