Samenvatting strafprocesrecht
Wat is strafprocesrecht?
Onderzoeksrechter start een gerechtelijk onderzoek parket begint opsporingsonderzoek
raadkamer verwijst de verdachte door naar de vonnisrechter bij de bevoegde rechtbank,
maar kan ook beslissen voor een buitenvervolgingstelling
Onderdeel van het strafrecht:
Enge zin: enkel materieel strafrecht
Brede zin: materieel en formeel strafrecht regelt praktische toepassing van het
materieel strafrecht
Strafprocesrecht = vaststellen of misdrijf werd gepleegd, door wie, op welke wijze deze
persoon gesanctioneerd kan worden met straf of maatregel en regels met betrekking tot
werking en bevoegdheden van organen en instellingen hiermee belast.
Doelstelling van het strafprocesrecht?
Veilige samenleving en waarheidsvinding, met respect voor de grondrechten van de burgers
moeilijk evenwicht want is langzaam gegroeid onder verschillende impulsen zoals:
Meest gemediatiseerde tak van het recht
Iedereen heeft mening over het strafprocesrecht
De fases van het strafprocesrecht:
0. Aanvang van de strafprocedure (plegen van het misdrijf)
1. Het onderzoek (opsporings- of gerechtelijk onderzoek)
2. Vordering (voor de onderzoeksgerechten) en dus mogelijke verwijzing naar
vonnisgerecht indien dit gebeurt volgt fase 3
3. Berechting (voor de rechtbanken in eerste aanleg/in beroep/cassatie)
4. Strafuitvoering (in de gevangenis/alternatieve maatregelen)
, De actoren binnen de strafprocedure:
1. De verdachte
Wordt verdacht van het plegen van strafbare feiten (natuurlijke of rechtspersoon)
Heeft verschillende ‘statuten’
- Tijdens opsporings-/gerechtelijk onderzoek:
Verdachte: tegen wie een strafrechtelijk onderzoek loopt
Inverdenkinggestelde: de onderzoeksrechter gaat over tot de
inverdenkingstelling van elke persoon tegen wie ernstige aanwijzingen van
schuld bestaan. De inverdenkingstelling vindt plaats ter gelegenheid van
een verhoor of door kennisgeving aan de betrokkene
IVS heeft bijkomende rechten tijdens onderzoek in verhoor
inzage dossier bij OR binnen 1ma na IVS – OR oordeelt – 48u ter
beschikking
IVS mag bijkomende onderzoekshandelingen vragen (ook trouwens
BP en OM).
In VH: voor elke verschijning voor de onderzoeksgerechten recht op
inzage in het dossier.
- Tijdens zitting voor de vonnisgerechten:
Beklaagde (politierechtbank en correctionele rechtbank)
Beschuldigde (hof van assisen)
- Na veroordeling:
Veroordeelde
- Tijdens strafuitvoering gevangenis
Gedetineerde
2. Slachtoffer
Verschil met klager die klacht indient: enkel melden dat misdrijf gepleegd werd,
dat hij slachtoffer is en dat hij wenst dat de door hem aangeduide persoon als
verdachte vervolgd en gestraft wordt stelt zich geen BP, dus geen
strafvordering in werking
Geen noodzakelijke partij: niet alle misdrijven hebben een slachtoffer, niet alle
slachtoffers willen in de strafprocedure betrokken worden
Toch slachtoffer drie verschillende statuten:
Klager: hij die klacht indient
Benadeelde persoon
Burgerlijke partij (hij die een klacht met burgerlijke partijstelling indient, of
hij die zich BP stelt
Wat is strafprocesrecht?
Onderzoeksrechter start een gerechtelijk onderzoek parket begint opsporingsonderzoek
raadkamer verwijst de verdachte door naar de vonnisrechter bij de bevoegde rechtbank,
maar kan ook beslissen voor een buitenvervolgingstelling
Onderdeel van het strafrecht:
Enge zin: enkel materieel strafrecht
Brede zin: materieel en formeel strafrecht regelt praktische toepassing van het
materieel strafrecht
Strafprocesrecht = vaststellen of misdrijf werd gepleegd, door wie, op welke wijze deze
persoon gesanctioneerd kan worden met straf of maatregel en regels met betrekking tot
werking en bevoegdheden van organen en instellingen hiermee belast.
Doelstelling van het strafprocesrecht?
Veilige samenleving en waarheidsvinding, met respect voor de grondrechten van de burgers
moeilijk evenwicht want is langzaam gegroeid onder verschillende impulsen zoals:
Meest gemediatiseerde tak van het recht
Iedereen heeft mening over het strafprocesrecht
De fases van het strafprocesrecht:
0. Aanvang van de strafprocedure (plegen van het misdrijf)
1. Het onderzoek (opsporings- of gerechtelijk onderzoek)
2. Vordering (voor de onderzoeksgerechten) en dus mogelijke verwijzing naar
vonnisgerecht indien dit gebeurt volgt fase 3
3. Berechting (voor de rechtbanken in eerste aanleg/in beroep/cassatie)
4. Strafuitvoering (in de gevangenis/alternatieve maatregelen)
, De actoren binnen de strafprocedure:
1. De verdachte
Wordt verdacht van het plegen van strafbare feiten (natuurlijke of rechtspersoon)
Heeft verschillende ‘statuten’
- Tijdens opsporings-/gerechtelijk onderzoek:
Verdachte: tegen wie een strafrechtelijk onderzoek loopt
Inverdenkinggestelde: de onderzoeksrechter gaat over tot de
inverdenkingstelling van elke persoon tegen wie ernstige aanwijzingen van
schuld bestaan. De inverdenkingstelling vindt plaats ter gelegenheid van
een verhoor of door kennisgeving aan de betrokkene
IVS heeft bijkomende rechten tijdens onderzoek in verhoor
inzage dossier bij OR binnen 1ma na IVS – OR oordeelt – 48u ter
beschikking
IVS mag bijkomende onderzoekshandelingen vragen (ook trouwens
BP en OM).
In VH: voor elke verschijning voor de onderzoeksgerechten recht op
inzage in het dossier.
- Tijdens zitting voor de vonnisgerechten:
Beklaagde (politierechtbank en correctionele rechtbank)
Beschuldigde (hof van assisen)
- Na veroordeling:
Veroordeelde
- Tijdens strafuitvoering gevangenis
Gedetineerde
2. Slachtoffer
Verschil met klager die klacht indient: enkel melden dat misdrijf gepleegd werd,
dat hij slachtoffer is en dat hij wenst dat de door hem aangeduide persoon als
verdachte vervolgd en gestraft wordt stelt zich geen BP, dus geen
strafvordering in werking
Geen noodzakelijke partij: niet alle misdrijven hebben een slachtoffer, niet alle
slachtoffers willen in de strafprocedure betrokken worden
Toch slachtoffer drie verschillende statuten:
Klager: hij die klacht indient
Benadeelde persoon
Burgerlijke partij (hij die een klacht met burgerlijke partijstelling indient, of
hij die zich BP stelt
