MEDIA: STRUCTUUR EN WERKING
1. INLEIDING
o klassieke massamedia: vtm, radio, krant, netflix,…
o vs oude media op nieuwe platformen mediagebruik wordt steeds meer
gepersonaliseerd
o huidige minister van media = Benjamin Dalle (CD&V)
MEDIAVERVLECHTING
OORZAKEN:
1. digitalisering: analoog (technologie verschilt naat gelang de aard van het
medium), digitaal (0-1, aantal bit, 1 technologie voor verschillende vormen
media)
2. groei internet
carrier regulated =
iedereen evenveel
toegang
3. concentratiebeweging
en door overnames
schaalvergroting door
meerdere media
horizontaal: 1
organisatie bezit
binnen dezelfde
mediasector in
zelfde
, productiefase meerdere zaken (bv. krantenuitgever bezit meerdere
kranten)
verticaal: verschillende schakels in bezit van 1 organisatie (bv. telenet)
crossmediaal: over verschillende mediasectoren heen
GEVOLG
o multimediale mediagroepen (+internationalisering)
o crossmedialiteit (= INHOUDELIJK, creëren van inhoud die je via verschillende
mediavormen kan gaan verspreiden, bv. VRT nieuws via radio en tv en
website) en convergentie (= TECHNOLOGISCH, samenvloeien van media,
tekst + foto’s + audio + …)
CONCENTRATIE IN KAART
VRM = vlaamse regulator voor de media
STERK GECONCENTREERD MEDIALANDSCHAP
PUBLIEKE OMROEP VRT
o televisie: één, canvas, ketnet
o radio: radio 1, radio 2, klara, studio brussel, mnm
o afgeleide digitale merken: mnm hits, klara continuo
o overkoepelende merken: vrt nws, sporza
o online: vrt nu, apps, …
DPG MEDIA
o televisie: vtm, vtm 2, vtm 3, vtm 4, vtm kids, caz 2
o radio: Qmusic, joe
o kranten, HLN, de morgen
o tijdschriften: dag allemaal, story, humo, goed gevoel
o online, vtm go, jobat, spaargids.be
o telecom: jim mobile
o medeoprichter Streamz, ook actief in NL en Denemarken
o new city in antwerpen (kantoor waar redacteurs zitten)
TELENET
o distributie: telefoon, internet, televisie, …
o eigen entertainmentmerk: play
o medeoprichter streamz
o bezit de vijver media: productiehuis woestijnvis, SBS-zenders play4, 5, 6, 7,
nostalgie en NRJ (samen met mediahuis)
o onderdeel van liberty global (over heel de wereld controle over distributeurs)
ROULARTA
o kranten: de tijd, l’echo
o tijdschriften: knack, trends, sport/voetbal magazine, flair, libelle
o gratis media: de streekkrant, de zondag
,o vakbladen
o tv: kanaal Z, ring tv regionaal
o ook in NL en Duitsland
MEDIAHUIS
o kranten (60% van krantenlandschap): de standaard, het nieuwsblad, gazet
van antwerpen, het belang van limburg
o (regionale) tv: atv, tvl, tv oost, rob tv
o themazender evenaar
o radio: nostalgie en nrj (samen met SBS)
o online merken: zimmo, inmemoriam
o ook actief in NL, Luxemburg en Ierland
MEDIAMODELLEN (STAAT-MEDIA-BURGER)
FOUR THEORIES OF THE PRESS (SIEBERT, PETERSON, SCHRAMM 1956)
1. liberaal (vrijemarkt model)
2. sociale verantwoordelijkheid (publieke omroepmodel)
3. autoritair = nooit in VL voorgekomen = staatsgecontroleerde media (censuur
ifv politiek/overheid)
4. marxistisch = nooit in VL voorgekomen = staatsgecontroleerde media (ifv
bevolking/burger)
latere aanvullingen:
5. ontwikkelingsparadigma = media om bevolking snel te informeren = niet in
Vlaanderen
6. communitymodel
1. LIBERALE THEORIE (WESTERSE PRIVATE OPINIEPERS)
o media = onafhankelijk van overheid privaatbedrijven = 4de macht/
watchdog
o doel = burger informeren, waarheid achterhalen en fungeren als
controlemechanisme vr overheid
o zelfregulering: overheid legt geen regels op, maar vertrouwt erop dat ze zelf
ethisch handelen
o sinds jaren 1980 in EU: commerciële, private omroepen die winst nastreven
o problemen:
• concentratie: gelimiteerde pluraliteit = beperkt aantal meningen
• consument ipv burger advertenties, wat WIL hij zien ipv wat MOET hij
zien
2. SOCIALE VERANTWOORDELIJKHEIDSTHEORIE (PUBLIEKE OMROEP)
o overheid heeft zorgplicht bang na WO2 voor propaganda
o media wordt verwacht sociale verantwoordelijkheid te nemen, als niet
ingrijpen overheid
, o verantwoordelijkheid vd omroep inhanden van 1 of meer broadcasting
authorities
o prototypisch openbare omroep
• universaliteit: breed doelpubliek bereiken, beschikbaar voor ganse
populatie
• universele aantrekkingkracht: programma’s brengen waarin iedereen zich
kan herkennen divers aanbod
• aandacht voor (benadeelde) minderheden: bepaalde quota
• speciale relatie met gevoel van nationale identiteit/gemeenschap
erkennen
• afstand gevestigde belangen: als omroep onafhankelijk opereren/
objectief berichtgeven
• onafhankelijke financiering: moet kritisch rapporteren over overheid alsof
ze een privaatinitiatief zouden zijn + deels betaald door rechtstreekse
bijdragen gebruikers
• concurrentie voor kwaliteit ipv concurrentie voor cijfers
• programmamakers eerder bevrijden dan beperken
o andere mediasectoren: overheidssteun voor bv bijscholingen
3. COMMUNITY MODEL
communicatie is te belangrijk om (enkel) aan professionals over te laten
o bottom up ontstaan: men voelt zich niet gerepresentateerd in de
commericiële media
o betrokkenheid gebruikers (participanten) ipv objecten
o lokale radio’s
o alternatieve media
o blogs
o non-profit doelstelling (vrijwilligers)
o vaak gericht aan een bepaalde bevolkinsgroep
ACTUALITEIT
vlaamse regering lanceert garantiefonds voor film en tv producties (ivm corona)
= toepassing sociale zekerheidsmodel door overheid stimulatie nieuwe
producties owv coronacrisis
series/films op platformen worden bijna altijd in nederlands gedubt ipv vlaams
vlaamse regulator voor media maakt het de tv-zenders moeilijk omdat ze veel
boetes geven aan zenders die een merk te prominnent in beeld laten komen
blurren om dat te voorkomen
2. PERS
DEFINITIES
o Probleem definitie/classificatie: groeiend aantal en diversiteit + verschillende
criteria/invalshoeken
o Dagelijks taalgebruik: pers =
1. INLEIDING
o klassieke massamedia: vtm, radio, krant, netflix,…
o vs oude media op nieuwe platformen mediagebruik wordt steeds meer
gepersonaliseerd
o huidige minister van media = Benjamin Dalle (CD&V)
MEDIAVERVLECHTING
OORZAKEN:
1. digitalisering: analoog (technologie verschilt naat gelang de aard van het
medium), digitaal (0-1, aantal bit, 1 technologie voor verschillende vormen
media)
2. groei internet
carrier regulated =
iedereen evenveel
toegang
3. concentratiebeweging
en door overnames
schaalvergroting door
meerdere media
horizontaal: 1
organisatie bezit
binnen dezelfde
mediasector in
zelfde
, productiefase meerdere zaken (bv. krantenuitgever bezit meerdere
kranten)
verticaal: verschillende schakels in bezit van 1 organisatie (bv. telenet)
crossmediaal: over verschillende mediasectoren heen
GEVOLG
o multimediale mediagroepen (+internationalisering)
o crossmedialiteit (= INHOUDELIJK, creëren van inhoud die je via verschillende
mediavormen kan gaan verspreiden, bv. VRT nieuws via radio en tv en
website) en convergentie (= TECHNOLOGISCH, samenvloeien van media,
tekst + foto’s + audio + …)
CONCENTRATIE IN KAART
VRM = vlaamse regulator voor de media
STERK GECONCENTREERD MEDIALANDSCHAP
PUBLIEKE OMROEP VRT
o televisie: één, canvas, ketnet
o radio: radio 1, radio 2, klara, studio brussel, mnm
o afgeleide digitale merken: mnm hits, klara continuo
o overkoepelende merken: vrt nws, sporza
o online: vrt nu, apps, …
DPG MEDIA
o televisie: vtm, vtm 2, vtm 3, vtm 4, vtm kids, caz 2
o radio: Qmusic, joe
o kranten, HLN, de morgen
o tijdschriften: dag allemaal, story, humo, goed gevoel
o online, vtm go, jobat, spaargids.be
o telecom: jim mobile
o medeoprichter Streamz, ook actief in NL en Denemarken
o new city in antwerpen (kantoor waar redacteurs zitten)
TELENET
o distributie: telefoon, internet, televisie, …
o eigen entertainmentmerk: play
o medeoprichter streamz
o bezit de vijver media: productiehuis woestijnvis, SBS-zenders play4, 5, 6, 7,
nostalgie en NRJ (samen met mediahuis)
o onderdeel van liberty global (over heel de wereld controle over distributeurs)
ROULARTA
o kranten: de tijd, l’echo
o tijdschriften: knack, trends, sport/voetbal magazine, flair, libelle
o gratis media: de streekkrant, de zondag
,o vakbladen
o tv: kanaal Z, ring tv regionaal
o ook in NL en Duitsland
MEDIAHUIS
o kranten (60% van krantenlandschap): de standaard, het nieuwsblad, gazet
van antwerpen, het belang van limburg
o (regionale) tv: atv, tvl, tv oost, rob tv
o themazender evenaar
o radio: nostalgie en nrj (samen met SBS)
o online merken: zimmo, inmemoriam
o ook actief in NL, Luxemburg en Ierland
MEDIAMODELLEN (STAAT-MEDIA-BURGER)
FOUR THEORIES OF THE PRESS (SIEBERT, PETERSON, SCHRAMM 1956)
1. liberaal (vrijemarkt model)
2. sociale verantwoordelijkheid (publieke omroepmodel)
3. autoritair = nooit in VL voorgekomen = staatsgecontroleerde media (censuur
ifv politiek/overheid)
4. marxistisch = nooit in VL voorgekomen = staatsgecontroleerde media (ifv
bevolking/burger)
latere aanvullingen:
5. ontwikkelingsparadigma = media om bevolking snel te informeren = niet in
Vlaanderen
6. communitymodel
1. LIBERALE THEORIE (WESTERSE PRIVATE OPINIEPERS)
o media = onafhankelijk van overheid privaatbedrijven = 4de macht/
watchdog
o doel = burger informeren, waarheid achterhalen en fungeren als
controlemechanisme vr overheid
o zelfregulering: overheid legt geen regels op, maar vertrouwt erop dat ze zelf
ethisch handelen
o sinds jaren 1980 in EU: commerciële, private omroepen die winst nastreven
o problemen:
• concentratie: gelimiteerde pluraliteit = beperkt aantal meningen
• consument ipv burger advertenties, wat WIL hij zien ipv wat MOET hij
zien
2. SOCIALE VERANTWOORDELIJKHEIDSTHEORIE (PUBLIEKE OMROEP)
o overheid heeft zorgplicht bang na WO2 voor propaganda
o media wordt verwacht sociale verantwoordelijkheid te nemen, als niet
ingrijpen overheid
, o verantwoordelijkheid vd omroep inhanden van 1 of meer broadcasting
authorities
o prototypisch openbare omroep
• universaliteit: breed doelpubliek bereiken, beschikbaar voor ganse
populatie
• universele aantrekkingkracht: programma’s brengen waarin iedereen zich
kan herkennen divers aanbod
• aandacht voor (benadeelde) minderheden: bepaalde quota
• speciale relatie met gevoel van nationale identiteit/gemeenschap
erkennen
• afstand gevestigde belangen: als omroep onafhankelijk opereren/
objectief berichtgeven
• onafhankelijke financiering: moet kritisch rapporteren over overheid alsof
ze een privaatinitiatief zouden zijn + deels betaald door rechtstreekse
bijdragen gebruikers
• concurrentie voor kwaliteit ipv concurrentie voor cijfers
• programmamakers eerder bevrijden dan beperken
o andere mediasectoren: overheidssteun voor bv bijscholingen
3. COMMUNITY MODEL
communicatie is te belangrijk om (enkel) aan professionals over te laten
o bottom up ontstaan: men voelt zich niet gerepresentateerd in de
commericiële media
o betrokkenheid gebruikers (participanten) ipv objecten
o lokale radio’s
o alternatieve media
o blogs
o non-profit doelstelling (vrijwilligers)
o vaak gericht aan een bepaalde bevolkinsgroep
ACTUALITEIT
vlaamse regering lanceert garantiefonds voor film en tv producties (ivm corona)
= toepassing sociale zekerheidsmodel door overheid stimulatie nieuwe
producties owv coronacrisis
series/films op platformen worden bijna altijd in nederlands gedubt ipv vlaams
vlaamse regulator voor media maakt het de tv-zenders moeilijk omdat ze veel
boetes geven aan zenders die een merk te prominnent in beeld laten komen
blurren om dat te voorkomen
2. PERS
DEFINITIES
o Probleem definitie/classificatie: groeiend aantal en diversiteit + verschillende
criteria/invalshoeken
o Dagelijks taalgebruik: pers =
