Vragen Gastro-intestinale
fysiologie
1. Bespreek de motiliteit in het G.I. algemeen en in detail mond t/m maag
Algemene principes
- Voortstuwende bewegingen:
Contractie upstream
Receptieve relaxatie downstream
van proximaal naar distaal, gevolgd door contractie, gaan we progressief de voedsel
bolus bewegen van proximaal naar distaal
- Mengbewegingen (rechts – segmentatie)
Staan in voor voorwaarts-achterwaarts pendelen van de voedsel bolus en gaat
daardoor mechanisch helpen met de digestie
→ Bewegingsrichting normaal enkel anterograad (mond anus). Uitzondering: braken
In detail
Mond: kauwen (vrijwillig, maar grotendeels onbewust reflexmatig):
Functie:
- Mixing met speeksel (mucus + amylase + water)
Lubricatie: Mucus zorgt dat de voedselbolus bekleed wordt met een glibberige
slijmlaag
Voorvertering koolhydraten door amylase
- Mechanische afbraak voedsel
Door kauwbeweging gaat de voedselbrok afgebroken worden in kleinere stukken die
we makkelijker kunnen inslikken. Een zeker volume wordt gesplitst in een groter
aantal kleinere volumina en krijgen we een verandering van de surface to volume
ratio en krijgen we een groter oppervlak waar het amylase op kan inwerken.
Farynx
Passieve pathway, coördinatie slikken / ademhaling
Op een bepaald ogenblik gaat een deel van de bolus afgesplitst worden en die gaat tegen de
achterwand van de farynx gedrukt worden. De farynx zelf is een passief doorgangsluik, maar niet
onbelangrijk. We zitten met de mondholte, uitgang naar de neusholte, oesofagus en trachea. Thv de
farynx moet er een coördinatie zijn tss de slikbeweging en de ademhaling.
Oesophagus
Transport voedsel bolus via peristaltische actie (gl.spier contractie) naar de maag
- Bovenste oesofageale sfincter (UES): sluit oesofagus, belet lucht transport naar maag
- Sfincter onderaan (LES): opent om bolus door te laten, sluit om reflux van (zure) maaginhoud
te beletten (Reflux: dysfunctie LES/Diafragma + effect drukverschil abdomen/thorax)
1
, Slikbeweging
→ Start vrijwillig maar nadien nemen een aantal reflexen het over (autonoom reflexmatig)
1. Orale fase
o De tong splitst een deel van de voedsel bolus af naar de farynx. Hier krijgen we
stimulatie van de faryngeale stretch receptors (mechanoreceptoren). Daardoor gaan
er signalen naar centraal en wordt, gecoördineerd door het medullair slikcentrum, de
slikreflex in gang gezet.
2. Faryngeale fase
o De epiglottis sluit de trachea af en het zacht verhemelte sluit de uitgang naar de
neusholte (nasofarynx) af. De bovenste oesofageale sfincter gaat relaxeren. Dan
ontstaat de peristaltische golf die ervoor gaat zorgen dat de voedselbolus gaat
doorgeleid worden. Niet enkel een afsluiting van de bovenste sfincter, maar ook een
reflex inhibitie van de ademhaling zodat het slikcentrum interageert met de centra
die de ademhaling controleren. Dit zodanig dat we niet proberen een
ademhalingsbeweging doen terwijl we aan het drinken zijn.
3. Oesofageale fase
o Primaire peristaltische golf:
- De bolus is de oesofageale sfincter gepasseerd. Er ontstaat een drukgolf die
de bolus voortstuwt. Het brengt de voedselbolus tot de onderste sfincter.
Terwijl de peristaltische golf gestart is bovenaan, hebben we onderaan (thv
de onderste sfincter) receptieve relaxatie. Wanneer de golf dit niveau
bereikt, gaat de peristaltische golf ervoor zorgen dat die onderste sfincter
gesloten wordt.
o Secundaire peristaltische golf
- Wanneer de voedselbolus halverwege blijft steken, krijgen we een
secundaire peristaltische golf vlak boven distentie (uizetting). Deze zorgt
ervoor dat de voedselbolus uiteindelijk toch in de maag kan terechtkomen
Maag
1. Reservoir voor groot volume voedsel: receptieve relaxatie
Wanneer de maag leeg is, heeft die maar een volume van 50 ml. Door de structuur
en de manier waarop de verschillende spierlagen gelegen zijn, kan de maag uitzetten
tot een volume van 1,5 l, zonder stijging van de intragastrische druk.
2. Mechanische menging met maagvocht (begin vertering): menggolven
3. Gecontroleerde lediging in duodenum (antrum contracties)
Elektrische activiteit en motiliteit:
Cellen vormen elektrisch syncytium en daar zit een pacemakerzone die per minuut een paar golven
afgeeft. Die depolarisaties kunnen matig zijn of sterker zijn. De matige geven aanleiding tot zwakkere
contracties (vnl mengbewegingen). Thv antrum krijgen we sterkere depolarisaties om AP te triggeren
zodanig dat we daar sterkere contractie kunnen creëren. Dit ligt aan de basis van retropulsie.
2
fysiologie
1. Bespreek de motiliteit in het G.I. algemeen en in detail mond t/m maag
Algemene principes
- Voortstuwende bewegingen:
Contractie upstream
Receptieve relaxatie downstream
van proximaal naar distaal, gevolgd door contractie, gaan we progressief de voedsel
bolus bewegen van proximaal naar distaal
- Mengbewegingen (rechts – segmentatie)
Staan in voor voorwaarts-achterwaarts pendelen van de voedsel bolus en gaat
daardoor mechanisch helpen met de digestie
→ Bewegingsrichting normaal enkel anterograad (mond anus). Uitzondering: braken
In detail
Mond: kauwen (vrijwillig, maar grotendeels onbewust reflexmatig):
Functie:
- Mixing met speeksel (mucus + amylase + water)
Lubricatie: Mucus zorgt dat de voedselbolus bekleed wordt met een glibberige
slijmlaag
Voorvertering koolhydraten door amylase
- Mechanische afbraak voedsel
Door kauwbeweging gaat de voedselbrok afgebroken worden in kleinere stukken die
we makkelijker kunnen inslikken. Een zeker volume wordt gesplitst in een groter
aantal kleinere volumina en krijgen we een verandering van de surface to volume
ratio en krijgen we een groter oppervlak waar het amylase op kan inwerken.
Farynx
Passieve pathway, coördinatie slikken / ademhaling
Op een bepaald ogenblik gaat een deel van de bolus afgesplitst worden en die gaat tegen de
achterwand van de farynx gedrukt worden. De farynx zelf is een passief doorgangsluik, maar niet
onbelangrijk. We zitten met de mondholte, uitgang naar de neusholte, oesofagus en trachea. Thv de
farynx moet er een coördinatie zijn tss de slikbeweging en de ademhaling.
Oesophagus
Transport voedsel bolus via peristaltische actie (gl.spier contractie) naar de maag
- Bovenste oesofageale sfincter (UES): sluit oesofagus, belet lucht transport naar maag
- Sfincter onderaan (LES): opent om bolus door te laten, sluit om reflux van (zure) maaginhoud
te beletten (Reflux: dysfunctie LES/Diafragma + effect drukverschil abdomen/thorax)
1
, Slikbeweging
→ Start vrijwillig maar nadien nemen een aantal reflexen het over (autonoom reflexmatig)
1. Orale fase
o De tong splitst een deel van de voedsel bolus af naar de farynx. Hier krijgen we
stimulatie van de faryngeale stretch receptors (mechanoreceptoren). Daardoor gaan
er signalen naar centraal en wordt, gecoördineerd door het medullair slikcentrum, de
slikreflex in gang gezet.
2. Faryngeale fase
o De epiglottis sluit de trachea af en het zacht verhemelte sluit de uitgang naar de
neusholte (nasofarynx) af. De bovenste oesofageale sfincter gaat relaxeren. Dan
ontstaat de peristaltische golf die ervoor gaat zorgen dat de voedselbolus gaat
doorgeleid worden. Niet enkel een afsluiting van de bovenste sfincter, maar ook een
reflex inhibitie van de ademhaling zodat het slikcentrum interageert met de centra
die de ademhaling controleren. Dit zodanig dat we niet proberen een
ademhalingsbeweging doen terwijl we aan het drinken zijn.
3. Oesofageale fase
o Primaire peristaltische golf:
- De bolus is de oesofageale sfincter gepasseerd. Er ontstaat een drukgolf die
de bolus voortstuwt. Het brengt de voedselbolus tot de onderste sfincter.
Terwijl de peristaltische golf gestart is bovenaan, hebben we onderaan (thv
de onderste sfincter) receptieve relaxatie. Wanneer de golf dit niveau
bereikt, gaat de peristaltische golf ervoor zorgen dat die onderste sfincter
gesloten wordt.
o Secundaire peristaltische golf
- Wanneer de voedselbolus halverwege blijft steken, krijgen we een
secundaire peristaltische golf vlak boven distentie (uizetting). Deze zorgt
ervoor dat de voedselbolus uiteindelijk toch in de maag kan terechtkomen
Maag
1. Reservoir voor groot volume voedsel: receptieve relaxatie
Wanneer de maag leeg is, heeft die maar een volume van 50 ml. Door de structuur
en de manier waarop de verschillende spierlagen gelegen zijn, kan de maag uitzetten
tot een volume van 1,5 l, zonder stijging van de intragastrische druk.
2. Mechanische menging met maagvocht (begin vertering): menggolven
3. Gecontroleerde lediging in duodenum (antrum contracties)
Elektrische activiteit en motiliteit:
Cellen vormen elektrisch syncytium en daar zit een pacemakerzone die per minuut een paar golven
afgeeft. Die depolarisaties kunnen matig zijn of sterker zijn. De matige geven aanleiding tot zwakkere
contracties (vnl mengbewegingen). Thv antrum krijgen we sterkere depolarisaties om AP te triggeren
zodanig dat we daar sterkere contractie kunnen creëren. Dit ligt aan de basis van retropulsie.
2
