Macro: Microbiologie: medische
1. Algemene inleiding
Medische microbiologie
o biologie: studie van levende organismen (uitzondering: virussen ook!),
o micro: enkel organismen die waarneembaar zijn met licht-
/elektronenenmicroscoop. (uitzondering: meercellige parasieten ook!)
o medisch: enkel de micro-organismen die medisch relevant zijn binnen
vpk
Welke micro-organismen worden bestudeerd door de medische microbiologie:
Bacterien, virussen, schimmels, wormen, protozoa, planten
1.1. Het vijfrijkensysteem (van oud-nieuw) = evolutie van leven
PROKARYOTEN (geen kern) EUKARYOTEN (kern + kernmembraan)
1) Moneren 2) Protisten 3) Planten 4) Dieren 5) Zwammen
= bacterien =eencelligen a. parasitaire a. schimmels
a. Coccen Protozoa wormen b. gisten
b. Bacillen parasieten b.spinachtigen
c. Spirillen (mens) c. insecten
! VIRUS ! = geen cel, heeft geen celwand/kern/cytoplasma, celorganellen. Het bestaat uit
eiwitten en erfelijk materiaal.
! MEERCELLIGE PROKARYOTEN ! = bestaat niet, altijd eencellig
1.2. Vier grote domeinnen vd medische microbiologie
Bacteriologie= studie van bacterien, eencellige
prokaryote organismen.
Mycologie= studie van gisten en schimmels (=fungi),
meercellige eukaryote ‘’
Parasitologie= studie v parasieten, eukaryote levensvorm
die ten koste gaat van gastheer/andere levensvorm.
o Eencelligen: protozoa
o Meercelligen: Arthropoden en Helminthen
Virologie= studie van virussen, metabolsime + vermeerdering volledig
afhankelijk van gastheer.
,1.3. Micro organismen zijn verantwoordelijk voor * van infectieziekten
Infectie? het organisme zorgt voor schade of een veranderende fysiologie bij de
Mens, welke zich kan uiten in symptomen of subklinisch (geen symp)
Causaal verband tss micro-organismen en infectieziekten:
POSTULATEN VAN KOCH (3) !
1. Micro-organismen (verwekker) dient gevonden te worden bij elke patient die
aan de infectieziekte lijdt en niet bij een gezond iemand.
Uitzondering: Residente microbiota= MO die we van nature op ons lichaam
hebben.
2. MO dient geisoleerd te kunnen worden en buiten het lichaam in cultuur
gebracht te worden.
Uitzondering: Virussen= kan niet gezien w als leven organisme dus moeilijk
om buiten lichaam te kweken
3. Inbrengen van gekweekte MO dient bij proefdier tot ziekte te leiden en MO
opnieuw geisoleerd te kunnen worden uit het proefdier.
Uitzondering: Zoonosen= MO die in een dier kunnen overleven maar niet
specifiek tot ziekte leiden.
Niet elke besmetting leidt echter bij elke individu tot infectie.
- Opportunisten: enkel infectie veroorzaken bij verminderde weerstand.
(opportuniteit: kans/gelegenheid)
- Primaire pathogenen: veroorzaken bij de meeste besmette individuen
infectie. Bepalende factoren zijn:
o Aard en eigenschappen van het organisme (virulentie), maar ook van
de gastheer!
Virulentie: hoeveelheid schade die een micro-organisme in zijn
gastheer aanricht
o Immunologische (vaccinatie) en genetische factoren zullen bepalen of
de ziekte doorbreekt
, Invasie= hoe meer ziekteverwekkers Aspecifiek: stoffen en cellen die zich
aanwezig hoe groter de kans op niet specifiek richten tegen een
besmetting. ziekteverwekker.
Profileratiesnelheid= hoe sneller een Specifiek: wordt geactiveerd ter
MO zich kan delen hoe groter de kans bestrijding ve specifieke
op besmetting. ziekteverwekker.
Toxische vermogen:
- Exotoxine: MO geeft doorheen zijn
leven gif af
- Endotoxine: binnengif, gif zal enkel
naar buiten komen als MO afsterft.
Ontsnappen aan afweer
Je hebt ook nog commensale flora/residente microbiota
= zijn niet schadelijk en niet in staat om ziekte te veroorzaken, ze zijn leven-
noodzakelijk voor normaal fysiologisch functioneren
1.4. Besmettingswegen van infectieziekten
Direct contact
o Cutaan: huid
o Mucosaal: slijmvliezen
Aerogeen = druppels in de lucht= droplet/druppelinfectie
Enteraal = spijsverteringskanaal
o Oraal: speeksel
o Faeco-oraal: voedsel inname
Hematogeen = bloed
Verticale besmetting = overdracht ouder op kind
Horizontale besmetting = mensen onderling (bv klasgroep)
1. Algemene inleiding
Medische microbiologie
o biologie: studie van levende organismen (uitzondering: virussen ook!),
o micro: enkel organismen die waarneembaar zijn met licht-
/elektronenenmicroscoop. (uitzondering: meercellige parasieten ook!)
o medisch: enkel de micro-organismen die medisch relevant zijn binnen
vpk
Welke micro-organismen worden bestudeerd door de medische microbiologie:
Bacterien, virussen, schimmels, wormen, protozoa, planten
1.1. Het vijfrijkensysteem (van oud-nieuw) = evolutie van leven
PROKARYOTEN (geen kern) EUKARYOTEN (kern + kernmembraan)
1) Moneren 2) Protisten 3) Planten 4) Dieren 5) Zwammen
= bacterien =eencelligen a. parasitaire a. schimmels
a. Coccen Protozoa wormen b. gisten
b. Bacillen parasieten b.spinachtigen
c. Spirillen (mens) c. insecten
! VIRUS ! = geen cel, heeft geen celwand/kern/cytoplasma, celorganellen. Het bestaat uit
eiwitten en erfelijk materiaal.
! MEERCELLIGE PROKARYOTEN ! = bestaat niet, altijd eencellig
1.2. Vier grote domeinnen vd medische microbiologie
Bacteriologie= studie van bacterien, eencellige
prokaryote organismen.
Mycologie= studie van gisten en schimmels (=fungi),
meercellige eukaryote ‘’
Parasitologie= studie v parasieten, eukaryote levensvorm
die ten koste gaat van gastheer/andere levensvorm.
o Eencelligen: protozoa
o Meercelligen: Arthropoden en Helminthen
Virologie= studie van virussen, metabolsime + vermeerdering volledig
afhankelijk van gastheer.
,1.3. Micro organismen zijn verantwoordelijk voor * van infectieziekten
Infectie? het organisme zorgt voor schade of een veranderende fysiologie bij de
Mens, welke zich kan uiten in symptomen of subklinisch (geen symp)
Causaal verband tss micro-organismen en infectieziekten:
POSTULATEN VAN KOCH (3) !
1. Micro-organismen (verwekker) dient gevonden te worden bij elke patient die
aan de infectieziekte lijdt en niet bij een gezond iemand.
Uitzondering: Residente microbiota= MO die we van nature op ons lichaam
hebben.
2. MO dient geisoleerd te kunnen worden en buiten het lichaam in cultuur
gebracht te worden.
Uitzondering: Virussen= kan niet gezien w als leven organisme dus moeilijk
om buiten lichaam te kweken
3. Inbrengen van gekweekte MO dient bij proefdier tot ziekte te leiden en MO
opnieuw geisoleerd te kunnen worden uit het proefdier.
Uitzondering: Zoonosen= MO die in een dier kunnen overleven maar niet
specifiek tot ziekte leiden.
Niet elke besmetting leidt echter bij elke individu tot infectie.
- Opportunisten: enkel infectie veroorzaken bij verminderde weerstand.
(opportuniteit: kans/gelegenheid)
- Primaire pathogenen: veroorzaken bij de meeste besmette individuen
infectie. Bepalende factoren zijn:
o Aard en eigenschappen van het organisme (virulentie), maar ook van
de gastheer!
Virulentie: hoeveelheid schade die een micro-organisme in zijn
gastheer aanricht
o Immunologische (vaccinatie) en genetische factoren zullen bepalen of
de ziekte doorbreekt
, Invasie= hoe meer ziekteverwekkers Aspecifiek: stoffen en cellen die zich
aanwezig hoe groter de kans op niet specifiek richten tegen een
besmetting. ziekteverwekker.
Profileratiesnelheid= hoe sneller een Specifiek: wordt geactiveerd ter
MO zich kan delen hoe groter de kans bestrijding ve specifieke
op besmetting. ziekteverwekker.
Toxische vermogen:
- Exotoxine: MO geeft doorheen zijn
leven gif af
- Endotoxine: binnengif, gif zal enkel
naar buiten komen als MO afsterft.
Ontsnappen aan afweer
Je hebt ook nog commensale flora/residente microbiota
= zijn niet schadelijk en niet in staat om ziekte te veroorzaken, ze zijn leven-
noodzakelijk voor normaal fysiologisch functioneren
1.4. Besmettingswegen van infectieziekten
Direct contact
o Cutaan: huid
o Mucosaal: slijmvliezen
Aerogeen = druppels in de lucht= droplet/druppelinfectie
Enteraal = spijsverteringskanaal
o Oraal: speeksel
o Faeco-oraal: voedsel inname
Hematogeen = bloed
Verticale besmetting = overdracht ouder op kind
Horizontale besmetting = mensen onderling (bv klasgroep)
