M&S LEREN
Leren, een dimensie van mens & samenleving
aandacht voor dimensie leren zit in SDG’s die VN in 2015 lanceerden
→ doelstelling 4 gaat over kwaliteitsvol onderwijs
wrm is leren zo belangrijk?
- kansen op werk = inkomen = betere huisvesting = betere gezondheid
- emancipatie (in het bijzonder vrouwen)
- ecologische duurzaamheid (minder armoede, meer gendergelijkheid, betere toekomst uitbouwen-
Levenslang en levensbreed leren
leren is geen sprint maar een marathon
levenslang leren = alle activiteiten die iemand onderneemt om kennis, vaardigheden en
competenties te verwerven in verschillende fasen van de levensloop
levensbreed leren = leren in verschillende levensomgevingen (school, vrije tijd, werk)
Soorten leren
formeel leren: in onderwijs, op gestructureerde manier, als alles goed gaat krijg je diploma
niet-formeel leren: in vormingswerk, op gestructureerde manier, intentioneel (je doet het omdat je
iets wilt bijleren
informeel leren: learning by doing, tijdens dagelijkse bezigheden (nr theater gaan, leiding geven),
onbewust en niet-intentioneel
Massificatie
Onderwijsexpansie
- kinderen gingen vroeger wel nr school mr betekende niet dat ze altijd in les zaten en hele parcours
voltooiden (werden af en toe naar school gestuurd)
- lkrn werden betaald met schoolgeld dat ouders moesten betalen
- vele ouders hadden niet genoeg geld om hun kinderen elke dag naar school te sturen
- leerden er wat basisvaardigheden (lezen, rekenen schrijven) mr kregen er vooral moraalopvoeding
(zeer christelijk geïnspireerd), ze leerden er ook morele vaardigheden (discipline, gehoorzamen,
leren stilzitten, leren opdrachten uitvoeren)
- in praktijk leek het voor velen opvang, soort bezigheidstherapie terwijl ouders werkten
- lkrn geen opleiding → niet pedagogisch onderlegd
- klassenonderscheid: vr burgerij, hogere Mklasse wel onderwijs, volgden hele programma en konden
doorstromen v LO nr SO, kleine groep kon zelfs dromen van verder studeren in HO (enkel toplaag)
- onderwijs vooral zaak vr jongens
- wnr meisjes nr school gingen was het vooral om hen vr te bereiden op latere huishouden, op
moeder zijn, rekenen om huishouden goed te kunnen doen, naaien & handwerk om zich nuttig te
kunnen bezighouden
, - vr jongens uit bourgeoisie was onderwijs een vanzelfsprekendheid, hun toekomst was sowieso
gewaarborgd met of zonder diploma
- voor jongens uit middenklasse (als ouders genoeg geld hadden) was onderwijs dé springplank om
het in het leven te maken, aanzien te verwerven en op sociale ladder te kunnen opklimmen
→ verder studeren garandeerde hen een betere positie
- school = vr velen seizoensgebonden (veel families waren nog in landbouweconomie actief, kinderen
moesten dus vaak meewerken op de boerderij/platteland) → winter = school
- ook voor kinderen van industrie is nr school gaan niet vanzelfsprekend, ook voor hen luxe wnr ze
niet mee moeten gaan werken (kinderarbeid is nodig om gezinsbudget rond te krijgen)
- voordelen: - op school warme maaltijd (thuis niet vanzelfsprekend)
→ soep bedelen w hefboom om kinderen naar onderwijs te lokken
Aanleren van functionele competenties
- dat er tegen E 19e eeuw een onderwijssysteem wordt uitgebouwd is niet echt toevallig
- hangt samen met vorming moderne staten
- politiek, sociale en economische belangen bij dat onderwijs op poten werd gezet
- centraal erbij het aanleren van functionele competenties
- machthebbers zagen in dat scholen maatschappelijk nut kon hebben
- niet dat het bedoeling was om kinderen op te voeden tot kritische, zelfstandige burgers
- integendeel: school moest kinderen helpen kneden tot ijverige, volgzame, productieve leden v SL
- school stond in functie van en ten dienste van politieke, sociale en economische belangen
- aanleren van functionele competenties
- bijbrengen nationale identiteit
- standaardisering gedrag
- aanleren burgerlijke waarden en normen
- sociale controle en vorming
Bijbrengen nationale identiteit
- heel wat staten zoals we die vandaag kennen komen pas in de loop van de 19e eeuw tot stand
- OVH moesten inw met nieuwe realiteit vertrouwd maken en aanleren dat ze zichzelf voortaan als 1
gemeenschap mochten beschouwen (Belgen, geen Brabanders of Limburgers)
- ook in landen die al langer bestaan moet er w ingezet op het creëren van een nationaal gevoel
- regionaal gevoel primeerde boven nationaal belang
- nationale identiteit “nation building” bijbrengen via allerhande patriottische initiatieven
- cultus rond nationale vlag en volkslied
- nationale feestdag vastleggen
- evenementen oprichten
- monumenten en musea
- vooral onderwijs belangrijke rol door bvb standaardtaal aan te leren om vlot met elkaar te comm. of
via lessen aardrijksk en gesch elementaire geografie en gem verleden bij te brengen
Standaardisering van gedrag
- taal (introductie standaardgrammatica wordt op school aangeleerd)
- tot diep in 19e eeuw enkel Frans als standaardcultuurtaal in België om misverstanden te vermijden
- wie vooruit wou raken kon zich daar moeilijk aan onttrekken, tegen E 19e eeuw meer belangstelling
voor het standaardnederlands
Leren, een dimensie van mens & samenleving
aandacht voor dimensie leren zit in SDG’s die VN in 2015 lanceerden
→ doelstelling 4 gaat over kwaliteitsvol onderwijs
wrm is leren zo belangrijk?
- kansen op werk = inkomen = betere huisvesting = betere gezondheid
- emancipatie (in het bijzonder vrouwen)
- ecologische duurzaamheid (minder armoede, meer gendergelijkheid, betere toekomst uitbouwen-
Levenslang en levensbreed leren
leren is geen sprint maar een marathon
levenslang leren = alle activiteiten die iemand onderneemt om kennis, vaardigheden en
competenties te verwerven in verschillende fasen van de levensloop
levensbreed leren = leren in verschillende levensomgevingen (school, vrije tijd, werk)
Soorten leren
formeel leren: in onderwijs, op gestructureerde manier, als alles goed gaat krijg je diploma
niet-formeel leren: in vormingswerk, op gestructureerde manier, intentioneel (je doet het omdat je
iets wilt bijleren
informeel leren: learning by doing, tijdens dagelijkse bezigheden (nr theater gaan, leiding geven),
onbewust en niet-intentioneel
Massificatie
Onderwijsexpansie
- kinderen gingen vroeger wel nr school mr betekende niet dat ze altijd in les zaten en hele parcours
voltooiden (werden af en toe naar school gestuurd)
- lkrn werden betaald met schoolgeld dat ouders moesten betalen
- vele ouders hadden niet genoeg geld om hun kinderen elke dag naar school te sturen
- leerden er wat basisvaardigheden (lezen, rekenen schrijven) mr kregen er vooral moraalopvoeding
(zeer christelijk geïnspireerd), ze leerden er ook morele vaardigheden (discipline, gehoorzamen,
leren stilzitten, leren opdrachten uitvoeren)
- in praktijk leek het voor velen opvang, soort bezigheidstherapie terwijl ouders werkten
- lkrn geen opleiding → niet pedagogisch onderlegd
- klassenonderscheid: vr burgerij, hogere Mklasse wel onderwijs, volgden hele programma en konden
doorstromen v LO nr SO, kleine groep kon zelfs dromen van verder studeren in HO (enkel toplaag)
- onderwijs vooral zaak vr jongens
- wnr meisjes nr school gingen was het vooral om hen vr te bereiden op latere huishouden, op
moeder zijn, rekenen om huishouden goed te kunnen doen, naaien & handwerk om zich nuttig te
kunnen bezighouden
, - vr jongens uit bourgeoisie was onderwijs een vanzelfsprekendheid, hun toekomst was sowieso
gewaarborgd met of zonder diploma
- voor jongens uit middenklasse (als ouders genoeg geld hadden) was onderwijs dé springplank om
het in het leven te maken, aanzien te verwerven en op sociale ladder te kunnen opklimmen
→ verder studeren garandeerde hen een betere positie
- school = vr velen seizoensgebonden (veel families waren nog in landbouweconomie actief, kinderen
moesten dus vaak meewerken op de boerderij/platteland) → winter = school
- ook voor kinderen van industrie is nr school gaan niet vanzelfsprekend, ook voor hen luxe wnr ze
niet mee moeten gaan werken (kinderarbeid is nodig om gezinsbudget rond te krijgen)
- voordelen: - op school warme maaltijd (thuis niet vanzelfsprekend)
→ soep bedelen w hefboom om kinderen naar onderwijs te lokken
Aanleren van functionele competenties
- dat er tegen E 19e eeuw een onderwijssysteem wordt uitgebouwd is niet echt toevallig
- hangt samen met vorming moderne staten
- politiek, sociale en economische belangen bij dat onderwijs op poten werd gezet
- centraal erbij het aanleren van functionele competenties
- machthebbers zagen in dat scholen maatschappelijk nut kon hebben
- niet dat het bedoeling was om kinderen op te voeden tot kritische, zelfstandige burgers
- integendeel: school moest kinderen helpen kneden tot ijverige, volgzame, productieve leden v SL
- school stond in functie van en ten dienste van politieke, sociale en economische belangen
- aanleren van functionele competenties
- bijbrengen nationale identiteit
- standaardisering gedrag
- aanleren burgerlijke waarden en normen
- sociale controle en vorming
Bijbrengen nationale identiteit
- heel wat staten zoals we die vandaag kennen komen pas in de loop van de 19e eeuw tot stand
- OVH moesten inw met nieuwe realiteit vertrouwd maken en aanleren dat ze zichzelf voortaan als 1
gemeenschap mochten beschouwen (Belgen, geen Brabanders of Limburgers)
- ook in landen die al langer bestaan moet er w ingezet op het creëren van een nationaal gevoel
- regionaal gevoel primeerde boven nationaal belang
- nationale identiteit “nation building” bijbrengen via allerhande patriottische initiatieven
- cultus rond nationale vlag en volkslied
- nationale feestdag vastleggen
- evenementen oprichten
- monumenten en musea
- vooral onderwijs belangrijke rol door bvb standaardtaal aan te leren om vlot met elkaar te comm. of
via lessen aardrijksk en gesch elementaire geografie en gem verleden bij te brengen
Standaardisering van gedrag
- taal (introductie standaardgrammatica wordt op school aangeleerd)
- tot diep in 19e eeuw enkel Frans als standaardcultuurtaal in België om misverstanden te vermijden
- wie vooruit wou raken kon zich daar moeilijk aan onttrekken, tegen E 19e eeuw meer belangstelling
voor het standaardnederlands
