Algemene
psychologie
COMPLETE SAMENVATTING
CRIMINOLOGIE STUDENTE
,Algemene psychologie
Wat is psychologie?
- Examen: 30 MC vragen + 1 openvraag
- Doel
o Cognitieve psychologie: is geen passief proces maar een acieve verwerking door
verschillende hersengebieden
o Inzicht in verschillende cognitieve functies en kennis van basisexperimenten
1. Een definitie van psychologie
- De Wetenschappelijke studie van het gedrag met als doel deze gedragsevidentie te
gebruiken om de interne processen te begrijpen die aan dit gedrag ten grondslag
liggen’
o Net als andere wetenschappers gaan ze door systematische observatie van
meetbare kenmerken inzichten krijgen id processen die niet rechtstreeks kunnen
worden geobserveerd (interne processen)
o Informatieverwerking is studieobject, eerder dan gedrag
- Methode bepaalt wat wetenschap is
- Systematisch empirisme: systematisch observeren om aan kennis te komen
- Experimenten waarin we een variabele manipuleren (alle andere variabelen controleren)
en zien wat het effect is op gedrag, bvb, effect van videogames op agressie
- Experiment :
o à Gedrag : mensen kunnen moeilijk verschil zien dat de 2 oppervlakten
gelijk zijn
o à verklaring : ons retina is 2D we moeten dit 3D maken dus dan lijkt dit
niet hetzelfde maar 2D wel
Gedragsevidentie
- Experiment : gedragsevidentie en interne processen GROEN GROEN
o à gedrag : ene lijst 2 seconden andere 4 seconden ROOD ROOD
Gedragsevidentie GROEN GROEN
BLAUW
o à verklaring : automatisch proces : we zeggen het woord groen niet ROOD ROODBLAUW
maar we lezen het toch GEEL GEEL
BLAUW BLAUW
ROOD ROOD
o Kleuren : De interne processen zijn een gecontroleerde route die ons GEEL GROENGEEL GROEN
de taak doet uitvoeren ROOD ROOD
GROEN
§ Benoemen ve gleurde vlek als groen = gecontroleerd proces (traag GROEN
proces, drm de stippellijn) Interne processen
“groen”
§ Lezen ve kleur groen, gaat snel: automatisch proces
§ à er zijn 2 routes parallel aan het werk: een snelle en trage, Automatisch
dat zorgt ervoor dat h rechts trager is dan links proces
GROEN
,2. Ontwikkelingen richting psychologie (lezen)
- Voor 16de E; ilosoisch nadenken en bestuderen oude Grieken in kader v kerk bv Plato
- In 16e, 17e eeuw (wetenschappelijke en copernicaanse revolutie) werd observatie dé
wetenschappelijke methode en dit bracht vragen met zich mee over menselijke
informatie verwerking…)
- Eerste studies over menselijke informatieverwerking
o Astronomie 18de E: persoonlijke fout telescoop
o Snelheid informatieverwerking 19de E Von Helmholtz (30m/s)
à mentale chronometrie
o Donders werkt dit verder uit door substraciemethode 19de eeuw
o à VRAAG: hoe feilbaar is de menselijke observatie
§ De menselijke observatie is niet feilloos
- Snelheid van reageren ki ki ki A-reactie 197 ms
o Donders 1818-1889 (mentale chronometrie) (zelfde r/stim)
o Vb. Hoe lang duurt het om een antwoord te kiezen? ka ke ki B-reactie 285 ms
o (is nog niet trachten begrijpen van interne processen) (discr + antw)
ka ke ki C-reactie 243 ms
o Je kan deze processen isoleren
(discriminatie)
o Toont: eenvoudige waarnemingsprocessen kosten tijd
Perceptuele discriminatie: c – a (243 – 197) = 46ms
Keuze van antwoord: b – c (285 – 243) = 42ms
Substractiemethode
Hoe lang duurt het vooraleer we groen van rood licht kunnen onderscheiden?
A reactie. Groen licht: knopje indrukken
B reactie. Groen licht: knopje indrukken
Rood licht: ander indrukken
C reactie. Groen licht: knopje indrukken
Rood licht: niets doen
Perceptuele discriminatie: C – A
Antwoord (respons) discriminatie: B - C
,3. Het ontstaan vd psychologie
- Wundt (1832-1920) en het eerste psychologische onderzoekslaboratorium in Leipzig
(1879). Waarneming.
- Binet (1857-1911). Toegepaste psychologie.
- William James (1842-1910). Psychologie in functie van maatschappij.
- 1913. Watson. Psychology as the behaviorist views it.
3.1. Het behaviorisme
- Enkel meetbaar, observeerbaar gedrag kan het studieobject zijn van psychologisch
onderzoek en theorievorming.
- Methode uit natuurwetenschappen meest succes dus die moeten we gebruiken
(positivisme)
o Replicaties (duidelijke definities)
§ Vb honger, is niet duidelijk, een operationele def kan bvb zijn 24 uur geen
eten geven
o Afhankelijke en Onafhankelijke variabelen (S-R psychologie)
§ Respons w bepaald door een bepaalde context/stimulus
o Beschrijven van precieze relatie tussen Afhankelijke en Onafhankelijke variabele
(oorzaak-gevolg)
- Experiment:
o Zorgen computerspelletjes (OV)
voor toenemende agressie op scholen (AV)?
o Operationele definitie van de variabelen.
OV > AV
o Manipulatie van OV en effect meten op AV (zo verband meten)
3.2. Cognitieve psychologie
- ó behaviorisme (S-R)
o We gebruiken dezelfde methode, maar de visie op de mens is we landers.
Cognitieve psychologen zien het menselijke gedrag als iets complexer
- Verwachting/context (S-C-R)
o het cognietief aspect die de reactie op een stimulus moduleert
§ obv verwachting, motivaties en emoties
o Er is een stimulus, dan zal mijn cognitie daarop reageren en dan krijg ik een
reactie
vb: Behaviorist zegt ofwel zie je een 13 ofwel een B, cognitief psy zegt wnr je horizontaal
meest zie een B, verticaal een 13, dus de context zorgt ervoor hoe je
het leest
,4. Onderzoeksmethoden van de psychologie
- Beschrijvend onderzoek
- Correlatieonderzoek
- Experimenteel onderzoek (oorzaken van gedrag)
4.1. Beschrijvend onderzoek
- = observeren en beschrijven
o vragenlijsten
o Interviews
o opiniepeilingen
o psychologische test
o Naturalistische observaties
o Archiefdata
o Gevalstudies
- Vb : hoeveel covis gevallen zijn er in Gent : het verklaart geen onderliggende processen
à niet zo wetenschappelijk
4.2. Correlationeel onderzoek
- Verband vaststellen en voorspellen
- Correlationeel onderzoek laat geen causale relaties toe
- Verband tussen computerspelletjes en agressie op speelplaats
o Niet causaal, gewoon een verband
o Er is niet aangetoond dat het spelen van
computerspelletjes leidt tot agressie, het kan even goed
andersom zijn. Of een derde variabele is aanwezig (vb
persoonlijkheid)
- Verband tussen IQ en levenskwaliteit
- Vb: Correlatie tss chocoladeconsumptie per land en hoeveel nobelprijs winnaars er zijn
o We zien dat landen waar meer chocolade w gegeten meer kans hebben op het
winnen van nobelprijzen
o = gevaar: want is een schijnverband, maar als het netjes verpakt w gaan
mensen dat geloven
o Welstelende landen, investeren veel in onderzoek, en zijn landen waar
luxe goederen beter worden verkocht
, 4.3. Experimenteel onderzoek
- = Onderzoeker manipuleert een (onafhankelijke) variabele en kijkt of dit een effect heeft
op een andere (afhankelijke) variabele.
- beïnvloedt X Y?
o (oorzaak-gevolg relaties)
Correlatie-onderzoek Experiment
Agressie meten bij 20 kinderen 2u/dag
kinderen en bevragen spelen
hoeveel PC spelletjes 20 kinderen 0/dag
ze spelen spelen
è gedrag?
5. Biologische focus
- Alle informatieverwerking (sensaties, motorische handelingen, bewuste ervaringen,…) is
een gevolg van hersenactivatie (zie biologische basis)
- Hedendaagse (cognitieve, maar ook bvb sociale) psychologie maakt veel gebruik van
fysiologische metingen
- Cognitieve neurowetenschappen (cognitive neuroscience)
5.1. Oogbeweging en pupil
- Oogbewegingen geven aan waar we naar kijkenpupilgrootte geeft aan hoe interessant
(opwindend) we iets vinden
- Heat maps
o Grafische weergave van waarnaar een persoon kijkt
o Obv zo’n soort onderzoek kan je bedrijven overtuigen om te
sponseren
5.2. Neurale elektrische activiteit
- EEG - Electroencephalogram
o Meten elektrische activiteit van de hersenen
o vb.slaap/waak/epilepsie/cognitieve functies
o we zien adhv de frequentie hoe alert iemand is
psychologie
COMPLETE SAMENVATTING
CRIMINOLOGIE STUDENTE
,Algemene psychologie
Wat is psychologie?
- Examen: 30 MC vragen + 1 openvraag
- Doel
o Cognitieve psychologie: is geen passief proces maar een acieve verwerking door
verschillende hersengebieden
o Inzicht in verschillende cognitieve functies en kennis van basisexperimenten
1. Een definitie van psychologie
- De Wetenschappelijke studie van het gedrag met als doel deze gedragsevidentie te
gebruiken om de interne processen te begrijpen die aan dit gedrag ten grondslag
liggen’
o Net als andere wetenschappers gaan ze door systematische observatie van
meetbare kenmerken inzichten krijgen id processen die niet rechtstreeks kunnen
worden geobserveerd (interne processen)
o Informatieverwerking is studieobject, eerder dan gedrag
- Methode bepaalt wat wetenschap is
- Systematisch empirisme: systematisch observeren om aan kennis te komen
- Experimenten waarin we een variabele manipuleren (alle andere variabelen controleren)
en zien wat het effect is op gedrag, bvb, effect van videogames op agressie
- Experiment :
o à Gedrag : mensen kunnen moeilijk verschil zien dat de 2 oppervlakten
gelijk zijn
o à verklaring : ons retina is 2D we moeten dit 3D maken dus dan lijkt dit
niet hetzelfde maar 2D wel
Gedragsevidentie
- Experiment : gedragsevidentie en interne processen GROEN GROEN
o à gedrag : ene lijst 2 seconden andere 4 seconden ROOD ROOD
Gedragsevidentie GROEN GROEN
BLAUW
o à verklaring : automatisch proces : we zeggen het woord groen niet ROOD ROODBLAUW
maar we lezen het toch GEEL GEEL
BLAUW BLAUW
ROOD ROOD
o Kleuren : De interne processen zijn een gecontroleerde route die ons GEEL GROENGEEL GROEN
de taak doet uitvoeren ROOD ROOD
GROEN
§ Benoemen ve gleurde vlek als groen = gecontroleerd proces (traag GROEN
proces, drm de stippellijn) Interne processen
“groen”
§ Lezen ve kleur groen, gaat snel: automatisch proces
§ à er zijn 2 routes parallel aan het werk: een snelle en trage, Automatisch
dat zorgt ervoor dat h rechts trager is dan links proces
GROEN
,2. Ontwikkelingen richting psychologie (lezen)
- Voor 16de E; ilosoisch nadenken en bestuderen oude Grieken in kader v kerk bv Plato
- In 16e, 17e eeuw (wetenschappelijke en copernicaanse revolutie) werd observatie dé
wetenschappelijke methode en dit bracht vragen met zich mee over menselijke
informatie verwerking…)
- Eerste studies over menselijke informatieverwerking
o Astronomie 18de E: persoonlijke fout telescoop
o Snelheid informatieverwerking 19de E Von Helmholtz (30m/s)
à mentale chronometrie
o Donders werkt dit verder uit door substraciemethode 19de eeuw
o à VRAAG: hoe feilbaar is de menselijke observatie
§ De menselijke observatie is niet feilloos
- Snelheid van reageren ki ki ki A-reactie 197 ms
o Donders 1818-1889 (mentale chronometrie) (zelfde r/stim)
o Vb. Hoe lang duurt het om een antwoord te kiezen? ka ke ki B-reactie 285 ms
o (is nog niet trachten begrijpen van interne processen) (discr + antw)
ka ke ki C-reactie 243 ms
o Je kan deze processen isoleren
(discriminatie)
o Toont: eenvoudige waarnemingsprocessen kosten tijd
Perceptuele discriminatie: c – a (243 – 197) = 46ms
Keuze van antwoord: b – c (285 – 243) = 42ms
Substractiemethode
Hoe lang duurt het vooraleer we groen van rood licht kunnen onderscheiden?
A reactie. Groen licht: knopje indrukken
B reactie. Groen licht: knopje indrukken
Rood licht: ander indrukken
C reactie. Groen licht: knopje indrukken
Rood licht: niets doen
Perceptuele discriminatie: C – A
Antwoord (respons) discriminatie: B - C
,3. Het ontstaan vd psychologie
- Wundt (1832-1920) en het eerste psychologische onderzoekslaboratorium in Leipzig
(1879). Waarneming.
- Binet (1857-1911). Toegepaste psychologie.
- William James (1842-1910). Psychologie in functie van maatschappij.
- 1913. Watson. Psychology as the behaviorist views it.
3.1. Het behaviorisme
- Enkel meetbaar, observeerbaar gedrag kan het studieobject zijn van psychologisch
onderzoek en theorievorming.
- Methode uit natuurwetenschappen meest succes dus die moeten we gebruiken
(positivisme)
o Replicaties (duidelijke definities)
§ Vb honger, is niet duidelijk, een operationele def kan bvb zijn 24 uur geen
eten geven
o Afhankelijke en Onafhankelijke variabelen (S-R psychologie)
§ Respons w bepaald door een bepaalde context/stimulus
o Beschrijven van precieze relatie tussen Afhankelijke en Onafhankelijke variabele
(oorzaak-gevolg)
- Experiment:
o Zorgen computerspelletjes (OV)
voor toenemende agressie op scholen (AV)?
o Operationele definitie van de variabelen.
OV > AV
o Manipulatie van OV en effect meten op AV (zo verband meten)
3.2. Cognitieve psychologie
- ó behaviorisme (S-R)
o We gebruiken dezelfde methode, maar de visie op de mens is we landers.
Cognitieve psychologen zien het menselijke gedrag als iets complexer
- Verwachting/context (S-C-R)
o het cognietief aspect die de reactie op een stimulus moduleert
§ obv verwachting, motivaties en emoties
o Er is een stimulus, dan zal mijn cognitie daarop reageren en dan krijg ik een
reactie
vb: Behaviorist zegt ofwel zie je een 13 ofwel een B, cognitief psy zegt wnr je horizontaal
meest zie een B, verticaal een 13, dus de context zorgt ervoor hoe je
het leest
,4. Onderzoeksmethoden van de psychologie
- Beschrijvend onderzoek
- Correlatieonderzoek
- Experimenteel onderzoek (oorzaken van gedrag)
4.1. Beschrijvend onderzoek
- = observeren en beschrijven
o vragenlijsten
o Interviews
o opiniepeilingen
o psychologische test
o Naturalistische observaties
o Archiefdata
o Gevalstudies
- Vb : hoeveel covis gevallen zijn er in Gent : het verklaart geen onderliggende processen
à niet zo wetenschappelijk
4.2. Correlationeel onderzoek
- Verband vaststellen en voorspellen
- Correlationeel onderzoek laat geen causale relaties toe
- Verband tussen computerspelletjes en agressie op speelplaats
o Niet causaal, gewoon een verband
o Er is niet aangetoond dat het spelen van
computerspelletjes leidt tot agressie, het kan even goed
andersom zijn. Of een derde variabele is aanwezig (vb
persoonlijkheid)
- Verband tussen IQ en levenskwaliteit
- Vb: Correlatie tss chocoladeconsumptie per land en hoeveel nobelprijs winnaars er zijn
o We zien dat landen waar meer chocolade w gegeten meer kans hebben op het
winnen van nobelprijzen
o = gevaar: want is een schijnverband, maar als het netjes verpakt w gaan
mensen dat geloven
o Welstelende landen, investeren veel in onderzoek, en zijn landen waar
luxe goederen beter worden verkocht
, 4.3. Experimenteel onderzoek
- = Onderzoeker manipuleert een (onafhankelijke) variabele en kijkt of dit een effect heeft
op een andere (afhankelijke) variabele.
- beïnvloedt X Y?
o (oorzaak-gevolg relaties)
Correlatie-onderzoek Experiment
Agressie meten bij 20 kinderen 2u/dag
kinderen en bevragen spelen
hoeveel PC spelletjes 20 kinderen 0/dag
ze spelen spelen
è gedrag?
5. Biologische focus
- Alle informatieverwerking (sensaties, motorische handelingen, bewuste ervaringen,…) is
een gevolg van hersenactivatie (zie biologische basis)
- Hedendaagse (cognitieve, maar ook bvb sociale) psychologie maakt veel gebruik van
fysiologische metingen
- Cognitieve neurowetenschappen (cognitive neuroscience)
5.1. Oogbeweging en pupil
- Oogbewegingen geven aan waar we naar kijkenpupilgrootte geeft aan hoe interessant
(opwindend) we iets vinden
- Heat maps
o Grafische weergave van waarnaar een persoon kijkt
o Obv zo’n soort onderzoek kan je bedrijven overtuigen om te
sponseren
5.2. Neurale elektrische activiteit
- EEG - Electroencephalogram
o Meten elektrische activiteit van de hersenen
o vb.slaap/waak/epilepsie/cognitieve functies
o we zien adhv de frequentie hoe alert iemand is
