Aantekeningen extra college niet-juristen

Extra hoorcollege niet-juristen

Deel 1 ~ het recht in vogelvlucht
Waar het recht zich (soms) zoal mee bezighoudt
 Heel veel
 Bijv.: is een pannenkoek een koek? Hier is laatst een rechtszaak over gevoerd. Wat is
hier het belang van? Hierachter zit een behoorlijk economisch belang: van 8,5 miljoen.
Als de vraag bevestigend beantwoord zou worden, zou het pensioenfonds waar het om
ging namelijk 8,5 miljoen mogen innen.
 Maar dus ook of iemand de schade bij een automobilist mag verhalen als die
aangereden is


Wat aan bod komt:
- De plaats van het recht in de samenleving
- Belangrijkste rechtsgebieden
- Rechtelijke organisatie
- Rechtsbronnen (en hoe daarmee om te gaan)


De plaats van het recht in de samenleving
Globaal gezien kent het recht 2 functies:
1. sturing van menselijk gedrag d.m.v. rechtsnormen
2. ordening van de samenleving d.m.v. rechtsnormen


Gedragsnormen  sturing van menselijk gedrag:
Onderscheid te maken tussen:
Fatsoensnormen  schending leidt niet per definitie tot rechtsgevolg (wel als tevens
rechtsnorm). Bijv. fooi geven, met 2 woorden spreken  ongeschreven normen, dingen die
wij fatsoenlijk vinden, maar waar geen rechtelijke consequentie aan zit verbonden als je het
niet doet
Rechtsnormen  schending van de norm leidt tot rechtsgevolg. Bijv. misdrijven die verboden
zijn, in Nederland rijden we rechts en niet links  hier verbindt het recht een rechtsgevolg
aan.

,  Overlappen elkaar ook vaak. Bijv. regel dat je mensen niet mag doden: het is zowel
een fatsoensnorm als een rechtsnorm  het is niet fatsoenlijk, maar ook verboden
 1,5 meter-norm: was voor corona meer een fatsoensnorm (het wordt als fatsoenlijk
beschouwd om niet te dicht bij mensen te staan die je niet kent). Nu meer een
rechtsnorm: je kunt een boete krijgen als je je hier niet aan houdt.


Ordening & inrichting samenleving
- Staatsinrichting
- Rechtspersonen (statuten, reglementen, bestuur)
- …
En
Handhaving van juridische gedragsnormen
- Berechting strafbare feiten
- Geschilbeslechting tussen (rechts)personen


Recht is pre-actief  normen stellen
& reactief  handhaving van de normen


Belangrijke rechtsgebieden
- Internationaal recht (bijv. Europees Verdrag voor de rechten van de mens)
- Nationaal recht
o Publiek recht  organisatie van de samenleving
 Staatsrecht (verhouding tussen staatsorganen)
 Bestuursrecht (verhouding overheid/burger)
 Strafrecht (vervolging/berechten strafbare feiten)  vergelden
o Privaatrecht  onderlinge verhouding natuurlijke personen en rechtspersonen
 Personen-, familie- en erfrecht
 Rechtspersonenrecht
 Vermogensrecht  vergoeden
 Procesrecht
 …