DEEL 4: LEREN EN OMGEVING
4.1 Hoe verklaart KLASSIEKE CONDITIONERING leren?
VAN NATURE NAAR NURTURE
NATURE
Sigmund à Psycho-analyse à onderzoek bij mensen
met gedragsstoornissen
Darwin
NURTURE
Pavlov: grondlegger van Behaviourisme
à nurture: alles kan aangeleerd worden!
à Behavioristische leertherapie: concentreert zich op het hier en nu en niet op het verleden.
à FOCUS OP DE CONTEXT IS ZEER BELANGRIJK
1. LEREN VERSUS INSTINCT
Leren = een proces waardoor ervaringen een blijvende verandering kan veroorzaken in het gedrag of in
mentale processen
Het verwerven van nieuwe of het aanpassen van bestaande kennis, gedrag, vaardigheden of waarden
Instincten/ reflexen: aangeboren gedragingen waarbij ervaring en leren geen rol spelen (behoort tot nature)
vb. als je met vinger naar een baby gaatà begint te zuigen eraan
à Menselijke gedrag wordt vooral door leren en minder door instincten en reflexen bepaald
à Het “ontleren” van iets is niet makkelijk voor de mens
EENVOUDIGE VORMEN VAN LEREN
Habituatie (gewenning): geleidelijk wennen aan herhaaldelijke terugkerende prikkels. Afleren om te reageren
op onbelangrijke stimuli.
à Vb. als je naast een luchthaven woont word je gewoon aan het geluid, bezoek gaat hier wel last
van ondervinden
Mere exposure-effect (zuivere blootstelling): herhaaldelijke blootstelling aan een stimulus leidt tot een
positievere evaluatie van die stimulus
vb.
à Je vindt jezelf leuker op een gespiegelde dan op een gewone foto (je wordt hier vaker aan
blootgesteld waardoor we ons spiegelbeeld mooier vinden)
à Je eigen stem op tape: deze herken je niet altijd maar dat is hoe anderen het horen. Jij hebt hier
geen connectie mee want jij bent vertrouwd met de stem die jezelf hoort.
, Toepassing in marketing:
à Herhaling van je bedrijfsnaam of merk zorgt voor een positieve attitude tegenover je bedrijfsnaam
of merk. (reclame herhaaldelijk laten zien à positieve invloed)
2. COMPLEXE LEERTHEORIEËN
Theorieën vallen onder het Behaviorisme
Stimulus-responsleren: vooral voor 1940 onderzocht binnen behaviouristisch perspectief
- Associatief leren: als… dan …
- Maakt geen assumpties over tussenliggende mentale processen
2 vormen:
- Klassieke conditionering: herhaling = positief effect à Pavlov (speeksel bij honden)
- Operante conditionering: meer te maken met onze vrije wil
à operante wordt toegepast op hondenschool
à Als iemand gedrag vertoont dat je graag hebt en je beloont deze persoon
Cognitief leren: vooral na 1960 onderzocht binnen cognitief perspectief
- Maakt wel assumpties over tussenliggende mentale processen (denken)
- Gedrag wordt niet rechtstreeks geleerd, maar wordt bepaald door verworven kennis en cognities die
aan de grondslag liggen van gedrag
- Vb. inzichtelijk leren, sociaal leren
- Door te kijken naar influencers bv. Leren
Hond van Pavlov: hij stelde vast dat de hond speeksel begon af te scheiden voordat het voedsel in de bak
terecht kwam
à De hond hoorde de deur (sensorische ervaringen voordat hij het eten krijgt) en
wist hierdoor dat hij eten ging krijgen. Hierdoor ging hij speeksel afscheiden
wanneer de branddeur dichtsloeg en wanneer hij de stappen in de gang hoorde.
2.1 Klassieke conditionering
= Het koppelen van bestaande responsen aan een nieuwe stimulus.
à Doet zich zowel bij mensen als bij dieren voor.
2
4.1 Hoe verklaart KLASSIEKE CONDITIONERING leren?
VAN NATURE NAAR NURTURE
NATURE
Sigmund à Psycho-analyse à onderzoek bij mensen
met gedragsstoornissen
Darwin
NURTURE
Pavlov: grondlegger van Behaviourisme
à nurture: alles kan aangeleerd worden!
à Behavioristische leertherapie: concentreert zich op het hier en nu en niet op het verleden.
à FOCUS OP DE CONTEXT IS ZEER BELANGRIJK
1. LEREN VERSUS INSTINCT
Leren = een proces waardoor ervaringen een blijvende verandering kan veroorzaken in het gedrag of in
mentale processen
Het verwerven van nieuwe of het aanpassen van bestaande kennis, gedrag, vaardigheden of waarden
Instincten/ reflexen: aangeboren gedragingen waarbij ervaring en leren geen rol spelen (behoort tot nature)
vb. als je met vinger naar een baby gaatà begint te zuigen eraan
à Menselijke gedrag wordt vooral door leren en minder door instincten en reflexen bepaald
à Het “ontleren” van iets is niet makkelijk voor de mens
EENVOUDIGE VORMEN VAN LEREN
Habituatie (gewenning): geleidelijk wennen aan herhaaldelijke terugkerende prikkels. Afleren om te reageren
op onbelangrijke stimuli.
à Vb. als je naast een luchthaven woont word je gewoon aan het geluid, bezoek gaat hier wel last
van ondervinden
Mere exposure-effect (zuivere blootstelling): herhaaldelijke blootstelling aan een stimulus leidt tot een
positievere evaluatie van die stimulus
vb.
à Je vindt jezelf leuker op een gespiegelde dan op een gewone foto (je wordt hier vaker aan
blootgesteld waardoor we ons spiegelbeeld mooier vinden)
à Je eigen stem op tape: deze herken je niet altijd maar dat is hoe anderen het horen. Jij hebt hier
geen connectie mee want jij bent vertrouwd met de stem die jezelf hoort.
, Toepassing in marketing:
à Herhaling van je bedrijfsnaam of merk zorgt voor een positieve attitude tegenover je bedrijfsnaam
of merk. (reclame herhaaldelijk laten zien à positieve invloed)
2. COMPLEXE LEERTHEORIEËN
Theorieën vallen onder het Behaviorisme
Stimulus-responsleren: vooral voor 1940 onderzocht binnen behaviouristisch perspectief
- Associatief leren: als… dan …
- Maakt geen assumpties over tussenliggende mentale processen
2 vormen:
- Klassieke conditionering: herhaling = positief effect à Pavlov (speeksel bij honden)
- Operante conditionering: meer te maken met onze vrije wil
à operante wordt toegepast op hondenschool
à Als iemand gedrag vertoont dat je graag hebt en je beloont deze persoon
Cognitief leren: vooral na 1960 onderzocht binnen cognitief perspectief
- Maakt wel assumpties over tussenliggende mentale processen (denken)
- Gedrag wordt niet rechtstreeks geleerd, maar wordt bepaald door verworven kennis en cognities die
aan de grondslag liggen van gedrag
- Vb. inzichtelijk leren, sociaal leren
- Door te kijken naar influencers bv. Leren
Hond van Pavlov: hij stelde vast dat de hond speeksel begon af te scheiden voordat het voedsel in de bak
terecht kwam
à De hond hoorde de deur (sensorische ervaringen voordat hij het eten krijgt) en
wist hierdoor dat hij eten ging krijgen. Hierdoor ging hij speeksel afscheiden
wanneer de branddeur dichtsloeg en wanneer hij de stappen in de gang hoorde.
2.1 Klassieke conditionering
= Het koppelen van bestaande responsen aan een nieuwe stimulus.
à Doet zich zowel bij mensen als bij dieren voor.
2
