Theoretisch kader
Patiëntenvoorlichting is een heel belangrijk onderdeel in de zorg.
Ziekenhuismedewerkers, zoals artsen en verpleegkundigen geven u de
informatie over uw ziekte, onderzoeken en de behandelingen. Dit doen ze
mondeling tijdens de gesprekken met de patiënt, maar ook via folders en
brochures proberen ze voorlichting te geven.
De patiënt heeft er recht op, te weten waarom een onderzoek of een behandeling
nodig is. Ook wat het inhoudt en wat de gevolgen zijn. De voorlichting over
risico‟s en alternatieve behandelingen hoort daar ook bij. Als een patiënt
voldoende informatie heeft, kan deze zelf beslissen.
De stappen die centraal staan in deze training zijn „open staan‟ en „begrijpen‟.
Deze stappen passen namelijk het beste bij voorlichting geven.
Bij open staan zorg je dat de patiënt open staat voor de informatie die je wilt
geven. Iemand die ervoor openstaat heeft meer aandacht voor de voorlichting.
Stem dus de hoeveelheid informatie af op de behoefte en verwachtingen van de
patiënt. Bij het begrijpen is het belangrijk dat de voorlichting aansluit bij het
begripsniveau van de patiënt. Het is belangrijk dat je niet te veel medische
termen gebruikt in de voorlichting. De patiënt moet het wel kunnen begrijpen.
Informeren is het overbrengen van informatie op een objectieve manier. Bij
advies vertel je een patiënt wat deze volgens jou het beste kan doen. Bij het
informeren willen dat een patiënt goed de gegeven informatie begrijpt en op
basis van de gegeven informatie zelf een keuze maakt, dus niet uitgaande van
een advies.
“Zelfmanagement is wanneer mensen in staat zijn zelf hun gezondheidstoestand
te monitoren en de cognitieve, gedragsmatige en emotionele reacties te vertonen
die bijdragen aan een bevredigende kwaliteit van leven.”
Geraadpleegd op 17-11-2013, Zorgverleners, Zelfmanagement,
website: www.zelfmanagement.com
De stappen van de Voorlichtingspijl:
1. openstaan 2. begrijpen 3. willen 4. kunnen 5. doen 6. blijven doen
Patiëntenvoorlichting behoort in het verpleegkundig proces tot de stap „
verpleegkundige interventies uitvoeren‟. De voorlichting geven is namelijk zelf
een interventie.
, Voorbereiding
Wat? Inleren patiënt
Hoe? Informatie inlezen over de patiënt en dossier van de patiënt
doornemen.
Effect? Met de juiste voorkennis over je patiënt, heb je tijdens het
gesprek een betere aansluiting bij je patiënt. Je kunt het dan ook
hebben over de dingen die je beide weet. (Open ruimte)
Bron? Silverman
Waarom? Het is belangrijk dat je van te voren meer over de patient weet.
Wat? Informatie opzoeken
Hoe? Van te voren in medische artikelen, documenten en boeken
informatie opzoeken over het onderwerp in kwestie.
Effect? Je moet de informatie van links naar rechts, rechts naar links, van
boven naar onder en van onder naar boven kennen. Je kunt niet
precies voorbereiden hoe en in welke volgorde je de informatie
brengt. Dit doe je namelijk in samenspraak met de patiënt en vaak
vanuit vragen.
Bron? Silverman, hoofdstuk 3
Eigen ervaring, les communicatie tw
Waarom? Als je bent voorbereid op de vragen van de patient, is dat prettiger
voor de patient, en hoef je niet nog een afspraak te maken om het
eerst op te zoeken.
Wat? Doel bedenken
Hoe? Bedenken wat je uiteindelijk met de voorlichting wilt bereiken. Je
wilt vaak de patiënt goed genoeg geïnformeerd hebben, om deze
een juiste en passende beslissing te laten nemen, zonder ze te
adviseren of beïnvloeden met jou mening.
Effect? De patiënt heeft dan meer het gevoel dat deze een eigen
beslissing maakt. Je geeft je patiënt zelf de keuze om te kijken
wat die er zelf uit haalt.
Bron? Eigen ervaring, les communicatie tw
Waarom? Je kunt zo afstemmen wat je wil vertellen en wat je patient uit het
gesprek moet halen.
Wat? Informatie structureren bij de patiënt
Hoe? De informatie die je hebt verzameld afstemmen op de situatie van
de patiënt. Dit heb je kunnen vinden in het patiëntendossier, of bij
een eerder gesprek kunnen bespreken.
Effect? Zo kun je de nodige informatie beter structureren. Je hebt dan
meer gerichte informatie naar de patiënt.
Bron? Eigen ervaring, les communicatie tw
Waarom? Bij een goede structuur kan een patient het gesprek beter volgen.
1
Patiëntenvoorlichting is een heel belangrijk onderdeel in de zorg.
Ziekenhuismedewerkers, zoals artsen en verpleegkundigen geven u de
informatie over uw ziekte, onderzoeken en de behandelingen. Dit doen ze
mondeling tijdens de gesprekken met de patiënt, maar ook via folders en
brochures proberen ze voorlichting te geven.
De patiënt heeft er recht op, te weten waarom een onderzoek of een behandeling
nodig is. Ook wat het inhoudt en wat de gevolgen zijn. De voorlichting over
risico‟s en alternatieve behandelingen hoort daar ook bij. Als een patiënt
voldoende informatie heeft, kan deze zelf beslissen.
De stappen die centraal staan in deze training zijn „open staan‟ en „begrijpen‟.
Deze stappen passen namelijk het beste bij voorlichting geven.
Bij open staan zorg je dat de patiënt open staat voor de informatie die je wilt
geven. Iemand die ervoor openstaat heeft meer aandacht voor de voorlichting.
Stem dus de hoeveelheid informatie af op de behoefte en verwachtingen van de
patiënt. Bij het begrijpen is het belangrijk dat de voorlichting aansluit bij het
begripsniveau van de patiënt. Het is belangrijk dat je niet te veel medische
termen gebruikt in de voorlichting. De patiënt moet het wel kunnen begrijpen.
Informeren is het overbrengen van informatie op een objectieve manier. Bij
advies vertel je een patiënt wat deze volgens jou het beste kan doen. Bij het
informeren willen dat een patiënt goed de gegeven informatie begrijpt en op
basis van de gegeven informatie zelf een keuze maakt, dus niet uitgaande van
een advies.
“Zelfmanagement is wanneer mensen in staat zijn zelf hun gezondheidstoestand
te monitoren en de cognitieve, gedragsmatige en emotionele reacties te vertonen
die bijdragen aan een bevredigende kwaliteit van leven.”
Geraadpleegd op 17-11-2013, Zorgverleners, Zelfmanagement,
website: www.zelfmanagement.com
De stappen van de Voorlichtingspijl:
1. openstaan 2. begrijpen 3. willen 4. kunnen 5. doen 6. blijven doen
Patiëntenvoorlichting behoort in het verpleegkundig proces tot de stap „
verpleegkundige interventies uitvoeren‟. De voorlichting geven is namelijk zelf
een interventie.
, Voorbereiding
Wat? Inleren patiënt
Hoe? Informatie inlezen over de patiënt en dossier van de patiënt
doornemen.
Effect? Met de juiste voorkennis over je patiënt, heb je tijdens het
gesprek een betere aansluiting bij je patiënt. Je kunt het dan ook
hebben over de dingen die je beide weet. (Open ruimte)
Bron? Silverman
Waarom? Het is belangrijk dat je van te voren meer over de patient weet.
Wat? Informatie opzoeken
Hoe? Van te voren in medische artikelen, documenten en boeken
informatie opzoeken over het onderwerp in kwestie.
Effect? Je moet de informatie van links naar rechts, rechts naar links, van
boven naar onder en van onder naar boven kennen. Je kunt niet
precies voorbereiden hoe en in welke volgorde je de informatie
brengt. Dit doe je namelijk in samenspraak met de patiënt en vaak
vanuit vragen.
Bron? Silverman, hoofdstuk 3
Eigen ervaring, les communicatie tw
Waarom? Als je bent voorbereid op de vragen van de patient, is dat prettiger
voor de patient, en hoef je niet nog een afspraak te maken om het
eerst op te zoeken.
Wat? Doel bedenken
Hoe? Bedenken wat je uiteindelijk met de voorlichting wilt bereiken. Je
wilt vaak de patiënt goed genoeg geïnformeerd hebben, om deze
een juiste en passende beslissing te laten nemen, zonder ze te
adviseren of beïnvloeden met jou mening.
Effect? De patiënt heeft dan meer het gevoel dat deze een eigen
beslissing maakt. Je geeft je patiënt zelf de keuze om te kijken
wat die er zelf uit haalt.
Bron? Eigen ervaring, les communicatie tw
Waarom? Je kunt zo afstemmen wat je wil vertellen en wat je patient uit het
gesprek moet halen.
Wat? Informatie structureren bij de patiënt
Hoe? De informatie die je hebt verzameld afstemmen op de situatie van
de patiënt. Dit heb je kunnen vinden in het patiëntendossier, of bij
een eerder gesprek kunnen bespreken.
Effect? Zo kun je de nodige informatie beter structureren. Je hebt dan
meer gerichte informatie naar de patiënt.
Bron? Eigen ervaring, les communicatie tw
Waarom? Bij een goede structuur kan een patient het gesprek beter volgen.
1
