Voorbereiding
De voorbereiding die voor het gesprek plaatsvindt. Denk vast over de volgende zaken, zorg voor
informatie of maak aantekeningen.
Wat Maak zo snel mogelijk een afspraak
Hoe Stel het brengen van het slechte nieuws niet uit. Dit is een valkuil. Neem zo spoedig
mogelijk contact op om een afspraak te maken.
Waarom Het is belangrijk om slecht nieuws zo snel mogelijk te vertellen. Zo is er geen kans dat
een ander het verteld, die daar niet de juiste persoon voor is. Of dat iemand het vertelt,
maar niet juist of niet volledig.
Effect Een patiënt weet sneller waar deze aan toe is.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Reserveer tijd en zorg voor een aangename, rustige omgeving
Hoe Zorg voor een prettige ruimte, reserveer genoeg tijd en zorg dat je niet gestoord kunt
worden tijdens het gesprek.
Waarom Het is belangrijk dat er tijd genomen wordt om het slechte nieuws te vertellen. Het is ook
nog eens niet prettig als je tijdens het vertellen van het slechte nieuws gestoord wordt.
Het is ook niet iets om op de gang even mee te delen. Het is ook nieuws wat niet
iedereen hoeft te horen.
Effect De patiënt krijgt het slechte nieuws privé te horen. Deze kan dan misschien makkelijker
emoties tonen en ‘de eerste klap’ beter verwerken, zonder dat iedereen mee luistert.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Nodig eventueel partner/familielid uit
Hoe Vraag bij het maken van een afspraak of de patiënt het prettig vindt om partner,
familielid of vriend mee te nemen als steun.
Waarom Als een patiënt slecht nieuws krijgt kan deze person een bekende meenemen als steun.
Effect Een patiënt voelt zich meer gesteund of veiliger omdat er een bekende mee is.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Bereid de situatie en patiënt goed voor
Hoe Bereid het medische deel goed voor. Je kunt ook vast nadenken over hoe je het nieuws
gaat brengen en wat voor patiënt het is, met eventueel welke copingstrategie.
Waarom Alles wat je kunt voorbereiden hoef je tijdens het gesprek niet meer op te zoeken. Het is
ook handig als je kunt inspelen op de reactie van een patiënt of hier rekening mee kunt
houden van te voren. Ook kunt u uzelf beschermen, bijvoorbeeld als de patiënt gevaarlijk
is.
Effect Goede voorbereiding geeft een patiënt geruststelling. Het duidelijk vertellen van de
medische situatie neemt misschien onzekerheid weg.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260, 290,291
,Wat Bereid eventuele vragen goed voor
Hoe Bedenk vast vragen die een patiënt kan gaan stellen over de situatie. Bijvoorbeeld: “Wat
is er gebeurd? Hoe komt het? Waarom? Wat nu?”
Waarom Als een patiënt vragen heeft, kunnen deze meteen gesteld worden en daar heb je dan
eventueel al meteen een antwoord op.
Effect Je kunt misschien een patiënt sneller geruststellen of de situatie beter uitleggen.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Zet persoonlijke gevoelens zo veel mogelijk opzij
Hoe Probeer je eigen gevoelens niet te veel aanwezig te laten zijn tijdens het brengen van het
slechte nieuws en denk hier van te voren vast aan.
Waarom Het is belangrijk om de emoties en gevoelens van een patiënt voorop te zetten en niet
om je eigen emoties een rol te laten spelen in het gesprek.
Effect Een patiënt heeft zelf veel gevoelens en emoties waarmee deze moet omgaan en het is
niet de bedoeling dat deze dan ook nog rekening moet houden met jou gevoelens.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
, Fase 1
De inleiding + gedeelte van de kern t/m het slechte nieuws. In deze fase wordt met veel dingen
rekening gehouden, omdat het op de juiste manier gebracht moet worden. Maar het duurt in
pratkijk niet erg lang.
Wat Geef een korte samenvatting van de gebeurtenissen tot nu toe
Hoe Herhaal even kort wat er tot nu toe gebeurd is, of wat de aanleiding is van dit gesprek.
Waarom Omdat je pas over dingen kunt praten als deze in de open ruimte zijn. Het is prettig als
iedereen even weet, waar in het gesprek je, je bevindt.
Effect Het zorgt voor verheldering.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Zoek uit wat er sinds de laatste ontmoeting gebeurd is
Hoe Vraag of er nog nieuwe informatie is. Of er nog informatie is waarvan je nog niet op de
hoogte bent.
Waarom Omdat je pas over dingen kunt praten als deze in de open ruimte zijn. Als je niet op de
hoogte bent van een gebeurtenis, kun je daar niet over praten.
Effect Het zorgt voor verheldering.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Probeer vast te stellen hoe de patiënt zich voelt
Hoe Vraag hoe de patiënt zich voelt.
Waarom Je weet hoe de patiënt zich voelt en het praten over gevoelens zorgt voor een band.
Effect Openheid en vertrouwen tussen de jou en de patiënt. Vertrouwensband tussen jou en
gesprekspartner wordt groter.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260, 291
Wat Probeer kort vast te stellen wat de patiënt al begrijpt
Hoe “Wat hebt u al van de situatie begrepen? “ “Wat weet u al van de situatie?”
Waarom Dan is het vast duidelijk wat de patiënt al weet. Is het niet juist, dan kun je het
verbeteren, is het wel juist, dan hoef je het niet nog een keer te vertellen.
Effect Geen overbodige informatie voor het slechte nieuws gebracht wordt. Je kunt sneller naar
het slechte nieuws toe werken.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Waarschuw dat er onaangename informatie gaat komen
Hoe “Meneer/mevrouw, ik heb slecht nieuws voor u.. “
Waarom De gesprekspartner weet dat er slecht nieuws gaat komen en kan zich hier op
voorbereiden.
Effect De gesprekspartner kan zich voorbereiden op het slechte nieuws wat gaat volgen.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260, 264
De voorbereiding die voor het gesprek plaatsvindt. Denk vast over de volgende zaken, zorg voor
informatie of maak aantekeningen.
Wat Maak zo snel mogelijk een afspraak
Hoe Stel het brengen van het slechte nieuws niet uit. Dit is een valkuil. Neem zo spoedig
mogelijk contact op om een afspraak te maken.
Waarom Het is belangrijk om slecht nieuws zo snel mogelijk te vertellen. Zo is er geen kans dat
een ander het verteld, die daar niet de juiste persoon voor is. Of dat iemand het vertelt,
maar niet juist of niet volledig.
Effect Een patiënt weet sneller waar deze aan toe is.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Reserveer tijd en zorg voor een aangename, rustige omgeving
Hoe Zorg voor een prettige ruimte, reserveer genoeg tijd en zorg dat je niet gestoord kunt
worden tijdens het gesprek.
Waarom Het is belangrijk dat er tijd genomen wordt om het slechte nieuws te vertellen. Het is ook
nog eens niet prettig als je tijdens het vertellen van het slechte nieuws gestoord wordt.
Het is ook niet iets om op de gang even mee te delen. Het is ook nieuws wat niet
iedereen hoeft te horen.
Effect De patiënt krijgt het slechte nieuws privé te horen. Deze kan dan misschien makkelijker
emoties tonen en ‘de eerste klap’ beter verwerken, zonder dat iedereen mee luistert.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Nodig eventueel partner/familielid uit
Hoe Vraag bij het maken van een afspraak of de patiënt het prettig vindt om partner,
familielid of vriend mee te nemen als steun.
Waarom Als een patiënt slecht nieuws krijgt kan deze person een bekende meenemen als steun.
Effect Een patiënt voelt zich meer gesteund of veiliger omdat er een bekende mee is.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Bereid de situatie en patiënt goed voor
Hoe Bereid het medische deel goed voor. Je kunt ook vast nadenken over hoe je het nieuws
gaat brengen en wat voor patiënt het is, met eventueel welke copingstrategie.
Waarom Alles wat je kunt voorbereiden hoef je tijdens het gesprek niet meer op te zoeken. Het is
ook handig als je kunt inspelen op de reactie van een patiënt of hier rekening mee kunt
houden van te voren. Ook kunt u uzelf beschermen, bijvoorbeeld als de patiënt gevaarlijk
is.
Effect Goede voorbereiding geeft een patiënt geruststelling. Het duidelijk vertellen van de
medische situatie neemt misschien onzekerheid weg.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260, 290,291
,Wat Bereid eventuele vragen goed voor
Hoe Bedenk vast vragen die een patiënt kan gaan stellen over de situatie. Bijvoorbeeld: “Wat
is er gebeurd? Hoe komt het? Waarom? Wat nu?”
Waarom Als een patiënt vragen heeft, kunnen deze meteen gesteld worden en daar heb je dan
eventueel al meteen een antwoord op.
Effect Je kunt misschien een patiënt sneller geruststellen of de situatie beter uitleggen.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Zet persoonlijke gevoelens zo veel mogelijk opzij
Hoe Probeer je eigen gevoelens niet te veel aanwezig te laten zijn tijdens het brengen van het
slechte nieuws en denk hier van te voren vast aan.
Waarom Het is belangrijk om de emoties en gevoelens van een patiënt voorop te zetten en niet
om je eigen emoties een rol te laten spelen in het gesprek.
Effect Een patiënt heeft zelf veel gevoelens en emoties waarmee deze moet omgaan en het is
niet de bedoeling dat deze dan ook nog rekening moet houden met jou gevoelens.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
, Fase 1
De inleiding + gedeelte van de kern t/m het slechte nieuws. In deze fase wordt met veel dingen
rekening gehouden, omdat het op de juiste manier gebracht moet worden. Maar het duurt in
pratkijk niet erg lang.
Wat Geef een korte samenvatting van de gebeurtenissen tot nu toe
Hoe Herhaal even kort wat er tot nu toe gebeurd is, of wat de aanleiding is van dit gesprek.
Waarom Omdat je pas over dingen kunt praten als deze in de open ruimte zijn. Het is prettig als
iedereen even weet, waar in het gesprek je, je bevindt.
Effect Het zorgt voor verheldering.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Zoek uit wat er sinds de laatste ontmoeting gebeurd is
Hoe Vraag of er nog nieuwe informatie is. Of er nog informatie is waarvan je nog niet op de
hoogte bent.
Waarom Omdat je pas over dingen kunt praten als deze in de open ruimte zijn. Als je niet op de
hoogte bent van een gebeurtenis, kun je daar niet over praten.
Effect Het zorgt voor verheldering.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Probeer vast te stellen hoe de patiënt zich voelt
Hoe Vraag hoe de patiënt zich voelt.
Waarom Je weet hoe de patiënt zich voelt en het praten over gevoelens zorgt voor een band.
Effect Openheid en vertrouwen tussen de jou en de patiënt. Vertrouwensband tussen jou en
gesprekspartner wordt groter.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260, 291
Wat Probeer kort vast te stellen wat de patiënt al begrijpt
Hoe “Wat hebt u al van de situatie begrepen? “ “Wat weet u al van de situatie?”
Waarom Dan is het vast duidelijk wat de patiënt al weet. Is het niet juist, dan kun je het
verbeteren, is het wel juist, dan hoef je het niet nog een keer te vertellen.
Effect Geen overbodige informatie voor het slechte nieuws gebracht wordt. Je kunt sneller naar
het slechte nieuws toe werken.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260
Wat Waarschuw dat er onaangename informatie gaat komen
Hoe “Meneer/mevrouw, ik heb slecht nieuws voor u.. “
Waarom De gesprekspartner weet dat er slecht nieuws gaat komen en kan zich hier op
voorbereiden.
Effect De gesprekspartner kan zich voorbereiden op het slechte nieuws wat gaat volgen.
Bron Silverman, J. (2006). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Den Haag: Boom
Lemma Uitgevers. Bladzijde 260, 264
