Gezondheidsrecht Samenvatting ~ Rik Bouwels
Inleiding gezondheidsrecht
Definitie: Het geheel van rechtsregels dat betrekking heeft op de zorg voor de gezondheid en
de toepassing van overig burgerlijk recht, bestuursrecht en strafrecht in dat verband
Functies:
1. Beschermen van de rechten van personen in de gezondheidszorg
a. Voorbeeld: art. 6 Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen
2. Ordent de maatschappij en de gezondheidszorg
a. Voorbeeld: Wet toelating zorginstellingen
Basis gezondheidsrecht
Grondwet
Wet BIG
WGBO
Grondrechten
Klassieke grondrechten: waarborgen de vrijheden van burgers door de overheid (art. 1
t/m 18 lid 1)
o Recht op zelfbeschikking
Recht op bescherming persoonlijke levenssfeer (art. 10 GW)
Recht op onaantastbaarheid lichaam (art. 11 GW)
Sociale grondrechten: voorwerp van zorg van de overheid (art. 18 lid 2 t/m 23)
o De overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid
Toezicht op zorg
Voor iedereen toegankelijk
Wet BIG
Definitie: Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg
Uitgangspunt: geneeskundig handelen staat vrij
o Voorbehouden handelingen (grenzen)
o Tuchtrecht
WGBO
Definitie: Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst
Patiëntenrechten (voorbeelden)
o Recht op informatie
o Toestemmingsvereiste
o Inzagerecht
,Gezondheidsrecht Samenvatting ~ Rik Bouwels
Gedragen als een goed hulpverlener -> 7:453 BW
Civiel- en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Civielrechtelijke aansprakelijkheid
Uitgangspunt: schadevergoeding verhalen
Soorten schade
o Materiële schade (vermogenschade) -> art. 6:96 lid 1 en 2 BW
Causaal verband (medische fout) -> art. 6:98 BW
Betalen voor crematie ander bij veroorzaken dood -> art. 6:108 BW
Rechter begroot de schade, indien nodig geschat -> art. 6:97 BW
o Immateriële schade (smartengeld) -> art. 6:95 BW
Gronden toekenning smartengeld -> art. 6:106 BW
Oogmerk op toediening nadeel -> art. 6:106 sub a BW
Lichamelijk letsel, in zijn eer of goede naam -> art. 6:106 sub
b BW
In aantasting van nagedachtenis van een overledene -> art.
6:106 sub c BW
Rechter moet omvang schadevergoeding naar billijkheid vaststellen -
> art. 6:106 lid 1 BW
Shockschade: Wanneer iemand een ongeval waarneemt of geconfronteerd wordt met de directe
gevolgen ervan, waaruit een hevige emotionele shock voortvloeit en geestelijk letsel ontstaat.
Affectieschade: verlies van iets dat door het slachtoffer is aangedaan.
2 grondslagen voor vordering tot schadevergoeding:
1. Wanprestatie
2. Onrechtmatige daad
Schadevergoeding (wanprestatie) -> art. 6:74 lid 1 BW
Iedere tekortkoming in de nakoming van een verbintenis verplicht de schuldenaar de schade die de
schuldeiser daardoor lijdt te vergoeden, tenzij de tekortkoming de schuldenaar niet kan worden
toegerekend.
Vereisten
1. Tekortkoming in de nakoming
o Niet nakoming
o Niet tijdige nakoming
o Onjuiste of ondeugdelijke nakoming
2. Schade (6:95; 6:96; 6:106 BW)
3. Causaal verband tussen de schade en de tekortkoming
, Gezondheidsrecht Samenvatting ~ Rik Bouwels
4. Toerekenbaarheid van de tekortkoming aan de debiteur? Art.
6:75 BW
5. Al dan niet toepassen van de verzuimregeling van art. 6:81 ev op
grond van art. 6:74 lid 2 BW
Onrechtmatige daad (niet-contractuele aansprakelijkheid) -> art. 6:162 BW
Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is
verplicht de schade die een ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.
1. Daad
Handeling of nalaten
2. Onrechtmatig (art. 6:162 lid 2 BW)
- Inbreuk op een recht
- Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht
- Doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk
verkeer betaamt (zorgvuldigheidsnormen)
Er mag geen rechtvaardigingsgrond aanwezig zijn, anders geen onrechtmatige daad.
3. Schade (art. 6:95 BW)
- Vermogenschade (art. 6:96 BW)
- Ander nadeel (art. 6:106 BW)
- Begroting door rechter (art. 6:97 BW)
- Eigen schuld (art. 6:101 BW)
4. Causaal verband
De onrechtmatige daad is de oorzaak (causa) van de schade
Was de schade ook ingetreden indien de onrechtmatige daad achterwege was gebleven?
Omkeringsregel
Causaal verband moeilijk vast te stellen -> Causaal verband tussen normschending en schade wordt
aangenomen, tenzij de hulpverlener het tegendeel bewijst. Voor toepassing moet sprake zijn van:
- Een gedraging in strijd met een norm die strekt tot het voorkomen van een specifiek gevaar;
en
- Aannemelijk moet worden gemaakt dat het gevaar, waartegen de norm bescherming moet
bieden, zich heeft verwezenlijkt
5. Toerekening dader (art. 6:162 lid 3 BW)
- Middels schuld (van de dader)
- Krachtens de wet (art. 6:165 lid 1 BW) of (6:164 niet aan kind onder 14)
Inleiding gezondheidsrecht
Definitie: Het geheel van rechtsregels dat betrekking heeft op de zorg voor de gezondheid en
de toepassing van overig burgerlijk recht, bestuursrecht en strafrecht in dat verband
Functies:
1. Beschermen van de rechten van personen in de gezondheidszorg
a. Voorbeeld: art. 6 Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen
2. Ordent de maatschappij en de gezondheidszorg
a. Voorbeeld: Wet toelating zorginstellingen
Basis gezondheidsrecht
Grondwet
Wet BIG
WGBO
Grondrechten
Klassieke grondrechten: waarborgen de vrijheden van burgers door de overheid (art. 1
t/m 18 lid 1)
o Recht op zelfbeschikking
Recht op bescherming persoonlijke levenssfeer (art. 10 GW)
Recht op onaantastbaarheid lichaam (art. 11 GW)
Sociale grondrechten: voorwerp van zorg van de overheid (art. 18 lid 2 t/m 23)
o De overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid
Toezicht op zorg
Voor iedereen toegankelijk
Wet BIG
Definitie: Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg
Uitgangspunt: geneeskundig handelen staat vrij
o Voorbehouden handelingen (grenzen)
o Tuchtrecht
WGBO
Definitie: Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst
Patiëntenrechten (voorbeelden)
o Recht op informatie
o Toestemmingsvereiste
o Inzagerecht
,Gezondheidsrecht Samenvatting ~ Rik Bouwels
Gedragen als een goed hulpverlener -> 7:453 BW
Civiel- en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Civielrechtelijke aansprakelijkheid
Uitgangspunt: schadevergoeding verhalen
Soorten schade
o Materiële schade (vermogenschade) -> art. 6:96 lid 1 en 2 BW
Causaal verband (medische fout) -> art. 6:98 BW
Betalen voor crematie ander bij veroorzaken dood -> art. 6:108 BW
Rechter begroot de schade, indien nodig geschat -> art. 6:97 BW
o Immateriële schade (smartengeld) -> art. 6:95 BW
Gronden toekenning smartengeld -> art. 6:106 BW
Oogmerk op toediening nadeel -> art. 6:106 sub a BW
Lichamelijk letsel, in zijn eer of goede naam -> art. 6:106 sub
b BW
In aantasting van nagedachtenis van een overledene -> art.
6:106 sub c BW
Rechter moet omvang schadevergoeding naar billijkheid vaststellen -
> art. 6:106 lid 1 BW
Shockschade: Wanneer iemand een ongeval waarneemt of geconfronteerd wordt met de directe
gevolgen ervan, waaruit een hevige emotionele shock voortvloeit en geestelijk letsel ontstaat.
Affectieschade: verlies van iets dat door het slachtoffer is aangedaan.
2 grondslagen voor vordering tot schadevergoeding:
1. Wanprestatie
2. Onrechtmatige daad
Schadevergoeding (wanprestatie) -> art. 6:74 lid 1 BW
Iedere tekortkoming in de nakoming van een verbintenis verplicht de schuldenaar de schade die de
schuldeiser daardoor lijdt te vergoeden, tenzij de tekortkoming de schuldenaar niet kan worden
toegerekend.
Vereisten
1. Tekortkoming in de nakoming
o Niet nakoming
o Niet tijdige nakoming
o Onjuiste of ondeugdelijke nakoming
2. Schade (6:95; 6:96; 6:106 BW)
3. Causaal verband tussen de schade en de tekortkoming
, Gezondheidsrecht Samenvatting ~ Rik Bouwels
4. Toerekenbaarheid van de tekortkoming aan de debiteur? Art.
6:75 BW
5. Al dan niet toepassen van de verzuimregeling van art. 6:81 ev op
grond van art. 6:74 lid 2 BW
Onrechtmatige daad (niet-contractuele aansprakelijkheid) -> art. 6:162 BW
Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is
verplicht de schade die een ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.
1. Daad
Handeling of nalaten
2. Onrechtmatig (art. 6:162 lid 2 BW)
- Inbreuk op een recht
- Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht
- Doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk
verkeer betaamt (zorgvuldigheidsnormen)
Er mag geen rechtvaardigingsgrond aanwezig zijn, anders geen onrechtmatige daad.
3. Schade (art. 6:95 BW)
- Vermogenschade (art. 6:96 BW)
- Ander nadeel (art. 6:106 BW)
- Begroting door rechter (art. 6:97 BW)
- Eigen schuld (art. 6:101 BW)
4. Causaal verband
De onrechtmatige daad is de oorzaak (causa) van de schade
Was de schade ook ingetreden indien de onrechtmatige daad achterwege was gebleven?
Omkeringsregel
Causaal verband moeilijk vast te stellen -> Causaal verband tussen normschending en schade wordt
aangenomen, tenzij de hulpverlener het tegendeel bewijst. Voor toepassing moet sprake zijn van:
- Een gedraging in strijd met een norm die strekt tot het voorkomen van een specifiek gevaar;
en
- Aannemelijk moet worden gemaakt dat het gevaar, waartegen de norm bescherming moet
bieden, zich heeft verwezenlijkt
5. Toerekening dader (art. 6:162 lid 3 BW)
- Middels schuld (van de dader)
- Krachtens de wet (art. 6:165 lid 1 BW) of (6:164 niet aan kind onder 14)
