Romeins recht – Monitoraat 2
Beste studenten,
Zoals beloofd in de eerste sessie zullen we ons in het volgende monitoraat
– na een aantal opwarmingsoefeningen – voornamelijk bezighouden met
vragen en oefeningen die weerspiegelen wat er op het examen aan bod
zou kunnen komen.
De oefeningen hebben betrekking op de lessen tot en met maandag 19
oktober en zullen dus nog voornamelijk over (het zeer belangrijke)
hoofdstuk 2 gaan. Bekijk dus zeker hoofdstuk 2 zeer goed bij de
voorbereiding op het tweede monitoraat. Weliswaar is ook de geziene
leerstof van hoofdstukken 3 en 4 relevant.
1. Opwarmingsoefeningen
Vraag 1
Welke van de volgende personen past niet in het rijtje? Omschrijf in één
woord wat de andere personen gemeen hebben.
Consul – lictor – aediel – senator – volkstribuun – quaestor – praetor
Magistratuur
Augustus – Constantijn – Severus Alexander – Hadrianus – Tarquinius
Superbus – Diocletianus
Keizer
Vraag 2
De keizerlijke constituties waren een bron van recht. Som de
verschillende soorten constituties op en beschrijf ze kort.
Decreten waren gerechtelijke uitspraken van de prefectuur in hoger
beroep tegen gerechtelijke of bestuurlijke uitspraken van een lagere
ambtenaar.
, Rescript. Als juristen twijfelden hoe de rechtbanken zouden oordelen
over hun constructies, konden zij een prejudiciële vraag stellen aan de
praetorische prefectuur. Ook gouverneurs en rechters stelden zulke
prejudiciële vragen. Zij kregen antwoord per brief.
Prejudiciële vraag: een vraag die je stelt van lagere rechter naar hogere
rechter en die antwoord op die vraag is beslissend voor hoe je je proces
verder gaat behandelen.
Edict. Als magistraat kon de keizer op voorhand aankondigen hoe hij
bepaalde gevallen zou aanpakken als die voor hem gebracht werden.
Keizerlijke mandaten. Aanstellingen, mensen die een functie kregen,
een benoeming van iemand.
2. Overzichtsvragen
Vraag 1
De volle republiek werd gekenmerkt door rechtspluralisme, bedoeld om
de macht over verschillende instellingen te spreiden (de senaat, de
stemcomités en de magistratuur), die elkaar hierdoor in evenwicht
moesten zien te houden. Geef zes voorbeelden van concrete mechanismen
waarmee dat evenwicht verzekerd werd.
Rechtspluralisme (in deze context): niet alleen binnen de magistratuur,
niet recht naast elkaar maar verschillende instellingen die elkaar in
evenwicht hielden en zo de macht verdelen onder verschillende
instanties; controle over elkaar
- Een wachtjaar: een jaar dat je je niet verkiesbaar kon stellen, degene
die slecht bezig is die magistraat valt eruit
- De ambtermijnen; leggen beperking op van macht (de meesten maar
1 jaar met uitzondering censoren; 5 jaar en dictator; 6 maanden)
- 2 stemcomites die bevoegd waren voor een apart aspect van
magistraten en die moesten goedgekeurd worden
- Consultoren verkozen door senatoren
Beste studenten,
Zoals beloofd in de eerste sessie zullen we ons in het volgende monitoraat
– na een aantal opwarmingsoefeningen – voornamelijk bezighouden met
vragen en oefeningen die weerspiegelen wat er op het examen aan bod
zou kunnen komen.
De oefeningen hebben betrekking op de lessen tot en met maandag 19
oktober en zullen dus nog voornamelijk over (het zeer belangrijke)
hoofdstuk 2 gaan. Bekijk dus zeker hoofdstuk 2 zeer goed bij de
voorbereiding op het tweede monitoraat. Weliswaar is ook de geziene
leerstof van hoofdstukken 3 en 4 relevant.
1. Opwarmingsoefeningen
Vraag 1
Welke van de volgende personen past niet in het rijtje? Omschrijf in één
woord wat de andere personen gemeen hebben.
Consul – lictor – aediel – senator – volkstribuun – quaestor – praetor
Magistratuur
Augustus – Constantijn – Severus Alexander – Hadrianus – Tarquinius
Superbus – Diocletianus
Keizer
Vraag 2
De keizerlijke constituties waren een bron van recht. Som de
verschillende soorten constituties op en beschrijf ze kort.
Decreten waren gerechtelijke uitspraken van de prefectuur in hoger
beroep tegen gerechtelijke of bestuurlijke uitspraken van een lagere
ambtenaar.
, Rescript. Als juristen twijfelden hoe de rechtbanken zouden oordelen
over hun constructies, konden zij een prejudiciële vraag stellen aan de
praetorische prefectuur. Ook gouverneurs en rechters stelden zulke
prejudiciële vragen. Zij kregen antwoord per brief.
Prejudiciële vraag: een vraag die je stelt van lagere rechter naar hogere
rechter en die antwoord op die vraag is beslissend voor hoe je je proces
verder gaat behandelen.
Edict. Als magistraat kon de keizer op voorhand aankondigen hoe hij
bepaalde gevallen zou aanpakken als die voor hem gebracht werden.
Keizerlijke mandaten. Aanstellingen, mensen die een functie kregen,
een benoeming van iemand.
2. Overzichtsvragen
Vraag 1
De volle republiek werd gekenmerkt door rechtspluralisme, bedoeld om
de macht over verschillende instellingen te spreiden (de senaat, de
stemcomités en de magistratuur), die elkaar hierdoor in evenwicht
moesten zien te houden. Geef zes voorbeelden van concrete mechanismen
waarmee dat evenwicht verzekerd werd.
Rechtspluralisme (in deze context): niet alleen binnen de magistratuur,
niet recht naast elkaar maar verschillende instellingen die elkaar in
evenwicht hielden en zo de macht verdelen onder verschillende
instanties; controle over elkaar
- Een wachtjaar: een jaar dat je je niet verkiesbaar kon stellen, degene
die slecht bezig is die magistraat valt eruit
- De ambtermijnen; leggen beperking op van macht (de meesten maar
1 jaar met uitzondering censoren; 5 jaar en dictator; 6 maanden)
- 2 stemcomites die bevoegd waren voor een apart aspect van
magistraten en die moesten goedgekeurd worden
- Consultoren verkozen door senatoren
