Vertrouwelijk
De implementatiekracht van de sectie Economie van het Ichtus College
Institutional memory is important in any organization, but so are fresh ideas.
Marianne Williamson
NCOI HBO Bachelor Management
Naam: J. Cornelissen NCOI Opleidingsgroep
Studentnummer: 4306457 Bachelor Management
Datum: 03-09-2020 Begeleider: XXXXX
Versie 10062021
,Voorwoord
Mijn naam is Joris Cornelissen. Ik ben als docent Economie en projectleider werkzaam op
het ROC Ichtus College, vestiging Stadskanaal. Naast mijn taken als docent en
projectmanager ben ik ook betrokken bij het opleidingsmanagement en van het opzetten van
nieuwe curricula.
Ter afronding van mijn opleiding Bachelor Management aan het NCOI heb ik gekozen voor
een onderzoek naar de implementatiekracht van mijn eigen organisatie, de sectie Economie
van het Ichtus College. Het resultaat van dit onderzoek is neergelegd in deze scriptie.
Dit onderzoek sluit aan bij mijn dagelijkse werk en de vereiste en reeds ontwikkelde
competenties van de opleiding Bachelor Management. In mijn organisatie vinden op tal van
werklagen projecten plaats. In veel gevallen worden de resultaten van de projecten niet of
niet effectief genoeg geïmplementeerd. Door nieuwe inzichten die ik heb opgedaan in mijn
opleiding en werkervaring ben ik tot de keuze van dit onderwerp gekomen.
Het was voor mij onmogelijk om dit onderzoek tot een goed einde te brengen zonder mijn
scriptiebegeleider, stagebegeleider, opdrachtgever en leidinggevende. Ik wil hen bedanken
voor hun kritische vragen, hun feedback en voor de inzichten. die ik daardoor van hen mocht
ontvangen. Ook bedank ik mijn vrouw en kinderen voor de ruimte, tijd en vooral geduld die zij
mij hebben gegeven om mijn opleiding te volgen en af te ronden.
2
,Samenvatting
De voorliggende scriptie betreft het verslag van een onderzoek naar de implementatiekracht
van het de sectie Economie van het Ichtus College. Het Ichtus College is een ROC en
verzorgt middelbare beroepsopleidingen.
Deze sectie van het Ichtus College wil haar eigen implementatiekracht efficiënter maken.
Deze ambitie is vastgelegd als één van de speerpunten in het strategisch beleidsplan in
opdracht van het College van bestuur, de directie en het management team. De sectie
Economie ervaart dat er gebrek is aan “implementatiekracht” en is op zoek naar maatregelen
om deze te versterken.
De onderzoeksvraag luidt als volgt: “Welke maatregelen bij het implementeren van
projectresultaten kunnen door de sectie Economie van het Ichtus College genomen worden
om de implementatiekracht effectiever te maken? Door middel van literatuuronderzoek en
een theoretisch kader zijn Kritische succesfactoren geïdentificeerd die de daadkracht van
een organisatie beïnvloeden. Het empirisch deel van dit onderzoek heeft aangetoond dat
voor medewerkers, opleidingsmanagers en directie de implementatiekracht niet voldoet.
Dit onderzoek heeft aangetoond dat de sectie Economie veel projecten doet en dat de
medewerkers ook wordt meegenomen in het belang van veranderingen. Toch is ook door dit
onderzoek naar voren gekomen dat bij het initiëren van nieuwe projecten het eigenaarschap
daarvan enigszins onduidelijk is en dat niet altijd de juiste expert op een uit te voeren project
wordt gezet. De medewerkers zijn welwillend ten aanzien van veranderingen maar de
randvoorwaarden zijn vaak onduidelijk. Om een optimale veranderingsbereidheid te bereiken
zal geïnvesteerd dienen te worden in verschillende oplossingen in de aanwezige
functielagen en rollen. Wanneer het eigenaarschap van een project voldoende is
gedefinieerd wordt de betrokkenheid van de medewerker vanzelf gestimuleerd.
De opleidingsmanagers staan tussen twee vuren. Aan de ene kant dienen zij verantwoording
afleggen aan hun leidinggevenden en aan de andere kant is het een vereiste dat zij de
medewerkers voor hun werk voldoende faciliteren. In de praktijk wringen deze beide kanten
met elkaar doordat bijvoorbeeld het nut en de noodzaak van veranderingen voor alle
betrokkenen onvoldoende duidelijk zijn. Ook is het zo dat soms niet de meest geschikte
expert wordt ingezet op een project, maar degene die toevallig de meeste ruimte heeft. Dit
gaat dan ten koste van de implementatiekracht. Hoe kan nu bereikt worden dat deze
implicatiekracht geoptimaliseerd wordt?
Volgens het achtstappenmodel, beschreven in het theoretisch kader, evalueren we voor
leertrajecten in organisaties vier niveaus. Dit instrument zal worden gebruikt door een nieuw
aan te stellen projectregisseur. Het systematisch invullen van dit model brengt in concrete
criteria de input op voor het evalueren van leertrajecten. Een helderder beeld van de criteria
wat betreft de evaluatie maakt een gerichtere invulling van geanalyseerde leertrajecten
mogelijk zodat dit een concreet instrument zal zijn voor de aanpak van veranderingen en
verbetering van de implementatiekracht en een adequate oplossing bieden voor de
verandering of probleem in organisaties.
3
,Inhoudsopgave
1 Inleiding 5
1.1 Aanleiding 5
1.2 Centrale onderzoeksvraag en deelvragen 6
1.3 Scope 7
1.4 Leeswijzer 7
2 Theoretisch kader 7
2.1 Succesfactoren bij implementatie 12
2.1.1 Ontwikkeling van aangetoonde waarde, vernieuwing en verandering 12
2.1.1.1 Ontwikkeling 13
2.1.1.2 Testen, evalueren en revisie 13
2.1.2 Implementatiebenaderingen en strategieën 14
2.1.2.1 Implementatiebenaderingen 15
2.1.2.2 Implementatietheorieën en strategieën 16
2.1.3 Voorbereiding bij implementatie 17
2.2 Factoren voor veranderingsbereidheid 19
3 Onderzoekontwerp 21
3.1 Kwalitatief en kwantitatief onderzoek 22
3.2 Literatuuronderzoek 22
3.3 Gegevensverzameling in de Empirie 23
3.3.1 Betrouwbaarheid en validiteit 23
3.3.2 Workshops 24
3.3.3 Online survey 25
3.3.4 Semigestructureerde interviews 25
4 Resultaten 25
4.1 Workshopresultaat 25
4.2 Surveyresultaat 27
4.3 Resultaat interviews
5 Analyse 32
6 Conclusies 34
7 Aanbevelingen 35
8 Discussie 37
8.1 Reflectie 38
9 Literatuurlijst 39
Bijlage 1 Werksheets workshop 40
Bijlage 2 Vragenlijst survey 42
Bijlage 3 Interviews 50
Bijlage 4 Codering 75
4
, 1 Inleiding
Voor u ligt een eindexamenscriptie voor de opleiding Bachelor Management van het NCOI
met als onderwerp de implementatiekracht van de sectie Economie van het Ichtus College.
Het Ichtus College is een ROC en verzorgt middelbare beroepsopleidingen Economie,
Techniek, Duurzaamheid en Zorg & Welzijn. De gehele organisatie kent drie unilocaties.
Deze zijn gevestigd op de Hoofdweg in Weerden, Laurensbaaksellaan in Stadskanaal en op
de van Clevestraat in Brulen. Op deze locaties worden alle bovenstaande opleidingen
aangeboden. Voor volwassenen biedt de organisatie ook cursussen ten behoeve van
inburgering, taal en rekenen. Naast de praktische beroepsopleiding wordt op het Ichtus
College ook aandacht besteed aan de persoonlijke en sociale ontwikkeling van de studenten.
Deze zijn net zo belangrijk als het leren van de kennis en vaardigheden. Groeien als
mens. Daar staat de instelling voor. Het ROC Ichtus College ziet namelijk haar studenten
graag gelukkig en tevreden. Ook later, als ze zijn gediplomeerd en de school hebben
verlaten.
Een van de doelen van dit deel van het college is processen en systemen zodanig in te
richten dat de medewerkers in staat worden gesteld hun taken optimaal uit te voeren.
Veranderprojecten vinden plaats omdat na wijzigingen van beleidsinzichten en onder
continue veranderende omstandigheden ook nieuwe processen en systemen dienen
ontwikkeld en ingevoerd te worden. Projectresultaten zijn pas goed geïmplementeerd en
geborgd als de medewerkers volgens de nieuwe procesbeschrijvingen werken en de nieuwe
systemen en processen goed gebruikt kunnen worden. De inspanning van de medewerkers
leidt na borging dan gemakkelijker tot de met het beleid beoogde resultaten.
Bij de sectie Economie stoppen veranderprojecten echter te vaak voordat ze effectief zijn, en
vindt daadwerkelijke implementatie van resultaten niet plaats. Mogelijk is de organisatie te
weinig effectief in haar “implementatiekracht”.
1.1 Aanleiding
De concrete aanleiding tot dit veranderkundig onderzoek is dat een interne scan van de
projectportfolio van de sectie Economie heeft laten zien dat de resultaten van veel projecten
niet zijn uitgevoerd of zijn geïmplementeerd. Uit dit vooronderzoek blijkt dat wel nieuwe
projecten worden gestart, processen beschreven, werkwijzen en systemen ontwikkeld en
ook getest maar dat het daar dan bij blijft. Zij worden niet “uitgerold” in de organisatie.
Daarmee kan de projectinspanning als geheel op dit moment als niet effectief worden
beschouwd.
De organisatiedoelstelling van de sectie Economie van het Ichtus College is de
implementatiekracht bij projecten effectiever te maken. Deze ambitie en doelstelling, vormen
één van de speerpunten in het strategisch beleidsplan in opdracht van het College van
bestuur, de directie en het managementteam van het Ichtus College. De
organisatiedoelstelling is beschreven in het strategisch beleidsplan en onderverdeeld in twee
hoofddoelstellingen, Performance en Health. Onder Performance vallen de thema’s:
Studenttevredenheid, Werkzekerheid en de Basiskwaliteit. Onder Health vallen de thema’s:
Wendbare organisatie, implementatiekracht en Lerende organisatie. Dit onderzoek richt zich
5
De implementatiekracht van de sectie Economie van het Ichtus College
Institutional memory is important in any organization, but so are fresh ideas.
Marianne Williamson
NCOI HBO Bachelor Management
Naam: J. Cornelissen NCOI Opleidingsgroep
Studentnummer: 4306457 Bachelor Management
Datum: 03-09-2020 Begeleider: XXXXX
Versie 10062021
,Voorwoord
Mijn naam is Joris Cornelissen. Ik ben als docent Economie en projectleider werkzaam op
het ROC Ichtus College, vestiging Stadskanaal. Naast mijn taken als docent en
projectmanager ben ik ook betrokken bij het opleidingsmanagement en van het opzetten van
nieuwe curricula.
Ter afronding van mijn opleiding Bachelor Management aan het NCOI heb ik gekozen voor
een onderzoek naar de implementatiekracht van mijn eigen organisatie, de sectie Economie
van het Ichtus College. Het resultaat van dit onderzoek is neergelegd in deze scriptie.
Dit onderzoek sluit aan bij mijn dagelijkse werk en de vereiste en reeds ontwikkelde
competenties van de opleiding Bachelor Management. In mijn organisatie vinden op tal van
werklagen projecten plaats. In veel gevallen worden de resultaten van de projecten niet of
niet effectief genoeg geïmplementeerd. Door nieuwe inzichten die ik heb opgedaan in mijn
opleiding en werkervaring ben ik tot de keuze van dit onderwerp gekomen.
Het was voor mij onmogelijk om dit onderzoek tot een goed einde te brengen zonder mijn
scriptiebegeleider, stagebegeleider, opdrachtgever en leidinggevende. Ik wil hen bedanken
voor hun kritische vragen, hun feedback en voor de inzichten. die ik daardoor van hen mocht
ontvangen. Ook bedank ik mijn vrouw en kinderen voor de ruimte, tijd en vooral geduld die zij
mij hebben gegeven om mijn opleiding te volgen en af te ronden.
2
,Samenvatting
De voorliggende scriptie betreft het verslag van een onderzoek naar de implementatiekracht
van het de sectie Economie van het Ichtus College. Het Ichtus College is een ROC en
verzorgt middelbare beroepsopleidingen.
Deze sectie van het Ichtus College wil haar eigen implementatiekracht efficiënter maken.
Deze ambitie is vastgelegd als één van de speerpunten in het strategisch beleidsplan in
opdracht van het College van bestuur, de directie en het management team. De sectie
Economie ervaart dat er gebrek is aan “implementatiekracht” en is op zoek naar maatregelen
om deze te versterken.
De onderzoeksvraag luidt als volgt: “Welke maatregelen bij het implementeren van
projectresultaten kunnen door de sectie Economie van het Ichtus College genomen worden
om de implementatiekracht effectiever te maken? Door middel van literatuuronderzoek en
een theoretisch kader zijn Kritische succesfactoren geïdentificeerd die de daadkracht van
een organisatie beïnvloeden. Het empirisch deel van dit onderzoek heeft aangetoond dat
voor medewerkers, opleidingsmanagers en directie de implementatiekracht niet voldoet.
Dit onderzoek heeft aangetoond dat de sectie Economie veel projecten doet en dat de
medewerkers ook wordt meegenomen in het belang van veranderingen. Toch is ook door dit
onderzoek naar voren gekomen dat bij het initiëren van nieuwe projecten het eigenaarschap
daarvan enigszins onduidelijk is en dat niet altijd de juiste expert op een uit te voeren project
wordt gezet. De medewerkers zijn welwillend ten aanzien van veranderingen maar de
randvoorwaarden zijn vaak onduidelijk. Om een optimale veranderingsbereidheid te bereiken
zal geïnvesteerd dienen te worden in verschillende oplossingen in de aanwezige
functielagen en rollen. Wanneer het eigenaarschap van een project voldoende is
gedefinieerd wordt de betrokkenheid van de medewerker vanzelf gestimuleerd.
De opleidingsmanagers staan tussen twee vuren. Aan de ene kant dienen zij verantwoording
afleggen aan hun leidinggevenden en aan de andere kant is het een vereiste dat zij de
medewerkers voor hun werk voldoende faciliteren. In de praktijk wringen deze beide kanten
met elkaar doordat bijvoorbeeld het nut en de noodzaak van veranderingen voor alle
betrokkenen onvoldoende duidelijk zijn. Ook is het zo dat soms niet de meest geschikte
expert wordt ingezet op een project, maar degene die toevallig de meeste ruimte heeft. Dit
gaat dan ten koste van de implementatiekracht. Hoe kan nu bereikt worden dat deze
implicatiekracht geoptimaliseerd wordt?
Volgens het achtstappenmodel, beschreven in het theoretisch kader, evalueren we voor
leertrajecten in organisaties vier niveaus. Dit instrument zal worden gebruikt door een nieuw
aan te stellen projectregisseur. Het systematisch invullen van dit model brengt in concrete
criteria de input op voor het evalueren van leertrajecten. Een helderder beeld van de criteria
wat betreft de evaluatie maakt een gerichtere invulling van geanalyseerde leertrajecten
mogelijk zodat dit een concreet instrument zal zijn voor de aanpak van veranderingen en
verbetering van de implementatiekracht en een adequate oplossing bieden voor de
verandering of probleem in organisaties.
3
,Inhoudsopgave
1 Inleiding 5
1.1 Aanleiding 5
1.2 Centrale onderzoeksvraag en deelvragen 6
1.3 Scope 7
1.4 Leeswijzer 7
2 Theoretisch kader 7
2.1 Succesfactoren bij implementatie 12
2.1.1 Ontwikkeling van aangetoonde waarde, vernieuwing en verandering 12
2.1.1.1 Ontwikkeling 13
2.1.1.2 Testen, evalueren en revisie 13
2.1.2 Implementatiebenaderingen en strategieën 14
2.1.2.1 Implementatiebenaderingen 15
2.1.2.2 Implementatietheorieën en strategieën 16
2.1.3 Voorbereiding bij implementatie 17
2.2 Factoren voor veranderingsbereidheid 19
3 Onderzoekontwerp 21
3.1 Kwalitatief en kwantitatief onderzoek 22
3.2 Literatuuronderzoek 22
3.3 Gegevensverzameling in de Empirie 23
3.3.1 Betrouwbaarheid en validiteit 23
3.3.2 Workshops 24
3.3.3 Online survey 25
3.3.4 Semigestructureerde interviews 25
4 Resultaten 25
4.1 Workshopresultaat 25
4.2 Surveyresultaat 27
4.3 Resultaat interviews
5 Analyse 32
6 Conclusies 34
7 Aanbevelingen 35
8 Discussie 37
8.1 Reflectie 38
9 Literatuurlijst 39
Bijlage 1 Werksheets workshop 40
Bijlage 2 Vragenlijst survey 42
Bijlage 3 Interviews 50
Bijlage 4 Codering 75
4
, 1 Inleiding
Voor u ligt een eindexamenscriptie voor de opleiding Bachelor Management van het NCOI
met als onderwerp de implementatiekracht van de sectie Economie van het Ichtus College.
Het Ichtus College is een ROC en verzorgt middelbare beroepsopleidingen Economie,
Techniek, Duurzaamheid en Zorg & Welzijn. De gehele organisatie kent drie unilocaties.
Deze zijn gevestigd op de Hoofdweg in Weerden, Laurensbaaksellaan in Stadskanaal en op
de van Clevestraat in Brulen. Op deze locaties worden alle bovenstaande opleidingen
aangeboden. Voor volwassenen biedt de organisatie ook cursussen ten behoeve van
inburgering, taal en rekenen. Naast de praktische beroepsopleiding wordt op het Ichtus
College ook aandacht besteed aan de persoonlijke en sociale ontwikkeling van de studenten.
Deze zijn net zo belangrijk als het leren van de kennis en vaardigheden. Groeien als
mens. Daar staat de instelling voor. Het ROC Ichtus College ziet namelijk haar studenten
graag gelukkig en tevreden. Ook later, als ze zijn gediplomeerd en de school hebben
verlaten.
Een van de doelen van dit deel van het college is processen en systemen zodanig in te
richten dat de medewerkers in staat worden gesteld hun taken optimaal uit te voeren.
Veranderprojecten vinden plaats omdat na wijzigingen van beleidsinzichten en onder
continue veranderende omstandigheden ook nieuwe processen en systemen dienen
ontwikkeld en ingevoerd te worden. Projectresultaten zijn pas goed geïmplementeerd en
geborgd als de medewerkers volgens de nieuwe procesbeschrijvingen werken en de nieuwe
systemen en processen goed gebruikt kunnen worden. De inspanning van de medewerkers
leidt na borging dan gemakkelijker tot de met het beleid beoogde resultaten.
Bij de sectie Economie stoppen veranderprojecten echter te vaak voordat ze effectief zijn, en
vindt daadwerkelijke implementatie van resultaten niet plaats. Mogelijk is de organisatie te
weinig effectief in haar “implementatiekracht”.
1.1 Aanleiding
De concrete aanleiding tot dit veranderkundig onderzoek is dat een interne scan van de
projectportfolio van de sectie Economie heeft laten zien dat de resultaten van veel projecten
niet zijn uitgevoerd of zijn geïmplementeerd. Uit dit vooronderzoek blijkt dat wel nieuwe
projecten worden gestart, processen beschreven, werkwijzen en systemen ontwikkeld en
ook getest maar dat het daar dan bij blijft. Zij worden niet “uitgerold” in de organisatie.
Daarmee kan de projectinspanning als geheel op dit moment als niet effectief worden
beschouwd.
De organisatiedoelstelling van de sectie Economie van het Ichtus College is de
implementatiekracht bij projecten effectiever te maken. Deze ambitie en doelstelling, vormen
één van de speerpunten in het strategisch beleidsplan in opdracht van het College van
bestuur, de directie en het managementteam van het Ichtus College. De
organisatiedoelstelling is beschreven in het strategisch beleidsplan en onderverdeeld in twee
hoofddoelstellingen, Performance en Health. Onder Performance vallen de thema’s:
Studenttevredenheid, Werkzekerheid en de Basiskwaliteit. Onder Health vallen de thema’s:
Wendbare organisatie, implementatiekracht en Lerende organisatie. Dit onderzoek richt zich
5
