Samenvatting Ontwikkelingspsychologie

INLEIDING
Ontwikkelingspsychologie = denken, voelen, handelen gedurende de levensloop

Waarom ontwikkelingspsychologie?
- veel ‘levens’problemen vinden hun oorsprong in de ontwikkeling
o endogene homoseksualiteit: oorsprong tussen 3-5 jaar = oedipale
fase
 je leert het incest-taboe: je mag niet met je moeder samen zijn en
gaat dit generaliseren naar alle vrouwen
o obsessioneel gedrag  orale fixatie door te vroege
zindelijkheidstraining
o uitgesteld verdriet: verdriet wordt pas veel later geuit voor een
gebeurtenis
 nieuw leed activeert oud leed
- kennis van ‘normale ontwikkeling’  wanneer ingrijpen?
 we gaan veel te rap ingrijpen
 apart laten ontwikkelen = belangrijk
o Inversie
 letters in spiegelbeeld schrijven
 dit komt door de 2 hersenhelften die het tegenovergestelde
deel besturen
o Enuresis
 Primair probleem + secundaire problemen  uitgelachen
worden, chronische slaapproblemen, sociale moeilijkheden
 enur-alarm om bedplassen af te leren
 tot 7 jaar is dit niet abnormaal
o Blinde kinderen
 gaan uit zichzelf niet kruipen: handen worden gebruik om te
‘zien’
 op bal leggen zodat ze reflex krijgen om handen te gebruiken
als steun
 zorgen dat handicap zich enkel beperkt tot de ogen
o Doofheid/slechthorendheid
 Geluidsprikkels zijn veel belangrijker dan visuele prikkels
 Vroeger test op 9 maanden, nu 2 dagen na de geboorte met
elektroden, zodat impact beperkt blijft
 Hoe sneller men dit weet, hoe sneller men kan ingrijpen
 Kind in wiegje maakt veel geluiden  wij imiteren dit, maar
enkel de klanken die belangrijk zijn in het NL, de anderen
verdwijnen
Alles wordt monocausaal verklaard, maar de meeste fenomenen zijn
multifactorieel bepaald


Normale ontwikkeling
 wat wij normaal vinden is dit niet voor iedereen, er zijn een aantal normen die
als houvast dienen
1) statistische norm
- meestal norm iets verbreden, want er liggen er altijd net iets buiten
(normaalverdeling)
 normaliteit verbreden



1

, - norm verschuift ook, vb. moment van 1ste menstruatie
o verschijnsel van de acceleratie: 9 jaar is niet abnormaal nu (gaat
ook gepaard met secundaire geslachtskenmerken)
o kan beangstigend zijn: volwassen uiterlijk, maar kinderlijk innerlijk
o oorzaken
 pseudo- en xeno-oestrogeen (in dioxine): lichaamsvreemde
stoffen die het lichaam aanziet als oestrogenen, waardoor het
lichaam een boost krijgt
 ook gevolgen voor borstkanker: stijging (zelfs bij
mannen)
 probleem van infertiliteit: sperma is minder goed
 cryptorchidie: ontwikkeling bij jongens (teelballen zijn
niet ingedaald)
 voedingspatroon wordt zoeter: meer en meer suikers
 probleem van grazing: constant aan het eten  op zich
is dit geen probleem, maar hetgeen we eten is meestal
heel veel suiker
 aanwezigheid van impliciete en expliciete seksuele stimuli
vb. in kledij, film, …  je wordt ‘geil’, maar ook de
ontwikkeling wordt in gang gezet
2) optimale norm
- de perfecte situatie  vb. student haalt altijd 20/20
- niemand voldoet helemaal
3) teleologische norm
- wat moet iemand bereiken om als normaal beschouwd te worden?  vb.
10/20 halen
- norm gebruiken we bij schoolrijpheid (Fillippijnse norm)
4) individuele norm
- = subjectieve norm
- Iedereen stelt voor zichzelf ook normen op
vb. ik wil onderscheiding, want dat is belangrijk
5) culturele norm
- normaliteit is tijds- en plaatsgebonden
vb. in Afrikaanse culturen is zwaarlijvigheid een statussymbool
6) norm van de hulpverlener
- we gaan uit van de middenklassenormen
- wat jij als normaal beschouwt, is niet voor iedereen zo
- norm verlegt zich, evolueert naarmate je beroepscarrière vordert

 het normale is meestal een samenraapsel van alle verschillende normen en
ellebooggevoel.

Vroegste levensherinneringen
- 4-5 jaar: vanaf dan gebruik van taal, dus je kan dat terug oproepen
- Vroeger: opgeslaan in een taal dat je niet meer kan decoderen


Evolutie van de benaming
- vertrekpunt is oeroud voor-wetenschappelijke en intuïtieve kennis
o vb. ouders houden baby op linkerarm, zo horen ze de hartslag
(intuïtief)




2

, o we maken dit kapot met voordrachten, boekjes, …
 intuïtieve kennis ondergraaft men, meeste ouders weten perfect
hoe ze hun kinderen moeten aanpakken
- meer en meer wetenschappelijke kennis
 baby-biografieën: genetische psychologie: men dacht alleen aan het
erfelijke
o positief: observaties
o negatief: subjectief (ouder)
 wetenschap baseert zich op evolutie van 1 kind, toch enkele
theorieën ontstaan
 Haeckel: recapitulatietheorie
 ontogenese = recapitulatie van de fylogenese
 de ontwikkeling van 1 individu = de ontwikkeling van
de soort
 Op 2 jaar tijd: ééncellig organisme in maritiem milieu 
kruipen  lopen als homo sapiens
 belangrijk bij revalidatie: stap terugzetten in de
ontwikkeling
- Ontwikkelingspsychologie: meer observaties
 spanningsveld: erfelijkheid – milieu (opvoeding, externe
omstandigheden)
- Psychologie van de levensloop
o Eerst enkel kinderen
o Daarna 3 groepen bij: adolescenten, 3de leeftijd, volwassenen


Thanatologie
Hoe sterven mensen?
- 1/3 sterft buiten ziekenhuis, waarvan 34% onverwacht
- 2/3 sterft in het ziekenhuis, waarvan 38% ten gevolge van een medische
beslissing
o 15% niet-behandel beslissingen: stopzetten van de behandeling
o 22% intensifiëring van de symptoombestrijding: pijnbestrijding
zodanig opvoeren dat de patiënt eraan kapot gaat
o 1,8% toedienen van een letale (dodelijke) medicatie
 0,3% euthanasie
 1,5% levensbeëindiging
 0,01% hulp bij zelfdoding


2000: wet op euthanasie
- voorwaarden
o handelings- en wilsbekwaam en +18
zelf kunnen noteren (verlamd  vertrouwenspersoon), niet dement,
niet in coma
o medisch uitzichtloze situatie (ziek zijn op moment van aanvraag)
o 5 jaar geldig
- niet-afdwingbaar recht
 arts kan weigeren, maar dan kan je terecht bij LEIF-artsen (Levens Einde
Informatie Forum)
- wordt gezien als natuurlijke dood

Ethisch principe: ‘abusus non tollit usus’


3