Samenvatting Forensisch Recht
(boek + aanvullende
aantekening)
Week B1
Hoofdstuk 1 & 2
Zie tijdbalk in notitieschrift.
,Week B2
Hoofdstuk 3: beschermingsmaatregelen voor meerderjarige wilsonbekwamen
Handelingsonbekwaamheid:
Minderjarig
Mensen die onder curatele staan
Gewoonte van drank en drugs
Handelingsonbevoegdheid:
Een bijzondere of gedeeltelijke ongeschiktheid om in het recht op te treden. Bijvoorbeeld bij
een mentorschap is de gene met een mentor onbevoegd om rechtshandelingen (genoemd in
artikel 1:88 BW) te doen. Maar ook:
Bovenmatige giften
Zich als borg stellen of medeschuldenaar
Overeenkomsten met afbetaling
Uitzondering: een wilsbekwame patiënt kan niet voor handelingsonbekwaam of bevoegd
wordt gehouden ondanks dat hij een mentor heeft.
Wilsonbekwaamheid:
Iemand kan zich niet uiten of zich wel uiten, maar de gevolgen of strekking van zijn
verklaring overziet hij niet. Hij snapt dus niet precies waar het om gaat. In belangrijke wetten
wordt een patiënt als wilsonbekwaam omschreven als hij niet in staat is of niet in staat kan
worden geacht tot een redelijke waardering van zijn belangen ter zake. Ter zake staat voor
een bepaalde aangelegenheid of beslissing.
Wils(on)bekwaamheid wordt vaak door een hulpverlener vastgesteld. Hierdoor kan
bijvoorbeeld vervangende toestemming worden gegeven voor het uitvoeren van een
zorgplan.
WGBO: dwang
Wilsonbekwaamheid
Ernstig nadeel voor betrokkene
Toestemming van vertegenwoordiger (tenzij spoed)
o Wettelijke vertegenwoordiger
o Schriftelijk gevolmachtigde
o Echtgenoot/levensgezel
o (Groot)ouders, (klein)kinderen, broers of zussen
IN DIE VOLGORDE
Vertegenwoordiging op basis van volmacht:
Zelfbenoemde vertegenwoordiger. Voordeel is dat de volmachtgever zelf de
vertegenwoordiger uitzoekt en ook de omvang van de volmacht vaststelt, bijvoorbeeld alleen
voor de bankrekening of voor alle aangelegenheden en belangen van de volmachtgever.
Vereist:
, De psychiatrische patiënt die de volmacht geeft moet wilsbekwaam zijn op het
moment van het verlenen van de volmacht. Wanneer iemand wilsbekwaam een
volmacht verleent kan hij wanneer hij later wilsonbekwaam wordt deze niet meer
opzeggen.
Vertegenwoordiging op basis van zaakwaarneming:
Iemand behartigt de belangen van een ander zonder dat hij daartoe verplicht is op grond van
de wet of een overeenkomst. Van zaakwaarneming is geen sprake wanneer er voor het
behartigen van andermans belangen geen redelijke grond bestaat. Verplichtingen:
Eenmaal begonnen moet hij de belangen van de ander blijven behartigen tot dat
deze het zelf weer kan of een andere voorziening is getroffen
Zaakwaarnemer kan loon of vergoeding van schade krijgen. Zaakwaarneming lijkt op een
overeenkomst omdat het ook bestaat uit rechten en plichten. Het is niet geschikt voor
langdurige belangenbehartiging.
Vertegenwoordiging op basis van de WGBO:
Overeenkomst met een medische hulpverlener, gericht op bijvoorbeeld een ingreep in het
ziekenhuis of therapie bij GGZ-instelling of vrijgevestigde therapeut, kan met iedere
meerderjarig rechtsgeldig met de desbetreffende hulpverlener of zorgaanbieder worden
gesloten, mits de meerderjarige wilsbekwaam is. Zie rijtje onder WGBO: dwang.
Vertegenwoordiging door curator:
Curator heeft voor sommige handelingen een machtiging van de kantonrechter nodig.
Ingrijpende handelingen met betrekking tot het vermogen
Voor ingrijpende handelingen ten aanzien van de persoon van de curandus is geen
machtiging van de rechter vereist.
Beperkingen curator bij wilsonbekwame patiënt:
Hoogstpersoonlijke beslissingen (testament, euthanasie)
Onvrijwillige opname van curandus in een psychiatrisch ziekenhuis
Wanneer curandus wel opgenomen wil worden en curator wil dit niet moet echt een
machtiging van de rechter komen
Een behandeling mag niet worden voortgezet indien de curandus zich hier tegen
verzet, alleen in geval van ernstig nadeel.
Hulpverlener hoeft niet klakkeloos mening van de curator te volgen. Zorg van een
goed hulpverlener dient in acht te worden genomen.
Beschermingsbewind:
Ter bescherming van de vermogensrechtelijke belangen van een geestelijk of lichamelijk
gehandicapte of een psychiatrische patiënt, kan zijn vermogen of een deel daarvan onder
bewind gesteld worden. Sinds 2014 is een bewind ook mogelijk indien sprake is van een
problematische schulden of verkwisting.
Het beschermingsbewind doet meer dan de curatele recht aan de eigen mogelijkheden van
de betreffende meerderjarige. Het bewind gaat uit van samenwerking tussen betrokkene en
bewindvoerder. Soms is curatele nodig met name wanneer het gaat om een wilsonbekwame
die vermogend is, zijn vermogen erdoor jaagt of schulden maakt en dat ook zal blijven doen
na instelling van bewind.
Curatele:
Meest ingrijpende beschermingsmaatregel. De kantonrechter kan een meerderjarige die
(boek + aanvullende
aantekening)
Week B1
Hoofdstuk 1 & 2
Zie tijdbalk in notitieschrift.
,Week B2
Hoofdstuk 3: beschermingsmaatregelen voor meerderjarige wilsonbekwamen
Handelingsonbekwaamheid:
Minderjarig
Mensen die onder curatele staan
Gewoonte van drank en drugs
Handelingsonbevoegdheid:
Een bijzondere of gedeeltelijke ongeschiktheid om in het recht op te treden. Bijvoorbeeld bij
een mentorschap is de gene met een mentor onbevoegd om rechtshandelingen (genoemd in
artikel 1:88 BW) te doen. Maar ook:
Bovenmatige giften
Zich als borg stellen of medeschuldenaar
Overeenkomsten met afbetaling
Uitzondering: een wilsbekwame patiënt kan niet voor handelingsonbekwaam of bevoegd
wordt gehouden ondanks dat hij een mentor heeft.
Wilsonbekwaamheid:
Iemand kan zich niet uiten of zich wel uiten, maar de gevolgen of strekking van zijn
verklaring overziet hij niet. Hij snapt dus niet precies waar het om gaat. In belangrijke wetten
wordt een patiënt als wilsonbekwaam omschreven als hij niet in staat is of niet in staat kan
worden geacht tot een redelijke waardering van zijn belangen ter zake. Ter zake staat voor
een bepaalde aangelegenheid of beslissing.
Wils(on)bekwaamheid wordt vaak door een hulpverlener vastgesteld. Hierdoor kan
bijvoorbeeld vervangende toestemming worden gegeven voor het uitvoeren van een
zorgplan.
WGBO: dwang
Wilsonbekwaamheid
Ernstig nadeel voor betrokkene
Toestemming van vertegenwoordiger (tenzij spoed)
o Wettelijke vertegenwoordiger
o Schriftelijk gevolmachtigde
o Echtgenoot/levensgezel
o (Groot)ouders, (klein)kinderen, broers of zussen
IN DIE VOLGORDE
Vertegenwoordiging op basis van volmacht:
Zelfbenoemde vertegenwoordiger. Voordeel is dat de volmachtgever zelf de
vertegenwoordiger uitzoekt en ook de omvang van de volmacht vaststelt, bijvoorbeeld alleen
voor de bankrekening of voor alle aangelegenheden en belangen van de volmachtgever.
Vereist:
, De psychiatrische patiënt die de volmacht geeft moet wilsbekwaam zijn op het
moment van het verlenen van de volmacht. Wanneer iemand wilsbekwaam een
volmacht verleent kan hij wanneer hij later wilsonbekwaam wordt deze niet meer
opzeggen.
Vertegenwoordiging op basis van zaakwaarneming:
Iemand behartigt de belangen van een ander zonder dat hij daartoe verplicht is op grond van
de wet of een overeenkomst. Van zaakwaarneming is geen sprake wanneer er voor het
behartigen van andermans belangen geen redelijke grond bestaat. Verplichtingen:
Eenmaal begonnen moet hij de belangen van de ander blijven behartigen tot dat
deze het zelf weer kan of een andere voorziening is getroffen
Zaakwaarnemer kan loon of vergoeding van schade krijgen. Zaakwaarneming lijkt op een
overeenkomst omdat het ook bestaat uit rechten en plichten. Het is niet geschikt voor
langdurige belangenbehartiging.
Vertegenwoordiging op basis van de WGBO:
Overeenkomst met een medische hulpverlener, gericht op bijvoorbeeld een ingreep in het
ziekenhuis of therapie bij GGZ-instelling of vrijgevestigde therapeut, kan met iedere
meerderjarig rechtsgeldig met de desbetreffende hulpverlener of zorgaanbieder worden
gesloten, mits de meerderjarige wilsbekwaam is. Zie rijtje onder WGBO: dwang.
Vertegenwoordiging door curator:
Curator heeft voor sommige handelingen een machtiging van de kantonrechter nodig.
Ingrijpende handelingen met betrekking tot het vermogen
Voor ingrijpende handelingen ten aanzien van de persoon van de curandus is geen
machtiging van de rechter vereist.
Beperkingen curator bij wilsonbekwame patiënt:
Hoogstpersoonlijke beslissingen (testament, euthanasie)
Onvrijwillige opname van curandus in een psychiatrisch ziekenhuis
Wanneer curandus wel opgenomen wil worden en curator wil dit niet moet echt een
machtiging van de rechter komen
Een behandeling mag niet worden voortgezet indien de curandus zich hier tegen
verzet, alleen in geval van ernstig nadeel.
Hulpverlener hoeft niet klakkeloos mening van de curator te volgen. Zorg van een
goed hulpverlener dient in acht te worden genomen.
Beschermingsbewind:
Ter bescherming van de vermogensrechtelijke belangen van een geestelijk of lichamelijk
gehandicapte of een psychiatrische patiënt, kan zijn vermogen of een deel daarvan onder
bewind gesteld worden. Sinds 2014 is een bewind ook mogelijk indien sprake is van een
problematische schulden of verkwisting.
Het beschermingsbewind doet meer dan de curatele recht aan de eigen mogelijkheden van
de betreffende meerderjarige. Het bewind gaat uit van samenwerking tussen betrokkene en
bewindvoerder. Soms is curatele nodig met name wanneer het gaat om een wilsonbekwame
die vermogend is, zijn vermogen erdoor jaagt of schulden maakt en dat ook zal blijven doen
na instelling van bewind.
Curatele:
Meest ingrijpende beschermingsmaatregel. De kantonrechter kan een meerderjarige die
