Bedrijfseconomie 1 (BE1) - Uitgebreide samenvatting - ISBN:9789001889173

Samenvatting BE1

H1 – Ondernemingen en hun functie in de economie
1.4 Rechtsvormen van ondernemingen (blz. 27 t/m 39)
De rechtsvorm geeft aan hoe de juridische relaties binnen de onderneming en tussen de
onderneming en de buitenwereld in elkaar zitten


Rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid:
 Eenmanszaak
 Vennootschap onder firma (vof)
 Commanditaire vennootschap (cv)  Maatschap

Rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid:
 Besloten vennootschap (bv)
 Naamloze vennootschap (nv)
 Vereniging
 Coöperate en onderlinge waarborgmaatschappij
 Stichting



Eenmanszaak
De exploitant (oprichter) van een eenmanszaak is zowel leider als eigenaar. Hij is degene die
het vermogen heeft verstrekt om de onderneming te kunnen financieren. De eenmanszaak
staat of valt op de eigenaar. Als deze niet meer beschikbaar is om te werken moet er naar
een opvolger gezocht worden. Als deze er niet is, zal de onderneming ook wegvallen. De
omvang van een eenmanszaak is beperkt, of de ondernemer moet een (deel) van zijn
winsten in de zaak stoppen om de vermogenspositie te verhogen.

Vennootschap onder Firma en Maatschap
Als 2 of meerdere personen een onderneming willen starten, wordt dit een vof/m. het
verschil tussen firma en maatschap is beperkt. De maatschapsvorm wordt toegepast bij vrije
beroepen zoals bij artsen, advocaten terwijl de firmavorm wordt toegepast bij handels of
productie activiteiten. Doordat meerdere personen de leiding hebben, heeft dit voor en
nadelen. Voordelen zijn dat er betere beslissingen kunnen worden gemaakt. Nadelen zijn dat
er meningsverschillen kunnen ontstaan.

De vennoten zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de onderneming. De
vennootschap heeft geen publicatieplicht van zijn financiële gegevens.



Kapitaalvennootschap (BV/NV)
Een kapitaalvennootschap kan de vorm aannemen van een besloten vennootschap met

,beperkte aansprakelijkheid (BV) of een naamloze vennootschaap (NV). Hier heeft zich een
scheiding tussen tussen eigendom en leiding voltrokken. Het eigen vermogen is verdeeld in
aandelen. De aandeelhouders zijn meestal de eigenaren van het bedrijf. Bij een bv of nv zijn
de aandeelhouders niet verplicht om schulden vanuit hun privévermogen te betalen. De bv
betaalt vennootschapsbelasting over de winst uit de onderneming. De aandeelhouders
betalen nog eens belasting over aandelen die zij krijgen, dit kan echter af worden getrokken
van de belasting die al van de winst is afgetrokken.

Coöperatie
Een coöperatie oefent een bedrijf uit ten behoeve van zijn leden. De aard van zakendoen
kan verschillend zijn.  Productiecoöperatie: de leden zijn leverancier van grondstoffen
voor het productieproces (bv. de boeren leveren melk aan de zuivelfabriek).

 Inkoopcoöperatie: de leden nemen producten van de coöperatie af, zoals kunstmest.

 coöperatieve bank: de leden lenen geld van de bank.

Onderlinge waarborgmaatschappij: als er sprake is van het verkopen van verzekeringen aan
de leden. Lijkt sterk op de coöperatie.

De winstinhouding ligt gevoelig bij coöperaties, omdat winst maken door de coöperatie
betekent dat zij haar leden te lage prijzen heef betaald of te hoge prijzen heef gevraagd. 9er
voorziening in de financieringsbehoefte worden soms ‘leden certificaten’ uitgegeven, die het
karakter hebben van langlopende leningen.

In Nederland kennen we bij een coöperatie drie juridische vormen van aansprakelijkheid:

 Wettelijke aansprakelijkheid (WA): de leden zijn aansprakelijk voor de schulden van de
coöperatie.

 Uitgesloten aansprakelijkheid (UA): de leden kunnen niet verplicht worden om de
schulden van de coöperatie te betalen.

 Beperkte aansprakelijkheid (BA): de leden zijn tot een bepaald maximumbedrag per lid
aansprakelijk voor de schulden van de coöperatie.

De winst van de coöperatie valt onder de vennootschapsbelasting, maar met een bijzondere
regeling (minder winstbelasting). Bij uitkering van de winst aan de leden wordt deze belast
met inkomstenbelasting in box 1.




Kenmerken van de verschillende rechtsvormen in het kort:

, 1.5 Omzetbelasting (BTW)
Belasting toegevoegde waarde (ook wel BTW genoemd) een belasting waar elke
ondernemingen in Europa en in de rest van de wereld mee te maken heeft, ongeacht haar
rechtsvorm. De eindafnemer van een goed of dienst moet deze belasting voor rekening
nemen. Meestal is dit de consument.

Ieder land in de EU hanteert een ander tarief. De basisregels binnen de EU zijn:
- Voor levering van goederen en diensten geldt een standaardtarief van minstens 15%.
- Voor een beperkt aantal goederen en diensten mag een lidstaat gereduceerde tarieven van
tenminste 5% hanteren.

In Nederland is het standaardtarief van de omzet belasting 21% en een gereduceerd tarief
van 6% op voedingsmiddelen en sommige diensten.

De onderneming wentelt zijn belasting af, door de verkoopprijs met het belastingbedrag te
verhogen. De belasting is altijd verschuldigd, ongeacht dit een ondernemer of consument is.
De ondernemer kan de belasting die hij heeft moeten betalen echter wel terugvorderen, een
consument kan dit niet.

Vrijstelling
Er zijn ook prestaties die zijn vrijgesteld van omzetbelasting. Bijvoorbeeld medische
diensten, onderwijs, verzekeringen, onderwijs en levering van onroerend goed.
- De ondernemer is over het product of dienst geen omzetbelasting verschuldigd
- De ondernemer kan de aan door hem doorberekende belasting ook niet terugvorderen.
(in principe hetzelfde als een consument).
Export
Over goederen die vanuit Nederland verkocht worden naar het buitenland, is in Nederland