leerdoelen Vipaff 2 Verstandelijk beperkten

VB HC 2


De student kent de definitie van een iemand met een verstandelijke beperking en kan zich hier een
voorstelling bij maken wat dit betekent voor deze mens en zijn omgeving.
Mensen met een IQ onder de 70 zijn verstandelijk beperkt.

IQ Vorm verstandelijk beperkt Timmers Huigens
<20-25 Zeer ernstig verstandelijke Lichaam gebonden
handicap ordenen
20/25 tot 35/40 Ernstig verstandelijke handicap Lichaam gebonden en
associatief ordenen
35/40 tot 50/55 Matige verstandelijke handicap Associatief/structurerend
ordenen
50/55 tot 70 Licht verstandelijke handicap Structurerend en vormgevend
ordenen
71 tot 85 zwakbegaafd

Kenmerkend voor alle mensen met een verstandelijke beperking is het feit dat zij een blijvende
ontwikkelingsachterstand hebben ten gevolge van een stoornis in het cognitief functioneren.

Definitie volgens AAID (American Association of Intellectual and Developmental Disabillities) 
intellectual disabillity is a disability characterized by significant limitations in both intellectual
functioning and in adaptive behavior, which covers many everyday social and practical skills. The
disability originates before the age of 18

Diagnose op 3 voorwaarden:
 Verstandelijk niveau IQ <70
 Significante beperking in aanpassingsgedrag
 Beging < 18e jaar

De student kent de epidemiologische gegevens van mensen met een verstandelijke beperking
In 2008 hadden 115.000 mensen een IQ van onder de 70.
60.000 hadden een ernstige verstandelijke beperking IQ <50

De student kan de oorzaken van verstandelijke beperking benoemen (zowel voor, tijdens als na de
geboorte).
Er zijn veel verschillende oorzaken voor het ontstaan van een verstandelijke beperking. In meer dan
de helft van de gevallen is de oorzaak onbekend.

Oorzaken die kunnen leiden tot een verstandelijke beperking zijn:
 Afwijkingen in het genetisch materiaal
o Kunnen liggen aan een bepaalde plaats van een chromosoom.
o Voorbeelden: down, angelman, cri du chat, prader willy, fragiel X, rett,
stofwisselingsziekten
 Stoornissen tijdens de zwangerschap (prenataal)
o Verschillende soorten
 Endogene stoornissen zwangerschapsvergiftiging, stofwisselingsziekte van
de moeder.

,  Exogene stoornissen  infecties als rode hond, mazelen, geslachtsziekten,
straling, gebruik van alcohol en tabak en drugs, meer gebruik van medicatie,
ondervoeding
 Problemen bij de geboorte (perinataal)
o Zuurstofgebrek
o Ernstige geelzucht bij het kind
o Hersenbloeding bij kind
o Hartstilstand bij kind
 Beschadigingen na de geboorte (postnataal)
o Hersen of hersenvlies ontsteking
o Ernstige ongevallen waardoor hersenweefsel beschadigd raakt.
o Medicijnen en vergiftiging
o Zeer ernstige verwaarlozing
 onbekend

De student kent de bijkomende handicaps zoals motorische en sensorische stoornissen,
complicaties, ziekten en psychiatrische problemen
 Zintuigelijke handicaps  met name visus en gehoor
 Epilepsie  treedt op bij 25% mensen met een VB, hoe erger VB hoe meer kans
 Aandoeningen houding en bewegingsapparaat  spasticiteit, fijne motoriek, vaak in rolstoel
 Psychiatrische gedragsstoornissen  verstoring van psychische gezondheid, zelf verwondend
gedrag, fysieke agressie en destructief gedrag
 Lichamelijke aandoeningen decubitus, obstipatie, infecties, gastroesofeagale reflux
 Zindelijkheid problemen

VB HC 3

De student kan een omschrijving geven van de uitingsvorm van de volgende syndromen: Down,
RETT, Fragiele X, Prader Willi en Angelman
 Syndroom van Down
o Trisomie 21 dus een derde chromosoom op nummer 21. In sommige gevallen is het
extra chromosoom vastgeplakt op ander chromosoom 13, 14 of 15. Dan heet het
translocatie trisomie 21
o Moeder jonger dan 30 komt het 1 op de 2000 voor en boven 40 1 op 50.
o Lichamelijke kenmerken:
 Scheefstaande oogspleet
 Vlak gezicht
 Doorlopende buigplooi op beide handen
 Oren zijn klein en laag ingepland
 Hyperflexibiliteit van de gewrichten
 Algemene hypotonie
o Diagnose wordt pas gesteld na karyogram
 RETT syndroom
o 1 op de 15.000.
o Vrijwel alleen bij meisjes, 10 meisjes per jaar
o Veroorzaakt door mutatie in een gen op het X chromosoom.
o Oorzaak ontwikkelingsstoornis van de hersenstam
o Diagnose wordt gesteld na:
 Normale ontwikkeling vanaf 6-18 maanden en daarna stop van paar weken
tot maanden en daarna achteruit gang

,  Duidelijke veranderingen in de emotionele ontwikkeling en het gedrag,
gekenmerkt door angsten en contactverlies
 Het opkomen van stereotiepe gedragspatronen waarbij meestal de handen
en de ademhaling een belangrijke rol spelen.
o Ontwikkeld in 4 stadia
 1) stagnatie in de ontwikkeling
 2) snelle achteruitgang
 3) stabiele periode
 4) motorische achteruitgang
o Verlies motorische vaardigheden en communicatie (spraak)
o Leeftijd verwachting 40 jaar.
o Lichamelijke kenmerken
 Afname (fijn)motorische vaardigheden
 Kleine voeten
 Handenwringen
 Atrofiering van de spieren
 Tandenknarsen
 Incontinentie
 Epilepsie
 Fragiele X syndroom
o Voornamelijk jongens hebben het. Meisjes hebben nog een X die de andere kan
opheffen.
o Oorzaak: breekbaar plekje op X chromosoom.
o Mannen zijn ziek en vrouwen zijn draagster.
o Na syndroom van down meest voorkomende.
o Lichamelijke kenmerken
 Op jonge leeftijd moeilijk te onderscheiden van gezonde kinderen, wel valt
op na half jaar de motorische ontwikkeling achterblijft.
 Vanaf puberteit beter zichtbaar
 Lang gelaat
 Forse kin/stevige onderkaak
 Versnelde groei
 Uitstaande oren, grote oorschelpen
 Bewegingsproblemen
 Scheelzien
 Epileptische aanvallen op 1 op de 5
 Prader-willy
o Fout op chromosoom 15  afwijking/verlies materiaal van de lange arm van
nummer 15.
o 1 op de 30.000 pasgeborenen.
o Lichamelijke kenmerken
 3 hoofdkenmerken die altijd voorkomen:
 Hypotonie
 Hypogenitalisme (onvolledige ontwikkeling van de
geslachtskenmerken)
 Een abnormale vetverdeling (pas later in kindertijd zichtbaar)
 Kenmerkend uiterlijk  gezichtje
 Gewichtstoename na eerste jaar
 Echte vreetbuien. Energiebehoefte 30% minder dan gezonde
kinderen. Zonder tijdige diagnose obesitas. Als je de vreetbuien