Gekanteld werken:
- Burgerinitiatief niet overnemen
- Samen besluiten nemen scheelt werk op lange termijn
- Mensen zelf met oplossingen laten komen
- Vertrouwen in jezelf, alle betrokkenen en het plan
Kernfunctie van het sociaal werk (commissie boutellier)
- Bevorderen van sociale samenhang (burgers helpen elkaar)
- Inclusiviteit > toegang tot algemene voorzieningen (voor mensen met een laag
inkomen)
- Participatie > werk, school, dagbesteding
WMO (wet maatschappelijke ondersteuning)
1. Jij, dingen die je zelf nog kunt
2. Ouders, broer/zus, vrienden/buren vragen of ze jou kunnen helpen
3. Vrijwilligers/maatjes, kijken of deze mensen er zijn om jou te helpen/ondersteunen
4. Voorzieningen zoals bijv: aanpassingen in huis of gezamenlijke ontmoetingsplaatsen
5. Na deze stappen pas professionele hulp
Wat is in het sociaal werk de betekenis van sociale gelijkheid: het streven naar gelijke
rechten voor alle cliënten.
Clientsturing: de regie over activiteiten, projecten en organisaties ligt bij (ex)clienten.
Samensturing: sociale praktijken waarin burgers en professionals nauw samenwerken bij het
vergroten van kansen op herstel.
4 aspecten sociaal werker:
- De verantwoordelijkheid bij de cliënt leggen
- De activiteit niet overnemen
- Gericht ondersteunen
- Zorgen voor goede communicatie
De brede basis
Wat heeft de sociale werkelijkheid sui generis te maken met het begrijpen van sociale
processen: betekent op zijn eigen manier. De sociale werkelijkheid zit ‘gevangen’ tussen de
wensen van individuele mensen en de manier waarop die wensen worden beïnvloed door
sociale processen.
Sociale dimensies van sociaal werk
(1.3) Bourdieu onderscheidt 3 soorten kapitaal die mensen in wisselwerking met hun
omgeving kunnen verwerven.
Economisch kapitaal: de financiële middelen waarmee mensen macht en invloed kunnen
vergaren binnen een samenleving.
Cultureel kapitaal: geheel van kennis, cognitieve vaardigheden en opleiding van een persoon
waarmee sociale privileges verworven of behouden kunnen worden.
,Sociaal kapitaal: de hulpmiddelen in de omgeving waarmee de gezins en de sociale
organisatie kunnen worden vormgegeven. > kwaliteit van sociale relaties, formele en
informele netwerken, gedeelde normen, wederkerigheid en inzet voor de gemeenschap.
Putnam maakt in zijn werk onderscheid tussen twee soorten sociaal kapitaal.
Het ene bindt samen (bonding):
Het samenbinden vindt plaats tussen mensen die zich in elkaar herkennen: mensen met
gelijke leeftijd, ras, religie enzovoort
en het andere slaat bruggen (bridging). : Bruggen slaan is de verbinding tussen mensen die
niet gelijk zijn in leeftijd, sekse, religie, interesses en dergelijke.
(linking): het verbinden van burgers aan organisaties en vice versa.
Volgens Putnam bestaan deze twee vormen naast elkaar en versterken elkaar bovendien.
(1.3.4.) Competentieversterking: richt zich op het direct beïnvloeden van sociaal gedrag van
individuen en sociale verbanden.
Conditieverbetering: focust op beïnvloeding van omgevingscondities.
(1.4) Socioloog Zygmunt Bauman zegt dat de samenleving een liquid is als de condities
waaronder mensen handelen dermate snel veranderen en hun gedrag niet kan stollen tot
routines en gewoonten. Mensen zijn van elkaar afhankelijk.
Interdependentie betekend: het feit dat alle mensen afhankelijk van elkaar zijn om te
kunnen overleven.
‘het sociale’ zijn altijd meerdere processen tegelijk: mensen vormen de maatschappij en de
maatschappij vormt hen.
Sociaal werk enerzijds: houdt zich bezig met de gevolgen van sociale verandering.
Sociaal werk anderzijds: professionals zijn zelf change agents of werken mee aan de
verandering.
(1.5) Emancipatie: zich bevrijden uit een onderdrukkende situatie en streven naar
verwerven van gelijke rechten. (taai en complex proces)
Empowerment: oog heeft voor processen op het niveau van de individu.
- Micro: individu en directe omgeving
- Meso: van (nabije) organisaties
- Macro: niveau van de samenleving
Kennis in sociaal werk: de basis, toepassing en ontwikkeling
(3.4.2) Oorzaken dakloosheid:
- mensen met een verslaving
- mensen met psychische stoornissen
- mensen met een (licht) verstandelijke beperking
Sociaal werkers moeten kennis hebben van:
- Verslavingszorg
- Geestelijke gezondheidszorg
- Zorg voor mensen met een verstandelijke beperking
, Vorm geven aan methodisch handelen vanuit een brede basis
(4.2) De brede basis (4 kwadranten)
Individueel naar collectief
Hulpverlening en ondersteuning naar activering en participatie
(4.6) Activering: term die in sociaal-cultureel en opbouw werk wordt gebruikt. (gaat erom
mensen te motiveren om zelf in beweging te komen, bijv: buurtgenoten die met elkaar een
straat schoonhouden.
Empowerment: gaat uit van een vergelijkbare invalshoek. (versterken van meer individueel
eigenkracht van de burger.
- Empowerment van burgers in kwetsbare posities vindt altijd plaats op 3 verwerven
niveaus
- individueel
- collectief
- niveau van de samenleving
Wederkerigheid: voor wat hoort wat. Zorg voor elkaar is van groot belang.
Individuen ondersteunen: sociaal werk in actie
(5.3) Verschillende manieren om de kwetsbaarheid en veerkracht van mensen in beeld te
brengen:
- bio-psychologische lens: kijken allereerst naar kwetsbaarheid. Ingrijpende gebeurtenissen
(bijv: ongeluk of huwelijk) ook wel aangeduid als life events beïnvloeden het welzijn. Mensen
ontwikkelen meer of minder constructieve manieren om daarmee om te gaan.
- sociaal-agogische lens: kunnen we de blik richten op de balans tussen wat mensen
overkomt en wat ze aankunnen. Sociaal kapitaal speelt hierbij een belangrijke rol. (kwaliteit
van sociale relaties, groepslidmaatschap, formele en informele netwerken, gedeelde normen,
wederkerigheid en inzet voor de gemeenschap)
- sociologisch-politieke lens: de mate waarin mensen de mogelijkheid hebben om bronnen
van steun in hun omgeving te mobiliseren, is in de samenleving ongelijkmatig verdeeld. De
gezondheid van mensen uit lagere sociaal-economische groepen is bijvoorbeeld gemiddeld
slechter dan die van mensen uit hogere sociaal-economische groepen. Het gaat in dit
perspectief ook om de vraag wie toegang heeft tot het recht op sociale voorzieningen en wie
niet (sociale verzekeringen, onderwijs, werkgelegenheid, woningmarkt)
(5.4) Levensgebieden:
- lichamelijke gezondheid: de fysieke gesteldheid van mensen
- psychische gezondheid: het welbevinden van mensen incl. eventueel psychiatrisch
ziektebeeld en verslavingsgedrag
- wonen: de woonsituatie van mensen
- financiën: de financiële situatie en bestedingspatroon van mensen. (schulden/financiële
problemen)
- sociale relaties: de relatie van de persoon met zijn omgeving (gezin, familie,
trajectbegeleider)
- werk en activiteiten: dag invulling van de mensen zoals werk, activiteiten, vrije tijd etc
- praktisch functioneren: zelfzorg, voeren van huishouding
- zingeving: belangrijkste leefgebied, datgene wat mensen motiveert en inspireert om voor
te leven
- Burgerinitiatief niet overnemen
- Samen besluiten nemen scheelt werk op lange termijn
- Mensen zelf met oplossingen laten komen
- Vertrouwen in jezelf, alle betrokkenen en het plan
Kernfunctie van het sociaal werk (commissie boutellier)
- Bevorderen van sociale samenhang (burgers helpen elkaar)
- Inclusiviteit > toegang tot algemene voorzieningen (voor mensen met een laag
inkomen)
- Participatie > werk, school, dagbesteding
WMO (wet maatschappelijke ondersteuning)
1. Jij, dingen die je zelf nog kunt
2. Ouders, broer/zus, vrienden/buren vragen of ze jou kunnen helpen
3. Vrijwilligers/maatjes, kijken of deze mensen er zijn om jou te helpen/ondersteunen
4. Voorzieningen zoals bijv: aanpassingen in huis of gezamenlijke ontmoetingsplaatsen
5. Na deze stappen pas professionele hulp
Wat is in het sociaal werk de betekenis van sociale gelijkheid: het streven naar gelijke
rechten voor alle cliënten.
Clientsturing: de regie over activiteiten, projecten en organisaties ligt bij (ex)clienten.
Samensturing: sociale praktijken waarin burgers en professionals nauw samenwerken bij het
vergroten van kansen op herstel.
4 aspecten sociaal werker:
- De verantwoordelijkheid bij de cliënt leggen
- De activiteit niet overnemen
- Gericht ondersteunen
- Zorgen voor goede communicatie
De brede basis
Wat heeft de sociale werkelijkheid sui generis te maken met het begrijpen van sociale
processen: betekent op zijn eigen manier. De sociale werkelijkheid zit ‘gevangen’ tussen de
wensen van individuele mensen en de manier waarop die wensen worden beïnvloed door
sociale processen.
Sociale dimensies van sociaal werk
(1.3) Bourdieu onderscheidt 3 soorten kapitaal die mensen in wisselwerking met hun
omgeving kunnen verwerven.
Economisch kapitaal: de financiële middelen waarmee mensen macht en invloed kunnen
vergaren binnen een samenleving.
Cultureel kapitaal: geheel van kennis, cognitieve vaardigheden en opleiding van een persoon
waarmee sociale privileges verworven of behouden kunnen worden.
,Sociaal kapitaal: de hulpmiddelen in de omgeving waarmee de gezins en de sociale
organisatie kunnen worden vormgegeven. > kwaliteit van sociale relaties, formele en
informele netwerken, gedeelde normen, wederkerigheid en inzet voor de gemeenschap.
Putnam maakt in zijn werk onderscheid tussen twee soorten sociaal kapitaal.
Het ene bindt samen (bonding):
Het samenbinden vindt plaats tussen mensen die zich in elkaar herkennen: mensen met
gelijke leeftijd, ras, religie enzovoort
en het andere slaat bruggen (bridging). : Bruggen slaan is de verbinding tussen mensen die
niet gelijk zijn in leeftijd, sekse, religie, interesses en dergelijke.
(linking): het verbinden van burgers aan organisaties en vice versa.
Volgens Putnam bestaan deze twee vormen naast elkaar en versterken elkaar bovendien.
(1.3.4.) Competentieversterking: richt zich op het direct beïnvloeden van sociaal gedrag van
individuen en sociale verbanden.
Conditieverbetering: focust op beïnvloeding van omgevingscondities.
(1.4) Socioloog Zygmunt Bauman zegt dat de samenleving een liquid is als de condities
waaronder mensen handelen dermate snel veranderen en hun gedrag niet kan stollen tot
routines en gewoonten. Mensen zijn van elkaar afhankelijk.
Interdependentie betekend: het feit dat alle mensen afhankelijk van elkaar zijn om te
kunnen overleven.
‘het sociale’ zijn altijd meerdere processen tegelijk: mensen vormen de maatschappij en de
maatschappij vormt hen.
Sociaal werk enerzijds: houdt zich bezig met de gevolgen van sociale verandering.
Sociaal werk anderzijds: professionals zijn zelf change agents of werken mee aan de
verandering.
(1.5) Emancipatie: zich bevrijden uit een onderdrukkende situatie en streven naar
verwerven van gelijke rechten. (taai en complex proces)
Empowerment: oog heeft voor processen op het niveau van de individu.
- Micro: individu en directe omgeving
- Meso: van (nabije) organisaties
- Macro: niveau van de samenleving
Kennis in sociaal werk: de basis, toepassing en ontwikkeling
(3.4.2) Oorzaken dakloosheid:
- mensen met een verslaving
- mensen met psychische stoornissen
- mensen met een (licht) verstandelijke beperking
Sociaal werkers moeten kennis hebben van:
- Verslavingszorg
- Geestelijke gezondheidszorg
- Zorg voor mensen met een verstandelijke beperking
, Vorm geven aan methodisch handelen vanuit een brede basis
(4.2) De brede basis (4 kwadranten)
Individueel naar collectief
Hulpverlening en ondersteuning naar activering en participatie
(4.6) Activering: term die in sociaal-cultureel en opbouw werk wordt gebruikt. (gaat erom
mensen te motiveren om zelf in beweging te komen, bijv: buurtgenoten die met elkaar een
straat schoonhouden.
Empowerment: gaat uit van een vergelijkbare invalshoek. (versterken van meer individueel
eigenkracht van de burger.
- Empowerment van burgers in kwetsbare posities vindt altijd plaats op 3 verwerven
niveaus
- individueel
- collectief
- niveau van de samenleving
Wederkerigheid: voor wat hoort wat. Zorg voor elkaar is van groot belang.
Individuen ondersteunen: sociaal werk in actie
(5.3) Verschillende manieren om de kwetsbaarheid en veerkracht van mensen in beeld te
brengen:
- bio-psychologische lens: kijken allereerst naar kwetsbaarheid. Ingrijpende gebeurtenissen
(bijv: ongeluk of huwelijk) ook wel aangeduid als life events beïnvloeden het welzijn. Mensen
ontwikkelen meer of minder constructieve manieren om daarmee om te gaan.
- sociaal-agogische lens: kunnen we de blik richten op de balans tussen wat mensen
overkomt en wat ze aankunnen. Sociaal kapitaal speelt hierbij een belangrijke rol. (kwaliteit
van sociale relaties, groepslidmaatschap, formele en informele netwerken, gedeelde normen,
wederkerigheid en inzet voor de gemeenschap)
- sociologisch-politieke lens: de mate waarin mensen de mogelijkheid hebben om bronnen
van steun in hun omgeving te mobiliseren, is in de samenleving ongelijkmatig verdeeld. De
gezondheid van mensen uit lagere sociaal-economische groepen is bijvoorbeeld gemiddeld
slechter dan die van mensen uit hogere sociaal-economische groepen. Het gaat in dit
perspectief ook om de vraag wie toegang heeft tot het recht op sociale voorzieningen en wie
niet (sociale verzekeringen, onderwijs, werkgelegenheid, woningmarkt)
(5.4) Levensgebieden:
- lichamelijke gezondheid: de fysieke gesteldheid van mensen
- psychische gezondheid: het welbevinden van mensen incl. eventueel psychiatrisch
ziektebeeld en verslavingsgedrag
- wonen: de woonsituatie van mensen
- financiën: de financiële situatie en bestedingspatroon van mensen. (schulden/financiële
problemen)
- sociale relaties: de relatie van de persoon met zijn omgeving (gezin, familie,
trajectbegeleider)
- werk en activiteiten: dag invulling van de mensen zoals werk, activiteiten, vrije tijd etc
- praktisch functioneren: zelfzorg, voeren van huishouding
- zingeving: belangrijkste leefgebied, datgene wat mensen motiveert en inspireert om voor
te leven
