EETSTOORNISSEN psychiatrische aandoening waarbij er sprake is van disfunctioneel
eetgedrag
Verschillende vormen: Kenmerken/ Oorzaak/verklaring: Behandeling
symptomen
1. Anorexia nervosa
Lichamelijk: Tweesporenbeleid:
Beperkend, restrictief
- Groeispurt energiebehoefte - Symptoomcontrole en
- Dieet houden, vasten, overmatig bewegen Lichamelijk:
neemt toe behandeling van
Vreetbuien-/purgerend Anorexia:
- Menstruatie energiebehoefte achterliggende
- Vreetbuien, purgerende maatregelen BMI<17,5,
neemt af problematiek
- Laxantia, diuretica, klysma’s amenorroe,
- Bewustwording van gewicht - Behandeling eetgedrag,
lanugo
overbezorgdheid lichaamsgewicht,
2. Boulimia nervosa (haargroei), lage
lichaamsbeleving
- Het hebben van vreetbuien en rr, hf stoornis,
Sociaal: - Behandeling
compensatoire gedrag duizeligheid, pijn,
Tegenstrijdige boodschap: slankheidsideaal psychologische
- Compensatoir gedrag: laxantia, diuretica, verstoorde groei,
maar eten is ook een plezierige activiteit problemen zoals
braken, klysma’s, overmatig bewegen vermoeidheid,
dieet als oplossing onzekerheid,
obstipatie,
perfectionisme,
3. Eetbuistoornis (binge-eating disorder) ontstekingen,
Psychologisch: onverwerkte trauma’s
- Eetbuien zonder compensatoir gedrag kouwelijk
- Vatbaarder door
persoonlijkheidskenmerken Psycho-educatie en
Eetstoornis NAO Gedrag:
- Angst om volwassen en lichamelijk voedingsadviezen i.c.m. steun,
4. Atypische anorexia nervosa Eetbuien,
en seksueel rijp te worden empathie en positieve
- Anorexia nervosa maar gewicht bevindt purgeergedrag,
- Copingmechanisme belangstelling
zich binnen of boven normaal hyperactiviteit,
Systeemtherapie
prikkelbaar,
Fysiologisch:
5. Purgeerstoornis onzeker,
Laag tryptofaangehalte door eten Cognitieve gedragstherapie (CGT)
- Purgeergedrag maar geen eetbuien dwingerig
neemt dit toe serotonine productie Opbouw van een regelmatig en
normaal eetpatroon en
6. Nachtelijk eetsyndroom Cognitie:
, Gewichtsfobie Genetisch: bewerkstelligen van een afname
7. ARFID Stoornissen komen vaker voor als er van disfunctionele cognities over
iemand in de familie mee bekend is eten
PTSS & ASS stoornissen die ontstaan in reactie op een aanwijsbare en ernstige
stressor (trauma)
Indelingscriteria: Kenmerken/symptomen: Verklaringsm Behandeling: Farmacotherapie
odellen:
Natuur vs. Mens - Stappenplan (9 stappen)
Bij PTSS Antidepressiva
- Natuur: verkeerde
Flashbacks, vermijding, SSRI’s selectieve serotonine
moment verkeerde plaats Biologisch model CGT
hypervigilantie (verhoogde Heropnameremmers
blikseminslag, tsunami Het leven of het Imaginaire exposure trauma
alertheid), nachtmerries,
- Menselijke fouten/acties: lichaam wordt bewust terugbeleven waardoor
herbelevingen, geïrriteerd zijn, Antipsychotica
schokt het menselijk bedreigd. verwerking kan plaatsvinden.
slapeloosheid, depressie, Als symptomen van hyperarousal
vertrouwen vliegramp De traumatische Luisteren naar audio opname van
vermoeidheid, angst en intrusies op de voorgrond
gebeurtenis krijg verhaal.
staan.
Emotioneel vs. Existentieel een centrale plaats Vooral gericht op identificatie en
Bij stress
- Emotioneel: gebeurtenis in het geheugen bijstelling van disfunctionele
Hypnotica
is enigszins in context te met sterke opvattingen.
Voor behandeling van slaap-
plaatsen overlijden associaties.
stoornissen niet-
- Existentieel: impact van Herinneringen aan EMDR
benzodiazepineachtige hypnotica
een gebeurtenis waarbij de situatie kunnen Oogbewegingen door te vragen zijn
(benzodiazepinen blijken contra-
het mens-zijn wordt snel worden hand te volgen. Na elke serie
productief)
ontkend geactiveerd. signalen wordt gevraagd wat er
oorlogsomstandigheden opkomt en hoeveel spanning dit
Neuropsychologisc oproept.
Traumatype I vs. Traumatype II h model
- Traumatype I: eenmalige Indrukken worden Sensomotorische therapie
overweldigende te snel als Richt zich op de sterke verwevenheid
, gebeurtenis gevaarlijk ervaren van emotionele en lichamelijke
- Traumatype II: langere reacties tijdens het trauma.
tijdsperiode in een Cognitieve model Uitgangspunt is het lichamelijk
context van terreur en Kerngedachten beleven van het trauma
onderwerping waartegen (bijv. de wereld is
geen verweer is veilig) zijn VPK interventies
gijzelaars, beschadigd. Er is - Relatie opbouwen
krijgsgevangenen, geen basisgevoel - Symptoomreductie
seksueel misbruik van veiligheid of - Trauma focused behandeling
voorspelbaarheid - Rehabilitatie
ANGSTSTOORNISSEN wanneer een angstreactie ontstaat in een situatie die niet
bedreigend is
Verschillende soorten: Kenmerken/symptomen: Verklaringsmodellen: Behandeling:
Paniekstoornis Lichamelijk Erfelijke factoren Psycho-educatie
Onverwachte paniekaanvallen die zich blijven Onrust, versnelde ademhaling, droge Familieleden van patiënten met Benoemen stoornis, uitleg
herhalen mond, duizeligheid, misselijkheid, angststoornissen hebben een verschijnselen, voorkomen
- Plotseling opkomende aanval van angst maagklachten, transpireren, trillen grotere kans. irrationele gedachten
die gepaard gaat met lichamelijke
verschijnselen Gedrag Temperament Gedragstherapie
eetgedrag
Verschillende vormen: Kenmerken/ Oorzaak/verklaring: Behandeling
symptomen
1. Anorexia nervosa
Lichamelijk: Tweesporenbeleid:
Beperkend, restrictief
- Groeispurt energiebehoefte - Symptoomcontrole en
- Dieet houden, vasten, overmatig bewegen Lichamelijk:
neemt toe behandeling van
Vreetbuien-/purgerend Anorexia:
- Menstruatie energiebehoefte achterliggende
- Vreetbuien, purgerende maatregelen BMI<17,5,
neemt af problematiek
- Laxantia, diuretica, klysma’s amenorroe,
- Bewustwording van gewicht - Behandeling eetgedrag,
lanugo
overbezorgdheid lichaamsgewicht,
2. Boulimia nervosa (haargroei), lage
lichaamsbeleving
- Het hebben van vreetbuien en rr, hf stoornis,
Sociaal: - Behandeling
compensatoire gedrag duizeligheid, pijn,
Tegenstrijdige boodschap: slankheidsideaal psychologische
- Compensatoir gedrag: laxantia, diuretica, verstoorde groei,
maar eten is ook een plezierige activiteit problemen zoals
braken, klysma’s, overmatig bewegen vermoeidheid,
dieet als oplossing onzekerheid,
obstipatie,
perfectionisme,
3. Eetbuistoornis (binge-eating disorder) ontstekingen,
Psychologisch: onverwerkte trauma’s
- Eetbuien zonder compensatoir gedrag kouwelijk
- Vatbaarder door
persoonlijkheidskenmerken Psycho-educatie en
Eetstoornis NAO Gedrag:
- Angst om volwassen en lichamelijk voedingsadviezen i.c.m. steun,
4. Atypische anorexia nervosa Eetbuien,
en seksueel rijp te worden empathie en positieve
- Anorexia nervosa maar gewicht bevindt purgeergedrag,
- Copingmechanisme belangstelling
zich binnen of boven normaal hyperactiviteit,
Systeemtherapie
prikkelbaar,
Fysiologisch:
5. Purgeerstoornis onzeker,
Laag tryptofaangehalte door eten Cognitieve gedragstherapie (CGT)
- Purgeergedrag maar geen eetbuien dwingerig
neemt dit toe serotonine productie Opbouw van een regelmatig en
normaal eetpatroon en
6. Nachtelijk eetsyndroom Cognitie:
, Gewichtsfobie Genetisch: bewerkstelligen van een afname
7. ARFID Stoornissen komen vaker voor als er van disfunctionele cognities over
iemand in de familie mee bekend is eten
PTSS & ASS stoornissen die ontstaan in reactie op een aanwijsbare en ernstige
stressor (trauma)
Indelingscriteria: Kenmerken/symptomen: Verklaringsm Behandeling: Farmacotherapie
odellen:
Natuur vs. Mens - Stappenplan (9 stappen)
Bij PTSS Antidepressiva
- Natuur: verkeerde
Flashbacks, vermijding, SSRI’s selectieve serotonine
moment verkeerde plaats Biologisch model CGT
hypervigilantie (verhoogde Heropnameremmers
blikseminslag, tsunami Het leven of het Imaginaire exposure trauma
alertheid), nachtmerries,
- Menselijke fouten/acties: lichaam wordt bewust terugbeleven waardoor
herbelevingen, geïrriteerd zijn, Antipsychotica
schokt het menselijk bedreigd. verwerking kan plaatsvinden.
slapeloosheid, depressie, Als symptomen van hyperarousal
vertrouwen vliegramp De traumatische Luisteren naar audio opname van
vermoeidheid, angst en intrusies op de voorgrond
gebeurtenis krijg verhaal.
staan.
Emotioneel vs. Existentieel een centrale plaats Vooral gericht op identificatie en
Bij stress
- Emotioneel: gebeurtenis in het geheugen bijstelling van disfunctionele
Hypnotica
is enigszins in context te met sterke opvattingen.
Voor behandeling van slaap-
plaatsen overlijden associaties.
stoornissen niet-
- Existentieel: impact van Herinneringen aan EMDR
benzodiazepineachtige hypnotica
een gebeurtenis waarbij de situatie kunnen Oogbewegingen door te vragen zijn
(benzodiazepinen blijken contra-
het mens-zijn wordt snel worden hand te volgen. Na elke serie
productief)
ontkend geactiveerd. signalen wordt gevraagd wat er
oorlogsomstandigheden opkomt en hoeveel spanning dit
Neuropsychologisc oproept.
Traumatype I vs. Traumatype II h model
- Traumatype I: eenmalige Indrukken worden Sensomotorische therapie
overweldigende te snel als Richt zich op de sterke verwevenheid
, gebeurtenis gevaarlijk ervaren van emotionele en lichamelijke
- Traumatype II: langere reacties tijdens het trauma.
tijdsperiode in een Cognitieve model Uitgangspunt is het lichamelijk
context van terreur en Kerngedachten beleven van het trauma
onderwerping waartegen (bijv. de wereld is
geen verweer is veilig) zijn VPK interventies
gijzelaars, beschadigd. Er is - Relatie opbouwen
krijgsgevangenen, geen basisgevoel - Symptoomreductie
seksueel misbruik van veiligheid of - Trauma focused behandeling
voorspelbaarheid - Rehabilitatie
ANGSTSTOORNISSEN wanneer een angstreactie ontstaat in een situatie die niet
bedreigend is
Verschillende soorten: Kenmerken/symptomen: Verklaringsmodellen: Behandeling:
Paniekstoornis Lichamelijk Erfelijke factoren Psycho-educatie
Onverwachte paniekaanvallen die zich blijven Onrust, versnelde ademhaling, droge Familieleden van patiënten met Benoemen stoornis, uitleg
herhalen mond, duizeligheid, misselijkheid, angststoornissen hebben een verschijnselen, voorkomen
- Plotseling opkomende aanval van angst maagklachten, transpireren, trillen grotere kans. irrationele gedachten
die gepaard gaat met lichamelijke
verschijnselen Gedrag Temperament Gedragstherapie
