lOMoARcPSD|4608812
Bestuursrecht - Handboek en lesnotities
Bestuursrecht (Vrije Universiteit Brussel)
messages.pdf_cover_qr_code_label
messages.studocu_not_sponsored_or_endorsed_by_college
messages.downloaded_by
, lOMoARcPSD|4608812
2024-2025 KDH
Bestuursrecht
- Voetnoten kunnen gevraagd worden als er een arrest/case wordt besproken ter
illustratie van iets (algemeen rechtsbeginsel, tuchtprocedure…)
Bevoegdheidswetten: wetgever geeft aan UM bevoegdheden om bepaalde beslissingen
te nemen. De inhoud van die beslissing is niet terug te vinden in de wetten/decreten è
het is de discretionaire bevoegdheid van de UM/bestuur (inhoud).
Kruisverwijzingen zijn niet toegelaten!!
Inhoudsopgave
Module 1: wat houdt bestuursrecht in? Administratieve rechtshandeling? Administratieve OH? ....... 4
1. Wat is bestuursrecht? .............................................................................................................. 4
Het “Staatsrecht” bestaat uit het Grondwettelijk recht en het Bestuursrecht (= Administratief recht) 4
2. De administratieve rechtshandeling .......................................................................................... 8
Administratieve RH/bestuurshandeling ......................................................................................... 8
3. Het begrip administratieve overheid ........................................................................................ 15
Begrip “administratieve OH” ....................................................................................................... 15
4. Bestuurlijke handhaving met administratieve sancties (administratieve handhaving) ................. 18
Module 2: wettigheidsbeginsel en de beginselen van het bestuursrecht ........................................ 28
1. Wettigheidsbeginsel in het bestuursrecht ................................................................................ 28
Het wettigheidsbeginsel ............................................................................................................. 28
Toewijzing en delegatie van bevoegdheid..................................................................................... 30
2. De geschreven bronnen van bestuursrecht met bijzondere aandachtspunten ........................... 32
De geschreven bronnen: grondwet, verdragen, wetten en reglementaire besluiten ........................ 32
Enkele bijzondere aandachtspunten wat de reglementaire besluiten betreft ................................. 35
3. Bestuursrechtspraak en algemene beginselen van behoorlijk bestuur ...................................... 43
Inleiding/situering ...................................................................................................................... 43
‘ontstaan’, belang en rol ABBB .................................................................................................... 44
ARB en ABBB: plaats in de normenhiërarchie .............................................................................. 46
Kunnen ARB/ABBB contra legem werken? Legaliteit versus Rechtszekerheid (gewekt vertrouwen).. 47
Codificatie: geschreven en ongeschreven ARB/ABBB ................................................................... 48
Categorieën van (publiek–rechtelijke) rechtsbeginselen............................................................... 49
ABBB: classificatie ..................................................................................................................... 49
Leer van de intrekking (EXAMEN) ................................................................................................ 55
4. Beginselen van behoorlijk burgerschap: tegenwicht voor de ABBB? .......................................... 58
5. De bestuursrechtelijke gewoonte ............................................................................................ 59
6. Motivering van bestuurshandeling........................................................................................... 59
Materiële motiveringsplicht: inhoud en betekenis ........................................................................ 60
Formele of uitdrukkelijke motiveringsplicht ................................................................................. 61
7. Openbaarheid van bestuur .................................................................................................... 67
Ontstaan ................................................................................................................................... 67
Aard van het grondrecht ............................................................................................................. 67
1
messages.downloaded_by
, lOMoARcPSD|4608812
2024-2025 KDH
(Normatieve) bevoegdheidsverdeling .......................................................................................... 68
De wet van 11 april 1994 betrecende de openbaarheid van bestuur: toepassingsgebied................ 69
Vlaams Bestuursdecreet van 7 december 2018: Titel II. Hoofdstuk 3 (Toegang tot
bestuursdocumenten) ............................................................................................................... 71
8. Inhoud wet 11 april 1994 ........................................................................................................ 73
Bestuurlijke en jurisdictionele beroepsprocedures ...................................................................... 80
Module 3: bestuurlijk organisatierecht ......................................................................................... 83
1. De Rechtspersoonlijkheid en de Openbare dienst en de Beheersvormen van de openbare dienst
83
Inleiding en overzichtsschema van de beheersvormen van de openbare dienst (centralisatie,
decentralisatie en uitbesteding).................................................................................................. 83
De rechtspersoonlijkheid: publiekrechtelijke, privaatrechtelijke en hybride rechtspersonen. ......... 84
De (organieke en functionele) openbare dienst: begrip en belang van het begrip ........................... 86
2. Beheersvormen van de openbare dienst.................................................................................. 89
Centralisatie en hiërarchisch gezag............................................................................................. 89
Decentralisatie .......................................................................................................................... 92
Het bestuurlijk toezicht op de gedecentraliseerde dienst ............................................................. 94
3. Functionele decentralisatie – federaal ................................................................................... 102
4. Functionele decentralisatie – Vlaams bestuursniveau ............................................................ 109
Module 4: Het beheer van de openbare dienst door uitbesteding via administratieve contracten .. 113
1. Beheer OD via administratieve contracten ............................................................................. 113
De (leer van de) administratieve contracten (Mast e.a., 2021, p. 157-274) ....................................113
Administratieve contracten en exclusieve rechten (Mast,2021, p. 161-165) ..................................118
2. Enkele administratieve contracten ........................................................................................ 119
De overheidsopdrachten en concessies: historiek en structuur regelgeving .................................119
A. Contracten voor de aanneming van werken, leveringen en diensten (overheidsopdrachten) .120
B. Concessies van werken en diensten (Mast, 2021, p. 246-259) .............................................139
Rechtsbescherming bij overheidsopdrachten en concessies (zeer belangrijk!) (A. Mast, 2021, 260-
272) .........................................................................................................................................141
Module 5: ambtenarenrecht (mast (p277-342) ................................................................................ 143
1. Begrip “ambtenaar”: 3 betekenissen ..................................................................................... 143
2. Rechtstoestand van de ambtenaar: contractueel of statutair (MAST p272-287) ....................... 143
3. Normatieve bevoegdheid om de rechtspositie cq. Het statuut van de ambtenaar te bepalen (MAST
p272-277 en 292-294) .................................................................................................................. 146
4. Mogelijkheid van contractuele tewerkstelling binnen overheidsdienst? Vlaamse ommekeer (MAST
p278-280) .................................................................................................................................... 147
5. Belang onderscheid tussen statutair en contractueel verband (MAST nr 281-286) .................... 148
6. Toekomst van het federale ambtenaren statuut...................................................................... 148
7. De openbaar ambt en de grondwettelijke vrijheden van de ambtenaar (MAST nr 295-394) ........ 148
8. Ambtelijke tuchtregeling (MAST nr 303-314+ APKB) ................................................................ 149
2
messages.downloaded_by
, lOMoARcPSD|4608812
2024-2025 KDH
9. Krachtlijnen van het ambtelijk statuut (MAST nr 315-339) ....................................................... 154
10. Taalwet bestuurszaken: taalkaders en taalrollen (MAST nr 340)!!!!! ..................................... 157
Module 6: administratief goederenrecht (mast (p277-342) ............................................................... 160
1. Openbaar en privaat overheidsdomein .................................................................................. 160
2. Instrumentarium van het bestuur m.b.t. de (goederen van) particulieren ter realisatie van het
algemeen belang.......................................................................................................................... 169
3. Opeising (MAST, 2021, nr. 441-444) ....................................................................................... 177
4. Erfdienstbaarheden ten algemene nutte (EAN) (MAST, 2021, nr. 517-523) ................................ 180
EXAMEN ................................................................................................................................... 182
3
messages.downloaded_by
Bestuursrecht - Handboek en lesnotities
Bestuursrecht (Vrije Universiteit Brussel)
messages.pdf_cover_qr_code_label
messages.studocu_not_sponsored_or_endorsed_by_college
messages.downloaded_by
, lOMoARcPSD|4608812
2024-2025 KDH
Bestuursrecht
- Voetnoten kunnen gevraagd worden als er een arrest/case wordt besproken ter
illustratie van iets (algemeen rechtsbeginsel, tuchtprocedure…)
Bevoegdheidswetten: wetgever geeft aan UM bevoegdheden om bepaalde beslissingen
te nemen. De inhoud van die beslissing is niet terug te vinden in de wetten/decreten è
het is de discretionaire bevoegdheid van de UM/bestuur (inhoud).
Kruisverwijzingen zijn niet toegelaten!!
Inhoudsopgave
Module 1: wat houdt bestuursrecht in? Administratieve rechtshandeling? Administratieve OH? ....... 4
1. Wat is bestuursrecht? .............................................................................................................. 4
Het “Staatsrecht” bestaat uit het Grondwettelijk recht en het Bestuursrecht (= Administratief recht) 4
2. De administratieve rechtshandeling .......................................................................................... 8
Administratieve RH/bestuurshandeling ......................................................................................... 8
3. Het begrip administratieve overheid ........................................................................................ 15
Begrip “administratieve OH” ....................................................................................................... 15
4. Bestuurlijke handhaving met administratieve sancties (administratieve handhaving) ................. 18
Module 2: wettigheidsbeginsel en de beginselen van het bestuursrecht ........................................ 28
1. Wettigheidsbeginsel in het bestuursrecht ................................................................................ 28
Het wettigheidsbeginsel ............................................................................................................. 28
Toewijzing en delegatie van bevoegdheid..................................................................................... 30
2. De geschreven bronnen van bestuursrecht met bijzondere aandachtspunten ........................... 32
De geschreven bronnen: grondwet, verdragen, wetten en reglementaire besluiten ........................ 32
Enkele bijzondere aandachtspunten wat de reglementaire besluiten betreft ................................. 35
3. Bestuursrechtspraak en algemene beginselen van behoorlijk bestuur ...................................... 43
Inleiding/situering ...................................................................................................................... 43
‘ontstaan’, belang en rol ABBB .................................................................................................... 44
ARB en ABBB: plaats in de normenhiërarchie .............................................................................. 46
Kunnen ARB/ABBB contra legem werken? Legaliteit versus Rechtszekerheid (gewekt vertrouwen).. 47
Codificatie: geschreven en ongeschreven ARB/ABBB ................................................................... 48
Categorieën van (publiek–rechtelijke) rechtsbeginselen............................................................... 49
ABBB: classificatie ..................................................................................................................... 49
Leer van de intrekking (EXAMEN) ................................................................................................ 55
4. Beginselen van behoorlijk burgerschap: tegenwicht voor de ABBB? .......................................... 58
5. De bestuursrechtelijke gewoonte ............................................................................................ 59
6. Motivering van bestuurshandeling........................................................................................... 59
Materiële motiveringsplicht: inhoud en betekenis ........................................................................ 60
Formele of uitdrukkelijke motiveringsplicht ................................................................................. 61
7. Openbaarheid van bestuur .................................................................................................... 67
Ontstaan ................................................................................................................................... 67
Aard van het grondrecht ............................................................................................................. 67
1
messages.downloaded_by
, lOMoARcPSD|4608812
2024-2025 KDH
(Normatieve) bevoegdheidsverdeling .......................................................................................... 68
De wet van 11 april 1994 betrecende de openbaarheid van bestuur: toepassingsgebied................ 69
Vlaams Bestuursdecreet van 7 december 2018: Titel II. Hoofdstuk 3 (Toegang tot
bestuursdocumenten) ............................................................................................................... 71
8. Inhoud wet 11 april 1994 ........................................................................................................ 73
Bestuurlijke en jurisdictionele beroepsprocedures ...................................................................... 80
Module 3: bestuurlijk organisatierecht ......................................................................................... 83
1. De Rechtspersoonlijkheid en de Openbare dienst en de Beheersvormen van de openbare dienst
83
Inleiding en overzichtsschema van de beheersvormen van de openbare dienst (centralisatie,
decentralisatie en uitbesteding).................................................................................................. 83
De rechtspersoonlijkheid: publiekrechtelijke, privaatrechtelijke en hybride rechtspersonen. ......... 84
De (organieke en functionele) openbare dienst: begrip en belang van het begrip ........................... 86
2. Beheersvormen van de openbare dienst.................................................................................. 89
Centralisatie en hiërarchisch gezag............................................................................................. 89
Decentralisatie .......................................................................................................................... 92
Het bestuurlijk toezicht op de gedecentraliseerde dienst ............................................................. 94
3. Functionele decentralisatie – federaal ................................................................................... 102
4. Functionele decentralisatie – Vlaams bestuursniveau ............................................................ 109
Module 4: Het beheer van de openbare dienst door uitbesteding via administratieve contracten .. 113
1. Beheer OD via administratieve contracten ............................................................................. 113
De (leer van de) administratieve contracten (Mast e.a., 2021, p. 157-274) ....................................113
Administratieve contracten en exclusieve rechten (Mast,2021, p. 161-165) ..................................118
2. Enkele administratieve contracten ........................................................................................ 119
De overheidsopdrachten en concessies: historiek en structuur regelgeving .................................119
A. Contracten voor de aanneming van werken, leveringen en diensten (overheidsopdrachten) .120
B. Concessies van werken en diensten (Mast, 2021, p. 246-259) .............................................139
Rechtsbescherming bij overheidsopdrachten en concessies (zeer belangrijk!) (A. Mast, 2021, 260-
272) .........................................................................................................................................141
Module 5: ambtenarenrecht (mast (p277-342) ................................................................................ 143
1. Begrip “ambtenaar”: 3 betekenissen ..................................................................................... 143
2. Rechtstoestand van de ambtenaar: contractueel of statutair (MAST p272-287) ....................... 143
3. Normatieve bevoegdheid om de rechtspositie cq. Het statuut van de ambtenaar te bepalen (MAST
p272-277 en 292-294) .................................................................................................................. 146
4. Mogelijkheid van contractuele tewerkstelling binnen overheidsdienst? Vlaamse ommekeer (MAST
p278-280) .................................................................................................................................... 147
5. Belang onderscheid tussen statutair en contractueel verband (MAST nr 281-286) .................... 148
6. Toekomst van het federale ambtenaren statuut...................................................................... 148
7. De openbaar ambt en de grondwettelijke vrijheden van de ambtenaar (MAST nr 295-394) ........ 148
8. Ambtelijke tuchtregeling (MAST nr 303-314+ APKB) ................................................................ 149
2
messages.downloaded_by
, lOMoARcPSD|4608812
2024-2025 KDH
9. Krachtlijnen van het ambtelijk statuut (MAST nr 315-339) ....................................................... 154
10. Taalwet bestuurszaken: taalkaders en taalrollen (MAST nr 340)!!!!! ..................................... 157
Module 6: administratief goederenrecht (mast (p277-342) ............................................................... 160
1. Openbaar en privaat overheidsdomein .................................................................................. 160
2. Instrumentarium van het bestuur m.b.t. de (goederen van) particulieren ter realisatie van het
algemeen belang.......................................................................................................................... 169
3. Opeising (MAST, 2021, nr. 441-444) ....................................................................................... 177
4. Erfdienstbaarheden ten algemene nutte (EAN) (MAST, 2021, nr. 517-523) ................................ 180
EXAMEN ................................................................................................................................... 182
3
messages.downloaded_by
