INLEIDING IN DE PSYCHOLOGIE
Inhoudsopgave
GISCORRECTIE - EXAMEN .................................................................................................................................... 4
HOOFDSTUK 1 – OM TE BEGINNEN ..................................................................................................................... 4
WAT IS PSYCHOLOGIE – EN WAT IS HET NIET? ........................................................................................................ 5
HET FREUD PROBLEEM ........................................................................................................................................... 5
BEKNOPT HISTORISCH OVERZICHT ......................................................................................................................... 5
3 BELANGRIJKE KENMERKEN VAN WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK .................................................................... 6
HET VIJFSTAPSPROCES VAN DE WETENSCHAPPELIJKE METHODE .......................................................................... 7
TYPES VAN PSYCHOLOGISCH ONDERZOEK ............................................................................................................. 7
HOOFDSTUK 2 – ZIEN (HOREN EN VOELEN EN RUIKEN EN SMAKEN) ................................................................. 17
SENSATIE EN PERCEPTIE ....................................................................................................................................... 17
DE ZINTUIGEN ...................................................................................................................................................... 17
DREMPELWAARDEN ............................................................................................................................................. 17
SIGNAAL DETECTIE THEORIE ................................................................................................................................. 17
INFORMATIEINTEGRATIE IN TIJD EN RUIMTE ....................................................................................................... 21
DIEPTEZICHT ......................................................................................................................................................... 22
SUBLIMINALE BEÏNVLOEDING .............................................................................................................................. 24
HOOFDSTUK 3: PAVLOVS HOND EN THORNDIKES KAT ...................................................................................... 26
2 VORMEN VAN LEREN ......................................................................................................................................... 26
KLASSIEKE OF PAVLOVIAANSE CONDITIONERING ............................................................................................ 26
OPERANTE OF INSTRUMENTELE CONDITIONERING ......................................................................................... 29
SPAART WIE ZIJN KIND LIEFHEEFT DE ROEDE (NIET)? ........................................................................................... 32
OPERANTE CONDITIOERING EN DE BEHAVIORISTISCHE VISIE OP GEDRAG: HERKENNEN BIJ DUIVEN.................. 34
HOOFDSTUK 4 – DE WORTEN EN DE STOK ......................................................................................................... 36
ZIJN DUIVEN SLIMMER DAN WISKUNDIGEN? ....................................................................................................... 36
FALENDE BELONINGEN......................................................................................................................................... 37
ONVERWACHT GEDRAG VAN KINDEREN EN VOLWASSENEN ............................................................................... 37
HET PRINCIPE VAN DE WORTEL EN DE STOK......................................................................................................... 38
BELONINGEN, STEREOTYPIE EN PROBLEMEN OPLOSSEN ..................................................................................... 38
JOODSE WIJSHEID................................................................................................................................................. 39
MOTIVATIE ALS DRIJVENDE KRACHT .................................................................................................................... 39
PUNISHED BY REWARDS ....................................................................................................................................... 40
BETALEN PER PRESTATIE .................................................................................................................................. 40
HIJ EN ZIJ WEL, MAAR IK NIET .......................................................................................................................... 40
STRAFFEN EN BELONING IN OPVOEDING ............................................................................................................. 41
SKINNERS PRINCIPES BIJ DUIVEN EN BIJ MENSEN… UIT VERSCHILLENDE CULTUREN ..................................... 41
SKINNER VERSUS POSITIEVE PSYCHOLOGIE ......................................................................................................... 42
HOOFDSTUK 5 – HERINNERINGEN OVER HOE ONS GEHEUGEN WERKT ............................................................. 43
EEN ALGEMEEN MODEL VAN HET GEHEUGEN ..................................................................................................... 45
VOORNAMEN ....................................................................................................................................................... 45
HET GEHEUGEN VAN OOGGETUIGEN ................................................................................................................... 46
VERTEKENINGEN BIJ HET INPRENTEN VAN INFORMATIE (= STADIA 1)............................................................ 47
1
, BEÏNVLOEDING TIJDENS HET BEWAREN VAN INFORMATIE (=STADIA 2) ......................................................... 48
OPROEPEN VAN INFORMATIE (= STADIA 3) ..................................................................................................... 50
METAKENNIS VAN ONS GEHEUGEN: WETEN WE WAT WE WETEN? .................................................................... 51
INPLANTEN VAN HERINNERINGEN ....................................................................................................................... 51
VERDRONGEN HERINNERINGEN: FEIT OF FICTIE? ................................................................................................ 52
HOOFDSTUK 5 – IS DAAR IEMAND? OVER DE INVLOED DIE ANDEREN OP ONS UITOEFENEN ............................ 53
HOOFDSTUK 7 – WAT DOEN ANDEREN? OVER HOE WE ONS GEDRAG AFSTEMMEN OP DE ANDEREN .............. 54
CONFORMISME, OF HOE EEN MEERDERHEID ONS GEDRAG KAN BEÏNVLOEDEN ................................................. 54
VAN SOCIALE BEÏNVLOEDING NAAR INNERLIJKE ACCEPTATIE ......................................................................... 54
VAN SOCIALE BEÏNVLOEDING NAAR ONGEWENSTE INTERPRETATIES ............................................................. 55
VAN SOCIALE BEÏNVLOEDING NAAR OPENLIJKE VOLGZAAMHEID ................................................................... 55
OMSTANDIGHEDEN EN MATE VAN CONFORMISME........................................................................................ 56
DE INVLOED VAN HET AANTAL......................................................................................................................... 56
CONFORMISME DOOR INFORMATIEVE BEÏNVLOEDING .................................................................................. 56
EEN ANDERE DISSIDENT IN DE GROEP: WAT NU? ............................................................................................ 56
IS CONFORMISME HISTORISCH EN CULTUREEL BEPAALD ................................................................................ 57
GEWENSTE EN ONGEWENSTE EFFECTEN VAN NORMATIEVE SOCIALE INVLOED ................................................. 57
INNOVATIE, OF HOE EEN MINDERHEID TOCH INVLOED KAN UITOEFENEN .......................................................... 57
GEHOORZAAMHEID AAN EEN AUTHORITEIT ........................................................................................................ 59
SITUATIONELE BEÏNVLOEDING ......................................................................................................................... 60
HET EFFECT VAN SITUATIONELE FACTOREN BIJ HET HELPEN VAN MENSNE IN NOOD ......................................... 60
HOOFDSTUK 8 – WAAROM DOET DIE DAT? OVER HOE WE WETEN WAAROM IEMAD ZICH OP EEN BEPAALDE
MANIER GEDRAAGT .......................................................................................................................................... 63
CAUSALE ATTRIBUTIE OF DE VRAAG WAAROM IEMAND ZICH ZO GEDRAAGT ..................................................... 63
HOOFDSTUK 10 – KIEZEN EN OORDELEN (OVER HOE WE KEUES MAKEN, OORDELEN VELLEN EN EEN SITUATIE
INSCHATTEN ...................................................................................................................................................... 69
REPRESENTATIVITEITSHEURISTIEK ....................................................................................................................... 69
LINDA-EFFECT ................................................................................................................................................... 69
WANNEER MINDER MEER WORDT .................................................................................................................. 69
WANNEER WEINIG NIET GENOEG IS ................................................................................................................ 70
DE BESTE STUURLUI… KUNNEN GEEN TOEVAL ................................................................................................ 71
INTUÏTIEVE EXPERTS VERSUS DROGE STATISTIEK ............................................................................................ 71
VERDELINGSLOGICA ......................................................................................................................................... 71
REGRESSIE NAAR HET GEMIDDELDE ................................................................................................................ 72
WAARAAN DOET DIT JE DENKEN? DE KRACHT VAN DE AVAILABILITYHEURISTIEK ............................................... 73
HOE WAARSCHIJNLIJK IS HET? .............................................................................................................................. 74
OMKEREN VAN VOORWAARDELIJKE KANSEN .................................................................................................. 74
DE FOUT VAN OPTIMISTEN .............................................................................................................................. 75
DAT KAN GEEN TOEVAL ZIJN! ............................................................................................................................... 75
SELF-FULFILLING PROPHECIES .......................................................................................................................... 76
VERANKERING EN AANPASSING: OVER BEATLES EN VASTGOEDMAKELAARS ................................................. 76
THINKING FAST AND SLOW: DE TWEEPROCESSENTHEORIE VAN STANOVICH EN WEST ...................................... 78
HOOFDSTUK 12 – FRAUDE EN VOOROODELEN IN DE PSYCHOLOGIE EN IN ANDERE WETENSCHAPPEN – OVER
HOE VOORINGENOMENHEID EN FRAUDE EEN GEVAAR VORMEN VOOR DE WETENSCHAP ............................... 79
HOOFDSTUK 1 – THE GOOD GUYS ........................................................................................................................ 79
HOOFDSTUK 2 – THE BAD GUYS............................................................................................................................ 79
HET TOPJE VAN DE IJSBERG .................................................................................................................................. 79
2
,QUESTIONABLE RESEARCH PRACTICES................................................................................................................. 80
ALS DE GEGEVENS TE MOOI ZIJN .......................................................................................................................... 82
ZOEKEN NAAR OORZAKEN VAN WETENSCHAPPELIJKE FRAUDE........................................................................... 82
WETENSCHAPPELIJKE INTEGRITEIT ALS SOCIAAL DILEMMA ................................................................................ 82
ZIEN WAT JE WILT ZIEN: EFFECTEN VAN VOOROORDELEN / VOORINGENOMENHEID ......................................... 83
VOORINGENOMENHEID BESTUDEERD – DE ROSENTHALEXPERIMENTEN ........................................................... 83
INTELLIGENTIE EN ERFELIJKHEID: VOORINGENOMENHEID EN FRAUDE ............................................................... 84
3
, INLEIDING IN DE PSYCHOLOGIE – GERT STORMS
GISCORRECTIE - EXAMEN
• 1 correct antwoord
• 3 afleiders => zodat een persoon die niets weet ook niet obv logica het juiste antwoord kan aanduiden
o Vb. als je naar dokter gaat wil je liever dat die zegt ‘ik weet het niet’ dan foute diagnose stelt
Bestraffing o.b.v. foutieve antwoorden NIET bestraffing voor gokken, want je weet niet wanneer iemand gokt
• Iemand die alles kent verdient 40/40 & iemand die niets kent verdient 0/40
• Iemand die gokt op elke vraag:
o Zonder bestraffing = 40 x (1/4 x 1) = 10/40
o Met bestraffing = 40 x (1/4 x 1 + 3/4 x (-1/3)) = 0/40
Niet herleidt naar X/40 x 20 maar a.d.h.v. 10-tal cesuurvragen die pijlen naar de essentiële zaken die niet te
moeilijk/ gemakkelijk is, geschikt voor “grensstudenten”
HOOFDSTUK 1 – OM TE BEGINNEN
In TV, kranten, boeken, radio’s, … gaat meestal niet over wetenschappelijke psychologie
• Psychologie als wetenschappelijke discipline zowel:
o overschat = psycholoog kan niet door u kijken
o als onderschat = ‘psychologie is geen echte wetenschap
• Het idee dat mensen hebben over psychologische kennis op basis van de media en de populariserende
literatuur, is veelal verkeerd
STELLING 1: “een leugendetector is opmerkelijk accuraat in het opsporen van lichamelijke reacties die erop
wijzen dat een verdachte liegt”
Fout: er is opvallend weinig objectief bewijs voor de effectiviteit van leugendetectors. zelfs iemand
met jaren ervaring kan iemand ten onrechte beschuldigen van liegen
MAAR: (vb. seminarie politie met leugenditector) de politie zoekt naar frequenties die hem gelijk
geven, maar niet naar het ongelijke (vb. iemand liegt maar detector zegt van niet → politie heeft
niks tegen de verdachte)
STELLING 2: “vele dingen die we meemaken worden niet bewaard in het geheugen”
Waar: het grootste deel van de informatie rond ons komt nooit in het geheugen terecht, en wat er
wel in terecht komt wordt vaak vervormd
STELLING 3: “alleen mensen herkennen zichzelf in hun spiegelbeeld”
Niet waar: skinner en zijn medewerkers toonden aan dat de columba livia domestica (huisduif)
zichzelf herkent in de spiegel
MAAR: andere onderzoekers vonden niet dezelfde resultaten
STELLING 4: “beide vierkanten in het midden zijn gelijk”
Waar: het rechtervierkant leek donkerder door het perceptuele contrast met de achtergrond
STELLING 5: “intelligentie is een zuiver aangeboren trek die onveranderd blijft gedurende iemands leven”
Fout: intelligentie is het resultaat van zowel erfelijkheid als omgevings-invloeden, en kan veranderen
gedurende het leven
STELLING 6: “de meest frequente mentale stoornis komt voor bij 30% van de bevolking”
Waar: depressie, de meest frequente mentale stoornis, komt ooit tijdens het leven voor bij 30% van
de bevolking
STELLING 7: “het herhaaldelijk zien van hetzelfde gezicht zorgt ervoor dat we er minder van gaan houden”
Fout: vertrouwde mensen (en hun gezicht) vinden we over het algemeen aangenamer dan minder
vertrouwde
4
Inhoudsopgave
GISCORRECTIE - EXAMEN .................................................................................................................................... 4
HOOFDSTUK 1 – OM TE BEGINNEN ..................................................................................................................... 4
WAT IS PSYCHOLOGIE – EN WAT IS HET NIET? ........................................................................................................ 5
HET FREUD PROBLEEM ........................................................................................................................................... 5
BEKNOPT HISTORISCH OVERZICHT ......................................................................................................................... 5
3 BELANGRIJKE KENMERKEN VAN WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK .................................................................... 6
HET VIJFSTAPSPROCES VAN DE WETENSCHAPPELIJKE METHODE .......................................................................... 7
TYPES VAN PSYCHOLOGISCH ONDERZOEK ............................................................................................................. 7
HOOFDSTUK 2 – ZIEN (HOREN EN VOELEN EN RUIKEN EN SMAKEN) ................................................................. 17
SENSATIE EN PERCEPTIE ....................................................................................................................................... 17
DE ZINTUIGEN ...................................................................................................................................................... 17
DREMPELWAARDEN ............................................................................................................................................. 17
SIGNAAL DETECTIE THEORIE ................................................................................................................................. 17
INFORMATIEINTEGRATIE IN TIJD EN RUIMTE ....................................................................................................... 21
DIEPTEZICHT ......................................................................................................................................................... 22
SUBLIMINALE BEÏNVLOEDING .............................................................................................................................. 24
HOOFDSTUK 3: PAVLOVS HOND EN THORNDIKES KAT ...................................................................................... 26
2 VORMEN VAN LEREN ......................................................................................................................................... 26
KLASSIEKE OF PAVLOVIAANSE CONDITIONERING ............................................................................................ 26
OPERANTE OF INSTRUMENTELE CONDITIONERING ......................................................................................... 29
SPAART WIE ZIJN KIND LIEFHEEFT DE ROEDE (NIET)? ........................................................................................... 32
OPERANTE CONDITIOERING EN DE BEHAVIORISTISCHE VISIE OP GEDRAG: HERKENNEN BIJ DUIVEN.................. 34
HOOFDSTUK 4 – DE WORTEN EN DE STOK ......................................................................................................... 36
ZIJN DUIVEN SLIMMER DAN WISKUNDIGEN? ....................................................................................................... 36
FALENDE BELONINGEN......................................................................................................................................... 37
ONVERWACHT GEDRAG VAN KINDEREN EN VOLWASSENEN ............................................................................... 37
HET PRINCIPE VAN DE WORTEL EN DE STOK......................................................................................................... 38
BELONINGEN, STEREOTYPIE EN PROBLEMEN OPLOSSEN ..................................................................................... 38
JOODSE WIJSHEID................................................................................................................................................. 39
MOTIVATIE ALS DRIJVENDE KRACHT .................................................................................................................... 39
PUNISHED BY REWARDS ....................................................................................................................................... 40
BETALEN PER PRESTATIE .................................................................................................................................. 40
HIJ EN ZIJ WEL, MAAR IK NIET .......................................................................................................................... 40
STRAFFEN EN BELONING IN OPVOEDING ............................................................................................................. 41
SKINNERS PRINCIPES BIJ DUIVEN EN BIJ MENSEN… UIT VERSCHILLENDE CULTUREN ..................................... 41
SKINNER VERSUS POSITIEVE PSYCHOLOGIE ......................................................................................................... 42
HOOFDSTUK 5 – HERINNERINGEN OVER HOE ONS GEHEUGEN WERKT ............................................................. 43
EEN ALGEMEEN MODEL VAN HET GEHEUGEN ..................................................................................................... 45
VOORNAMEN ....................................................................................................................................................... 45
HET GEHEUGEN VAN OOGGETUIGEN ................................................................................................................... 46
VERTEKENINGEN BIJ HET INPRENTEN VAN INFORMATIE (= STADIA 1)............................................................ 47
1
, BEÏNVLOEDING TIJDENS HET BEWAREN VAN INFORMATIE (=STADIA 2) ......................................................... 48
OPROEPEN VAN INFORMATIE (= STADIA 3) ..................................................................................................... 50
METAKENNIS VAN ONS GEHEUGEN: WETEN WE WAT WE WETEN? .................................................................... 51
INPLANTEN VAN HERINNERINGEN ....................................................................................................................... 51
VERDRONGEN HERINNERINGEN: FEIT OF FICTIE? ................................................................................................ 52
HOOFDSTUK 5 – IS DAAR IEMAND? OVER DE INVLOED DIE ANDEREN OP ONS UITOEFENEN ............................ 53
HOOFDSTUK 7 – WAT DOEN ANDEREN? OVER HOE WE ONS GEDRAG AFSTEMMEN OP DE ANDEREN .............. 54
CONFORMISME, OF HOE EEN MEERDERHEID ONS GEDRAG KAN BEÏNVLOEDEN ................................................. 54
VAN SOCIALE BEÏNVLOEDING NAAR INNERLIJKE ACCEPTATIE ......................................................................... 54
VAN SOCIALE BEÏNVLOEDING NAAR ONGEWENSTE INTERPRETATIES ............................................................. 55
VAN SOCIALE BEÏNVLOEDING NAAR OPENLIJKE VOLGZAAMHEID ................................................................... 55
OMSTANDIGHEDEN EN MATE VAN CONFORMISME........................................................................................ 56
DE INVLOED VAN HET AANTAL......................................................................................................................... 56
CONFORMISME DOOR INFORMATIEVE BEÏNVLOEDING .................................................................................. 56
EEN ANDERE DISSIDENT IN DE GROEP: WAT NU? ............................................................................................ 56
IS CONFORMISME HISTORISCH EN CULTUREEL BEPAALD ................................................................................ 57
GEWENSTE EN ONGEWENSTE EFFECTEN VAN NORMATIEVE SOCIALE INVLOED ................................................. 57
INNOVATIE, OF HOE EEN MINDERHEID TOCH INVLOED KAN UITOEFENEN .......................................................... 57
GEHOORZAAMHEID AAN EEN AUTHORITEIT ........................................................................................................ 59
SITUATIONELE BEÏNVLOEDING ......................................................................................................................... 60
HET EFFECT VAN SITUATIONELE FACTOREN BIJ HET HELPEN VAN MENSNE IN NOOD ......................................... 60
HOOFDSTUK 8 – WAAROM DOET DIE DAT? OVER HOE WE WETEN WAAROM IEMAD ZICH OP EEN BEPAALDE
MANIER GEDRAAGT .......................................................................................................................................... 63
CAUSALE ATTRIBUTIE OF DE VRAAG WAAROM IEMAND ZICH ZO GEDRAAGT ..................................................... 63
HOOFDSTUK 10 – KIEZEN EN OORDELEN (OVER HOE WE KEUES MAKEN, OORDELEN VELLEN EN EEN SITUATIE
INSCHATTEN ...................................................................................................................................................... 69
REPRESENTATIVITEITSHEURISTIEK ....................................................................................................................... 69
LINDA-EFFECT ................................................................................................................................................... 69
WANNEER MINDER MEER WORDT .................................................................................................................. 69
WANNEER WEINIG NIET GENOEG IS ................................................................................................................ 70
DE BESTE STUURLUI… KUNNEN GEEN TOEVAL ................................................................................................ 71
INTUÏTIEVE EXPERTS VERSUS DROGE STATISTIEK ............................................................................................ 71
VERDELINGSLOGICA ......................................................................................................................................... 71
REGRESSIE NAAR HET GEMIDDELDE ................................................................................................................ 72
WAARAAN DOET DIT JE DENKEN? DE KRACHT VAN DE AVAILABILITYHEURISTIEK ............................................... 73
HOE WAARSCHIJNLIJK IS HET? .............................................................................................................................. 74
OMKEREN VAN VOORWAARDELIJKE KANSEN .................................................................................................. 74
DE FOUT VAN OPTIMISTEN .............................................................................................................................. 75
DAT KAN GEEN TOEVAL ZIJN! ............................................................................................................................... 75
SELF-FULFILLING PROPHECIES .......................................................................................................................... 76
VERANKERING EN AANPASSING: OVER BEATLES EN VASTGOEDMAKELAARS ................................................. 76
THINKING FAST AND SLOW: DE TWEEPROCESSENTHEORIE VAN STANOVICH EN WEST ...................................... 78
HOOFDSTUK 12 – FRAUDE EN VOOROODELEN IN DE PSYCHOLOGIE EN IN ANDERE WETENSCHAPPEN – OVER
HOE VOORINGENOMENHEID EN FRAUDE EEN GEVAAR VORMEN VOOR DE WETENSCHAP ............................... 79
HOOFDSTUK 1 – THE GOOD GUYS ........................................................................................................................ 79
HOOFDSTUK 2 – THE BAD GUYS............................................................................................................................ 79
HET TOPJE VAN DE IJSBERG .................................................................................................................................. 79
2
,QUESTIONABLE RESEARCH PRACTICES................................................................................................................. 80
ALS DE GEGEVENS TE MOOI ZIJN .......................................................................................................................... 82
ZOEKEN NAAR OORZAKEN VAN WETENSCHAPPELIJKE FRAUDE........................................................................... 82
WETENSCHAPPELIJKE INTEGRITEIT ALS SOCIAAL DILEMMA ................................................................................ 82
ZIEN WAT JE WILT ZIEN: EFFECTEN VAN VOOROORDELEN / VOORINGENOMENHEID ......................................... 83
VOORINGENOMENHEID BESTUDEERD – DE ROSENTHALEXPERIMENTEN ........................................................... 83
INTELLIGENTIE EN ERFELIJKHEID: VOORINGENOMENHEID EN FRAUDE ............................................................... 84
3
, INLEIDING IN DE PSYCHOLOGIE – GERT STORMS
GISCORRECTIE - EXAMEN
• 1 correct antwoord
• 3 afleiders => zodat een persoon die niets weet ook niet obv logica het juiste antwoord kan aanduiden
o Vb. als je naar dokter gaat wil je liever dat die zegt ‘ik weet het niet’ dan foute diagnose stelt
Bestraffing o.b.v. foutieve antwoorden NIET bestraffing voor gokken, want je weet niet wanneer iemand gokt
• Iemand die alles kent verdient 40/40 & iemand die niets kent verdient 0/40
• Iemand die gokt op elke vraag:
o Zonder bestraffing = 40 x (1/4 x 1) = 10/40
o Met bestraffing = 40 x (1/4 x 1 + 3/4 x (-1/3)) = 0/40
Niet herleidt naar X/40 x 20 maar a.d.h.v. 10-tal cesuurvragen die pijlen naar de essentiële zaken die niet te
moeilijk/ gemakkelijk is, geschikt voor “grensstudenten”
HOOFDSTUK 1 – OM TE BEGINNEN
In TV, kranten, boeken, radio’s, … gaat meestal niet over wetenschappelijke psychologie
• Psychologie als wetenschappelijke discipline zowel:
o overschat = psycholoog kan niet door u kijken
o als onderschat = ‘psychologie is geen echte wetenschap
• Het idee dat mensen hebben over psychologische kennis op basis van de media en de populariserende
literatuur, is veelal verkeerd
STELLING 1: “een leugendetector is opmerkelijk accuraat in het opsporen van lichamelijke reacties die erop
wijzen dat een verdachte liegt”
Fout: er is opvallend weinig objectief bewijs voor de effectiviteit van leugendetectors. zelfs iemand
met jaren ervaring kan iemand ten onrechte beschuldigen van liegen
MAAR: (vb. seminarie politie met leugenditector) de politie zoekt naar frequenties die hem gelijk
geven, maar niet naar het ongelijke (vb. iemand liegt maar detector zegt van niet → politie heeft
niks tegen de verdachte)
STELLING 2: “vele dingen die we meemaken worden niet bewaard in het geheugen”
Waar: het grootste deel van de informatie rond ons komt nooit in het geheugen terecht, en wat er
wel in terecht komt wordt vaak vervormd
STELLING 3: “alleen mensen herkennen zichzelf in hun spiegelbeeld”
Niet waar: skinner en zijn medewerkers toonden aan dat de columba livia domestica (huisduif)
zichzelf herkent in de spiegel
MAAR: andere onderzoekers vonden niet dezelfde resultaten
STELLING 4: “beide vierkanten in het midden zijn gelijk”
Waar: het rechtervierkant leek donkerder door het perceptuele contrast met de achtergrond
STELLING 5: “intelligentie is een zuiver aangeboren trek die onveranderd blijft gedurende iemands leven”
Fout: intelligentie is het resultaat van zowel erfelijkheid als omgevings-invloeden, en kan veranderen
gedurende het leven
STELLING 6: “de meest frequente mentale stoornis komt voor bij 30% van de bevolking”
Waar: depressie, de meest frequente mentale stoornis, komt ooit tijdens het leven voor bij 30% van
de bevolking
STELLING 7: “het herhaaldelijk zien van hetzelfde gezicht zorgt ervoor dat we er minder van gaan houden”
Fout: vertrouwde mensen (en hun gezicht) vinden we over het algemeen aangenamer dan minder
vertrouwde
4
