Sociologie: samenvatting
Inhoud
Hoofdstuk 1: ruimte en sociologie
• Microklimaat 2
• Sociologie en moderniteit 4
• Sociologie VS moderniteit 5
• Sociologie in ruimte 6
• (vroege) stadssiologie 6
- BV Georg Simmel 7
• Henri Lefebvre – ruimte als sociaal product 10
• Karl Marx – sociale groepen en macht 11
• Lefebvre – Marx 12
• Stadruimte 12
• Stadsplanning 13
• ‘consultative turn’ in ruimte ontwerp 14
- BV top-down ontwerpen
Hoofdstuk 2: Sociaal ontwerp en utopie
• Thomas More – oorsprong van het begrip ‘utopie’ 15
• Fourier – utopie als basis voor socialisme 15
• Thomas more VS Fourier 16
• Fourier – Phalange & Phalanstère 16
• Godins Familistère (Guise) 18
• Utopie in ontwerp & ontstaan van stedenbouw 20
• Plan Voisin (Le Corbusier, ca. 1920) 21
• F.L. Wright, Broadacre City (1932–1959) 24
• Dystopie en utopie 27
• Familistère — korte tussenslag 29
Hoofdstuk 3: Sociaal ontwerp voorbij de utopie
• Le Corbusier, Ville Radieuse (1930) 30
• REDEN 1:Grand Pari(s) & einde van het utopisch urbanisme 32
• Reden 2: aantasting van het wereldbeeld dat utopie mogelijk maakte 33
• Lyotard 33
• Jacobs’ kritiek op Le Corbusier 37
1|Pagina
,Hoofdstuk 4: Na de “grote narratieven
• Parckfarm 39
• Jacobs’ kritiek op Le Corbusier 40
• Site: Tour & Taxis 41
• Festival Parckdesign & Parckfarm 42
• Lieven De Cauter 42
• Michel Foucault 44
• Parckfarm in heterotopie 44
Hoofdstuk 5: Verhaalscènes & Ontwerp voor een ecologische wereld
• Gordon Cullen: Townscape (1961) 46
• Henry Shaftoe (geïnspireerd door Cullen) 48
• Peter Zumthor 49
• Leonie Sandercock 50
• Grand Pari(s): drie verschillende heterotopische visies 52
Hoofdstuk 6: Ontwerpen voor ecologische wereld & gemeenschap
• Atelier Grumbach (Grand Pari(s)) 55
• Park Tour & Taxis — dezelfde rivierlogica als Grumbach 57
• Ferdinand Tönnies: Gemeinschaft & Gesellschaft 59
• Gesellschaft — “maatschappij” (na industrialisering) 60
• Idylle als heterotopie (Foucault / De Cauter) 62
Hoofdstuk 7 – ontwerpen voor de afzondering
• ‘t Groen Kwartier Antwerpen 63
• Idyllische chronotoop 64
• Adolf Loos 66
• Groupe Descartes & de capsulaire beschaving 68
• Gated communities 70
Hoofdstuk 9 | Ontwerpen voor een wereld in beweging
• Simmel & Featherstone 71
• Portzamparc (Groot Parijs): Hermes integreren 72
• Team Nouvel: de stad als avontuur 73
• Portzamparc vs. Nouvel 74
Definitie sociologie
Wetenschappelijke studie van de samenleving en menselijke relatie (mensen verhouden
zich tot elkaar, en dat heeft invloed.
2|Pagina
,Atelier Grumbach, voorstel voor Grand Paris 2030, 2009 -2010
Hoofdstuk 1: ruimte en sociologie
Microklimaat
Wat ontwerpt de ontwerper?
Manieren van samenleven >> sociologie
Wetenschappelijke studie van de samenleving en menselijke relatie (mensen verhouden
zich tot elkaar, en dat heeft invloed.
BV: atelier Grumbach, voorstel voor grand Paris 2030, 2009-2010
- Hoe zou leven in Parijs er moeten uitzien?
- Parijs had nooit bestaan zonder de rivier de seine (connectie en verbinding
terugbrengen in Parijs)
- Terug naar de natuur
Ontwerp voorstel “Ville mature” entre ciel et terre
Beelden tonen idee van relatie met de seine rivier.
3|Pagina
, BV: project Antwerpen
- Industrie zone van spoorwegen
(industrieel weggoed niet meer gebruikt)
- Nu groene zone waar gewoond en gewerkt
wordt -> gemaakt Bas Smets Triple living
(projectontwikkelaar)
- Identiteit landschap, voor industrie bos ->
terug brengen van groen-groot park 1ste dan
gebouwen (centrale gegeven groen en
mensen komen er bij)
- Stadsontwikkeling in het park Project Nieuw-Zuid, Antwerpen
- Gevoel, hoeveel mensen – aanwezige (projectontwikkelaar Triple Living;
objecten – beleving en gedrag landschapsarchitect Bas Smets)
- Ruimte waar mensen hun dagelijks
doorbrengen (niet alleen objecten, maar dat iedereen iets heeft aan deze ruimte/
manier van leven (samenleven)
- uitgangspunt| mensen zijn niet zomaar individuen; de maatschappij waarvan ze
deel uitmaken is van belang, beïnvloedt hen
Landschapsarchitect Bas Smets
- Identiteit van het landschap Hij vertrekt van de oude bosstructuur van Nieuw Zuid
en kiest voor het concept “wonen in het park”.
- Stadsontwikkeling in het park Niet een park naast de gebouwen, maar gebouwen
ín een parklandschap.
- Eerst landschap, dan gebouwen Door eerst het landschap te ontwerpen en
daarna pas de architectuur, krijgt de buurt eenheid, identiteit en een sterk imago.
4|Pagina
Inhoud
Hoofdstuk 1: ruimte en sociologie
• Microklimaat 2
• Sociologie en moderniteit 4
• Sociologie VS moderniteit 5
• Sociologie in ruimte 6
• (vroege) stadssiologie 6
- BV Georg Simmel 7
• Henri Lefebvre – ruimte als sociaal product 10
• Karl Marx – sociale groepen en macht 11
• Lefebvre – Marx 12
• Stadruimte 12
• Stadsplanning 13
• ‘consultative turn’ in ruimte ontwerp 14
- BV top-down ontwerpen
Hoofdstuk 2: Sociaal ontwerp en utopie
• Thomas More – oorsprong van het begrip ‘utopie’ 15
• Fourier – utopie als basis voor socialisme 15
• Thomas more VS Fourier 16
• Fourier – Phalange & Phalanstère 16
• Godins Familistère (Guise) 18
• Utopie in ontwerp & ontstaan van stedenbouw 20
• Plan Voisin (Le Corbusier, ca. 1920) 21
• F.L. Wright, Broadacre City (1932–1959) 24
• Dystopie en utopie 27
• Familistère — korte tussenslag 29
Hoofdstuk 3: Sociaal ontwerp voorbij de utopie
• Le Corbusier, Ville Radieuse (1930) 30
• REDEN 1:Grand Pari(s) & einde van het utopisch urbanisme 32
• Reden 2: aantasting van het wereldbeeld dat utopie mogelijk maakte 33
• Lyotard 33
• Jacobs’ kritiek op Le Corbusier 37
1|Pagina
,Hoofdstuk 4: Na de “grote narratieven
• Parckfarm 39
• Jacobs’ kritiek op Le Corbusier 40
• Site: Tour & Taxis 41
• Festival Parckdesign & Parckfarm 42
• Lieven De Cauter 42
• Michel Foucault 44
• Parckfarm in heterotopie 44
Hoofdstuk 5: Verhaalscènes & Ontwerp voor een ecologische wereld
• Gordon Cullen: Townscape (1961) 46
• Henry Shaftoe (geïnspireerd door Cullen) 48
• Peter Zumthor 49
• Leonie Sandercock 50
• Grand Pari(s): drie verschillende heterotopische visies 52
Hoofdstuk 6: Ontwerpen voor ecologische wereld & gemeenschap
• Atelier Grumbach (Grand Pari(s)) 55
• Park Tour & Taxis — dezelfde rivierlogica als Grumbach 57
• Ferdinand Tönnies: Gemeinschaft & Gesellschaft 59
• Gesellschaft — “maatschappij” (na industrialisering) 60
• Idylle als heterotopie (Foucault / De Cauter) 62
Hoofdstuk 7 – ontwerpen voor de afzondering
• ‘t Groen Kwartier Antwerpen 63
• Idyllische chronotoop 64
• Adolf Loos 66
• Groupe Descartes & de capsulaire beschaving 68
• Gated communities 70
Hoofdstuk 9 | Ontwerpen voor een wereld in beweging
• Simmel & Featherstone 71
• Portzamparc (Groot Parijs): Hermes integreren 72
• Team Nouvel: de stad als avontuur 73
• Portzamparc vs. Nouvel 74
Definitie sociologie
Wetenschappelijke studie van de samenleving en menselijke relatie (mensen verhouden
zich tot elkaar, en dat heeft invloed.
2|Pagina
,Atelier Grumbach, voorstel voor Grand Paris 2030, 2009 -2010
Hoofdstuk 1: ruimte en sociologie
Microklimaat
Wat ontwerpt de ontwerper?
Manieren van samenleven >> sociologie
Wetenschappelijke studie van de samenleving en menselijke relatie (mensen verhouden
zich tot elkaar, en dat heeft invloed.
BV: atelier Grumbach, voorstel voor grand Paris 2030, 2009-2010
- Hoe zou leven in Parijs er moeten uitzien?
- Parijs had nooit bestaan zonder de rivier de seine (connectie en verbinding
terugbrengen in Parijs)
- Terug naar de natuur
Ontwerp voorstel “Ville mature” entre ciel et terre
Beelden tonen idee van relatie met de seine rivier.
3|Pagina
, BV: project Antwerpen
- Industrie zone van spoorwegen
(industrieel weggoed niet meer gebruikt)
- Nu groene zone waar gewoond en gewerkt
wordt -> gemaakt Bas Smets Triple living
(projectontwikkelaar)
- Identiteit landschap, voor industrie bos ->
terug brengen van groen-groot park 1ste dan
gebouwen (centrale gegeven groen en
mensen komen er bij)
- Stadsontwikkeling in het park Project Nieuw-Zuid, Antwerpen
- Gevoel, hoeveel mensen – aanwezige (projectontwikkelaar Triple Living;
objecten – beleving en gedrag landschapsarchitect Bas Smets)
- Ruimte waar mensen hun dagelijks
doorbrengen (niet alleen objecten, maar dat iedereen iets heeft aan deze ruimte/
manier van leven (samenleven)
- uitgangspunt| mensen zijn niet zomaar individuen; de maatschappij waarvan ze
deel uitmaken is van belang, beïnvloedt hen
Landschapsarchitect Bas Smets
- Identiteit van het landschap Hij vertrekt van de oude bosstructuur van Nieuw Zuid
en kiest voor het concept “wonen in het park”.
- Stadsontwikkeling in het park Niet een park naast de gebouwen, maar gebouwen
ín een parklandschap.
- Eerst landschap, dan gebouwen Door eerst het landschap te ontwerpen en
daarna pas de architectuur, krijgt de buurt eenheid, identiteit en een sterk imago.
4|Pagina
