Motor control
MTCRL 1 – motorisch leren en herstel van functie
Declaratief geheugen:
Declaratief geheugen is het vermogen om kennis van feiten en
gebeurtenissen te herinneren.
Nondeclaratief geheugen:
Nonassociatief geheugen:
o Habituatie en sensatie
Gewenning: afname mate van respons als gevolg van
herhaalde blootstelling aan niet pijnlijke stimulus
Sensitisatie: toename van respons op een gevaarlijke of
schadelijke stimulus.
Voorbeeld: toepassing gewenning bij BPPD (uitlokken duizeligheid tot gewenning
optreedt en duizeligheid niet meer voorkomt bij die beweging)
Associatief leren:
Leren voorspellen verhouding tussen twee stimuli (klassieke conditionering) of iemands gedrag
en de consequentie (operante conditionering)
o Klassieke conditionering: o Operante conditionering:
Wanneer iemand een bepaalde Een bepaalde oorzaak aan een
stimulus krijgt en hierbij wordt gevolg koppen.
een andere stimulus
aangekoppeld.
Voorbeeld: baby leert dat flesje melk altijd gekoppeld is aan moeder en wordt uiteindelijk rustig/blij
wanneer hij alleen zijn moeder ziet.
Voorbeeld 2: compliment na goed gedrag (werkt ook bij patienten die hun oefeningen hebben
gedaan) of vallen na verkeerde stap leren wat goed/fout gedrag is.
Procedureel leren:
, Herhaaldelijk oefenen onder wisselende omstandigheden.
Analogie leren = een term geven aan de patiënt, hoe de beweging uit wordt gevoerd maakt niet
uit (bv: maak een zwanen nek tijdens het gooien van een basketbal)
Taken leren die automatisch uitgevoerd kunnen worden zonder aandacht of bewuste gedachten.
Veel herhalingen onder wisselende omstandigheden (zonder aandacht) leidt tot procedureel
leren.
Bij sporters er nuttig (onderdeel van training), bij M. Parkinson waarschijnlijk niet gewenst
moeite met het maken van gewenste bewegingen. (cognitieve strategie – expliciet leren).
Theorieën motorisch leren:
Schmidt’s schema theorie:
o Selecteer een gewenste uitkomst en de daarbij horende condities
o Bepaal de verwachte sensorische gevolgen
o Feedback sensorische gevolgen en KR.
o Volgens Schmidt is er een recall schema en een recognition schema
Recall schema: selecteren van respons (voorspellen uitkomst) herhaalde bewegingen
met verschillende parameters veroorzaken verschillende uitkomsten. Er wordt een
relatie gecreëerd tussen de parametergrootte en de uitkomst van de beweging. Deze
relatie wordt vervolgens opgeslagen in het recall schema.
- Relatie met invoering en uitvoering.
Recognition schema: evaluatie respons. Sensorische consequenties en uitkomsten van
eerdere vergelijkbare bewegingen worden gekoppeld.
- De bal is erin gegaan en zo heeft het aangevoeld feedback geven.
o Klinische toepassingen:
Verschillende condities oefenen
Recall schema kennis/regel/relaties ontwikkelen
Recognition schema sensorische informatie opgeslagen
o Beperkingen:
Variatie werkt beter bij kinderen
Eerste keer nieuwe beweging?
o Voorbeeld = om fijne motoriek te oefenen, moeten dingen van verschillende groottes,
diktes, oppervlakten enz. worden opgepakt.
Ecologische theorie:
o Niet alleen de optimale motorische reactie, ook de optimale reactie in combinatie met taak-
en omgevingsbeperkingen.
o Optimale motorische reactie rekening houdend met taak (scoren, buitenspel wel/niet),
omgeving (gewoon gras, kunstgras), individu (tweebenig?), snel/langzaam?
o Je gaat van de optimale beweging, de omgeving en het eigen kunnen uit.
Fitts en Posners three stage model:
o Cognitieve fase = uitproberen strategieën, aandacht bij de taak, variabiliteit, nadenken wat
je gaat doet, geen dubbeltaken uitvoeren, je kunt een beweging uitvoeren maar nog niet
impliciet.
o Associatieve fase = beste strategie bepaald, minder variatie, verfijning
o Autonome fase = weinig aandacht, automatisch, veel variaties zonder dat je hierbij moet
nadenken
Bernsteins three stage benadering:
o Novice stage – bevriezen
o Advanced stage – ontdooien
o Expert stage – benutten
o Wanneer een kind leert lopen dan start je in de beginnersfase, je hebt een soort bevriezing.
Maakt geen grote bewegingen en kan niet gevarieerd lopen. Beweegt zoveel mogelijk uit
MTCRL 1 – motorisch leren en herstel van functie
Declaratief geheugen:
Declaratief geheugen is het vermogen om kennis van feiten en
gebeurtenissen te herinneren.
Nondeclaratief geheugen:
Nonassociatief geheugen:
o Habituatie en sensatie
Gewenning: afname mate van respons als gevolg van
herhaalde blootstelling aan niet pijnlijke stimulus
Sensitisatie: toename van respons op een gevaarlijke of
schadelijke stimulus.
Voorbeeld: toepassing gewenning bij BPPD (uitlokken duizeligheid tot gewenning
optreedt en duizeligheid niet meer voorkomt bij die beweging)
Associatief leren:
Leren voorspellen verhouding tussen twee stimuli (klassieke conditionering) of iemands gedrag
en de consequentie (operante conditionering)
o Klassieke conditionering: o Operante conditionering:
Wanneer iemand een bepaalde Een bepaalde oorzaak aan een
stimulus krijgt en hierbij wordt gevolg koppen.
een andere stimulus
aangekoppeld.
Voorbeeld: baby leert dat flesje melk altijd gekoppeld is aan moeder en wordt uiteindelijk rustig/blij
wanneer hij alleen zijn moeder ziet.
Voorbeeld 2: compliment na goed gedrag (werkt ook bij patienten die hun oefeningen hebben
gedaan) of vallen na verkeerde stap leren wat goed/fout gedrag is.
Procedureel leren:
, Herhaaldelijk oefenen onder wisselende omstandigheden.
Analogie leren = een term geven aan de patiënt, hoe de beweging uit wordt gevoerd maakt niet
uit (bv: maak een zwanen nek tijdens het gooien van een basketbal)
Taken leren die automatisch uitgevoerd kunnen worden zonder aandacht of bewuste gedachten.
Veel herhalingen onder wisselende omstandigheden (zonder aandacht) leidt tot procedureel
leren.
Bij sporters er nuttig (onderdeel van training), bij M. Parkinson waarschijnlijk niet gewenst
moeite met het maken van gewenste bewegingen. (cognitieve strategie – expliciet leren).
Theorieën motorisch leren:
Schmidt’s schema theorie:
o Selecteer een gewenste uitkomst en de daarbij horende condities
o Bepaal de verwachte sensorische gevolgen
o Feedback sensorische gevolgen en KR.
o Volgens Schmidt is er een recall schema en een recognition schema
Recall schema: selecteren van respons (voorspellen uitkomst) herhaalde bewegingen
met verschillende parameters veroorzaken verschillende uitkomsten. Er wordt een
relatie gecreëerd tussen de parametergrootte en de uitkomst van de beweging. Deze
relatie wordt vervolgens opgeslagen in het recall schema.
- Relatie met invoering en uitvoering.
Recognition schema: evaluatie respons. Sensorische consequenties en uitkomsten van
eerdere vergelijkbare bewegingen worden gekoppeld.
- De bal is erin gegaan en zo heeft het aangevoeld feedback geven.
o Klinische toepassingen:
Verschillende condities oefenen
Recall schema kennis/regel/relaties ontwikkelen
Recognition schema sensorische informatie opgeslagen
o Beperkingen:
Variatie werkt beter bij kinderen
Eerste keer nieuwe beweging?
o Voorbeeld = om fijne motoriek te oefenen, moeten dingen van verschillende groottes,
diktes, oppervlakten enz. worden opgepakt.
Ecologische theorie:
o Niet alleen de optimale motorische reactie, ook de optimale reactie in combinatie met taak-
en omgevingsbeperkingen.
o Optimale motorische reactie rekening houdend met taak (scoren, buitenspel wel/niet),
omgeving (gewoon gras, kunstgras), individu (tweebenig?), snel/langzaam?
o Je gaat van de optimale beweging, de omgeving en het eigen kunnen uit.
Fitts en Posners three stage model:
o Cognitieve fase = uitproberen strategieën, aandacht bij de taak, variabiliteit, nadenken wat
je gaat doet, geen dubbeltaken uitvoeren, je kunt een beweging uitvoeren maar nog niet
impliciet.
o Associatieve fase = beste strategie bepaald, minder variatie, verfijning
o Autonome fase = weinig aandacht, automatisch, veel variaties zonder dat je hierbij moet
nadenken
Bernsteins three stage benadering:
o Novice stage – bevriezen
o Advanced stage – ontdooien
o Expert stage – benutten
o Wanneer een kind leert lopen dan start je in de beginnersfase, je hebt een soort bevriezing.
Maakt geen grote bewegingen en kan niet gevarieerd lopen. Beweegt zoveel mogelijk uit
