Voorbereiding psychologie
Bijeenkomst 1 Vroege volwassenheid 20-40 jaar
Seksuele ontwikkeling: Voor afstand en nabijheid in de relatie wordt gesproken over antipathie naar
verliefdheid. Intimiteit is heel vertrouwd zijn met iets, ergens helemaal in opgaan of in de vorm van
liefde om in grotere eenheid op te gaan. De begrippen erotiek (gericht op lichamelijk lustbeleving
maar niet speciaal op seksueel verkeer wel de verleiding), seksualiteit (gericht op geslachtsverschillen
en betrokkenheid) en intimiteit (beleef je genoegen aan het vertrouwd dichtbij iemand zijn ook kan
dit niet fysiek zijn) krijgen verschillende betekenissen. Per persoon is de beleving van deze woorden
anders, iedereen heeft zijn eigen connotaties. Vanaf de puberteit tot de dood bevindt iemand zich in
de genitale fase. De erogene zone is de volwassen seksuele interesses. Er ontwikkeld een sterk
seksuele interesse in het andere geslacht. Hierin groeit de belangstelling voor het welzijn van
anderen.
Lichamelijke ontwikkeling: adolescentie begint rond 20 ste en loopt door tot middelbare leeftijd rond
40ste. De lichamelijke ontwikkeling en rijping zijn aan het begin van de vroege volwassenheid voltooid.
Op latere leeftijd ontstaat er veroudering en dit is de natuurlijke, lichamelijke achteruitgang. De
hersenen zullen in latere fase verder afnemen en de myelinisering loopt door. Myeline is een vettige
stof die op veel plaatsen in het zenuwstelsel het axon (uitloper van een zenuwcel die elektrische
impulsen doorgeeft en zo zorgt voor informatieoverdracht in de hersenen) omhult. Myeline geeft de
witte stof zijn witte kleur. Het zorgt ervoor dat zenuwimpulsen sneller worden doorgestuurd.
Executieve functies zijn de mogelijkheden die wij hebben om onszelf te organiseren en te plannen. In
deze fase kunnen mensen beter horen en zijn zintuigen gevoeliger. De gevoeligheid neemt af na
40/50ste leeftijd. De psychomotorische vermogens zijn bij mensen tijdens de vroege volwassenheid op
zijn beste. Veel beweging verbetert de conditie van het cardiovasculaire systeem (hart en
bloedvaten). Geeft een goede bescherming tegen osteoporose (botontkalking). Er kan secundaire
veroudering plaatsvinden: een lichamelijke aftakeling veroorzaakt door omgevingsfactoren (drank,
drugs) of individueel gedrag. Per culturen verschillende ideeën over gezondheid. BMI
(lichaamsgewicht in kilo’s gedeeld oor kwadraat van lengte in meters). Voorkomende ziektes zijn
obesitas of anorexia. WMO (wet maatschappelijk ondersteuning bij handicap). ADL (algemeen
dagelijkse levensverrichtingen). HDL (huishoudelijke dagelijkse levensverrichtingen). Domotica zijn
elektronische toepassingen om in de woning functies te besturen. Stress is de lichamelijk en
emotionele reactie op gebeurtenissen die ons bedreigen of uitdagen. De gebeurtenissen en
omstandigheden worden stressoren genoemd en vormen een bedreiging voor ons welzijn.
Psychoneuro- immunologie (PNI) onderzoekt naar de relatie tussen hersenen, het immuunsysteem
en psychologische factoren. Bij stress komt de primaire inschatting van pas, de betrokkenen
beoordeelt de gebeurtenis om te bepalen of de gevolgen positief, negatief of neutraal zijn. Daarna
volgt een secundaire inschatting is het antwoord van de betrokkenen op de vraag (kan ik dit aan?)
dit zijn de coping vaardigheden hoe iemand reageert in een bepaalde situatie. De inschatting varieert
met het temparement en omstandigheden van de betrokkenen. Stress kan de oorzaak zijn van
psychosomatische aandoeningen dat zij medische problemen die worden veroorzaakt door de
interactie tussen psychologische, emotionele en lichamelijke problemen. Coping is de poging om de
dreiging die tot stress leidt te beheersen, te reduceren of te leren verdragen. Probleemgerichte
coping: stressvol probleem of stressvolle situatie te veranderen waardoor die minder stress oproept.
Emotiegerichte coping: emoties proberen te reguleren (positieve kant bekijken). Sociale steun helpt
de stress te verminderen. Defensieve coping: onbewuste strategieën die de ware aard van de situatie
verdraaien of ontkennen, het werkelijke probleem vermijden of negeren.
,Cognitieve ontwikkeling: denken is puur op formele operaties gebaseerd (Piaget laatste stadium).
Alle aspecten van een situatie moeten bekeken worden in combinatie met de eigen waarden en
opvattingen. Interpretatieve processen moeten rekening houden met het feit dat de redenen voor
bepaalde gebeurtenissen in de werkelijkheid vaak subtiel zijn. Adolescenten baseren zich op logica.
Jongvolwassenen kijken vanuit verschillende mogelijkheden. Postformeel denken is het denken dat
rekening houdt met het feit dat de situaties waarin volwassenen terecht kunnen komen soms op
relativerende wijze moeten worden opgelost. Dialectisch denken: de belangstelling en waardering
voor argumenten, tegenargumenten en debat, zaken zijn niet altijd helder af te bakenen,
antwoorden niet absoluut goed of fout maar soms moet er over onderhandeld worden, houdt
rekening met argumenten, kunnen meerdere oplossingen zijn. Dualistisch denken: iets is goed of
fout, mensen zijn goed of ze zijn slecht. Meervoudig denken: bekijken naar alle standpunten.
Shaie’s stadia van ontwikkeling
Schaie keek naar de manieren waarop informatie tijdens de volwassenheid wordt gebruikt. En niet
op de veranderingen in het verwerven en begrijpen van nieuwe informatie.
, Kindertijd en Jongvolwassenen Middelbare leeftijd Ouderdom
adolescentie
Verwervend stadium: Uitvoerend stadium: de Ondernemend stadium: waarin mensen Reintegratief
eerste stadium van verworven kennis toepassen de zaken breder gaan bekijken, waarin ze stadium: waarin de
cognitieve op specifieke situaties die te meer betrokken raken bij de wereld. aandacht vooral
ontwikkeling omvat de maken hebben met het Meer verantwoordelijkheid voelen voor gericht is op zaken
belangrijkste bereiken van de wereld om zich heen (niet iedereen). die persoonlijke
ontwikkelingstaak, die langetermijndoelen op het Verder kijken dan zichzelf. betekenis hebben.
bestaat uit het gebeid van carrière, gezin en Verantwoordelijk stadium: vooral Niet bedoelt om
verwerven van bijdrage aan de bezighouden met hun persoonlijke problemen op te
informatie. maatschappij. situatie en het beschermen en verzorgen lossen maar
Opgeslagen voor van partner, gezin en carrière. verdiepen in
toekomstig gebruik. specifieke
onderwerpen.
Intelligentie van Sternberg: Sternberg kijkt naar hoe ga je doelen bereiken en succes bereiken? In de
triarchische theorie over intelligentie bestaat de intelligentie uit 3 componenten. Heeft meer invloed
op toekomst succes dan IQ test.
De IQ score zorgt voor de meeste traditionele intelligentie (verkregen door lezen en luisteren en
kennis van bepaald soort informatie) test is een voorspeller van academisch succes. IQ likt nauwelijks
samen te hangen met andere prestaties zoals een succesvolle carrière. Praktische intelligentie is
voornamelijk verworven door het observeren en kopiëren van andermans gedrag. Emotionele
intelligentie is het geheel van vaardigheden die een goede inschatting van evaluatie, uitdrukking en
regulering van emoties mogelijk maken. mensen goed met elkaar overweg kunnen, begrip tonen,
reageren op behoeften van anderen.
Vertrouwdheid leidt tot rigiditeit: hoe meer mensen over een onderwerp weten, hoe kleiner de kans
dat ze op dat terrein creatief zijn. Creativiteit is de ongewone manier op responsen en ideeën te
combineren. Ingrijpende gebeurtenissen geven een aanzet tot cognitieve groei. Maturation reform is
Bijeenkomst 1 Vroege volwassenheid 20-40 jaar
Seksuele ontwikkeling: Voor afstand en nabijheid in de relatie wordt gesproken over antipathie naar
verliefdheid. Intimiteit is heel vertrouwd zijn met iets, ergens helemaal in opgaan of in de vorm van
liefde om in grotere eenheid op te gaan. De begrippen erotiek (gericht op lichamelijk lustbeleving
maar niet speciaal op seksueel verkeer wel de verleiding), seksualiteit (gericht op geslachtsverschillen
en betrokkenheid) en intimiteit (beleef je genoegen aan het vertrouwd dichtbij iemand zijn ook kan
dit niet fysiek zijn) krijgen verschillende betekenissen. Per persoon is de beleving van deze woorden
anders, iedereen heeft zijn eigen connotaties. Vanaf de puberteit tot de dood bevindt iemand zich in
de genitale fase. De erogene zone is de volwassen seksuele interesses. Er ontwikkeld een sterk
seksuele interesse in het andere geslacht. Hierin groeit de belangstelling voor het welzijn van
anderen.
Lichamelijke ontwikkeling: adolescentie begint rond 20 ste en loopt door tot middelbare leeftijd rond
40ste. De lichamelijke ontwikkeling en rijping zijn aan het begin van de vroege volwassenheid voltooid.
Op latere leeftijd ontstaat er veroudering en dit is de natuurlijke, lichamelijke achteruitgang. De
hersenen zullen in latere fase verder afnemen en de myelinisering loopt door. Myeline is een vettige
stof die op veel plaatsen in het zenuwstelsel het axon (uitloper van een zenuwcel die elektrische
impulsen doorgeeft en zo zorgt voor informatieoverdracht in de hersenen) omhult. Myeline geeft de
witte stof zijn witte kleur. Het zorgt ervoor dat zenuwimpulsen sneller worden doorgestuurd.
Executieve functies zijn de mogelijkheden die wij hebben om onszelf te organiseren en te plannen. In
deze fase kunnen mensen beter horen en zijn zintuigen gevoeliger. De gevoeligheid neemt af na
40/50ste leeftijd. De psychomotorische vermogens zijn bij mensen tijdens de vroege volwassenheid op
zijn beste. Veel beweging verbetert de conditie van het cardiovasculaire systeem (hart en
bloedvaten). Geeft een goede bescherming tegen osteoporose (botontkalking). Er kan secundaire
veroudering plaatsvinden: een lichamelijke aftakeling veroorzaakt door omgevingsfactoren (drank,
drugs) of individueel gedrag. Per culturen verschillende ideeën over gezondheid. BMI
(lichaamsgewicht in kilo’s gedeeld oor kwadraat van lengte in meters). Voorkomende ziektes zijn
obesitas of anorexia. WMO (wet maatschappelijk ondersteuning bij handicap). ADL (algemeen
dagelijkse levensverrichtingen). HDL (huishoudelijke dagelijkse levensverrichtingen). Domotica zijn
elektronische toepassingen om in de woning functies te besturen. Stress is de lichamelijk en
emotionele reactie op gebeurtenissen die ons bedreigen of uitdagen. De gebeurtenissen en
omstandigheden worden stressoren genoemd en vormen een bedreiging voor ons welzijn.
Psychoneuro- immunologie (PNI) onderzoekt naar de relatie tussen hersenen, het immuunsysteem
en psychologische factoren. Bij stress komt de primaire inschatting van pas, de betrokkenen
beoordeelt de gebeurtenis om te bepalen of de gevolgen positief, negatief of neutraal zijn. Daarna
volgt een secundaire inschatting is het antwoord van de betrokkenen op de vraag (kan ik dit aan?)
dit zijn de coping vaardigheden hoe iemand reageert in een bepaalde situatie. De inschatting varieert
met het temparement en omstandigheden van de betrokkenen. Stress kan de oorzaak zijn van
psychosomatische aandoeningen dat zij medische problemen die worden veroorzaakt door de
interactie tussen psychologische, emotionele en lichamelijke problemen. Coping is de poging om de
dreiging die tot stress leidt te beheersen, te reduceren of te leren verdragen. Probleemgerichte
coping: stressvol probleem of stressvolle situatie te veranderen waardoor die minder stress oproept.
Emotiegerichte coping: emoties proberen te reguleren (positieve kant bekijken). Sociale steun helpt
de stress te verminderen. Defensieve coping: onbewuste strategieën die de ware aard van de situatie
verdraaien of ontkennen, het werkelijke probleem vermijden of negeren.
,Cognitieve ontwikkeling: denken is puur op formele operaties gebaseerd (Piaget laatste stadium).
Alle aspecten van een situatie moeten bekeken worden in combinatie met de eigen waarden en
opvattingen. Interpretatieve processen moeten rekening houden met het feit dat de redenen voor
bepaalde gebeurtenissen in de werkelijkheid vaak subtiel zijn. Adolescenten baseren zich op logica.
Jongvolwassenen kijken vanuit verschillende mogelijkheden. Postformeel denken is het denken dat
rekening houdt met het feit dat de situaties waarin volwassenen terecht kunnen komen soms op
relativerende wijze moeten worden opgelost. Dialectisch denken: de belangstelling en waardering
voor argumenten, tegenargumenten en debat, zaken zijn niet altijd helder af te bakenen,
antwoorden niet absoluut goed of fout maar soms moet er over onderhandeld worden, houdt
rekening met argumenten, kunnen meerdere oplossingen zijn. Dualistisch denken: iets is goed of
fout, mensen zijn goed of ze zijn slecht. Meervoudig denken: bekijken naar alle standpunten.
Shaie’s stadia van ontwikkeling
Schaie keek naar de manieren waarop informatie tijdens de volwassenheid wordt gebruikt. En niet
op de veranderingen in het verwerven en begrijpen van nieuwe informatie.
, Kindertijd en Jongvolwassenen Middelbare leeftijd Ouderdom
adolescentie
Verwervend stadium: Uitvoerend stadium: de Ondernemend stadium: waarin mensen Reintegratief
eerste stadium van verworven kennis toepassen de zaken breder gaan bekijken, waarin ze stadium: waarin de
cognitieve op specifieke situaties die te meer betrokken raken bij de wereld. aandacht vooral
ontwikkeling omvat de maken hebben met het Meer verantwoordelijkheid voelen voor gericht is op zaken
belangrijkste bereiken van de wereld om zich heen (niet iedereen). die persoonlijke
ontwikkelingstaak, die langetermijndoelen op het Verder kijken dan zichzelf. betekenis hebben.
bestaat uit het gebeid van carrière, gezin en Verantwoordelijk stadium: vooral Niet bedoelt om
verwerven van bijdrage aan de bezighouden met hun persoonlijke problemen op te
informatie. maatschappij. situatie en het beschermen en verzorgen lossen maar
Opgeslagen voor van partner, gezin en carrière. verdiepen in
toekomstig gebruik. specifieke
onderwerpen.
Intelligentie van Sternberg: Sternberg kijkt naar hoe ga je doelen bereiken en succes bereiken? In de
triarchische theorie over intelligentie bestaat de intelligentie uit 3 componenten. Heeft meer invloed
op toekomst succes dan IQ test.
De IQ score zorgt voor de meeste traditionele intelligentie (verkregen door lezen en luisteren en
kennis van bepaald soort informatie) test is een voorspeller van academisch succes. IQ likt nauwelijks
samen te hangen met andere prestaties zoals een succesvolle carrière. Praktische intelligentie is
voornamelijk verworven door het observeren en kopiëren van andermans gedrag. Emotionele
intelligentie is het geheel van vaardigheden die een goede inschatting van evaluatie, uitdrukking en
regulering van emoties mogelijk maken. mensen goed met elkaar overweg kunnen, begrip tonen,
reageren op behoeften van anderen.
Vertrouwdheid leidt tot rigiditeit: hoe meer mensen over een onderwerp weten, hoe kleiner de kans
dat ze op dat terrein creatief zijn. Creativiteit is de ongewone manier op responsen en ideeën te
combineren. Ingrijpende gebeurtenissen geven een aanzet tot cognitieve groei. Maturation reform is
