Samenvatting alle filosofen, Filosofie voor Pedagogen | Filosofen & Wetenschapsfilosofie | Leiden

Filosofen
Plato:

- breek met de heersende opinie
- your lover should help you become a better person, utopia thinker

Kant:

- durf te denken
- kant heeft op rationalisten en empiristen kritiek. Hij zegt dat ideeen niet zijn aangeboren
maar door ons waarnemen, maar waarnemingen zonder begrippen ben je nog steeds blind.
- Niet zomaar iets roepen, het moet wel wetenschappelijk zijn en ergens op slaan.
- A priori: vooraf aan de ervaring, a prosteriori: afgeleid uit ervaring, empirische kennis.
- Autonomie: vrijheid om zelf wet op te leggen, niet een god/adel.
- Je hoeft niet ieder zijn keuze te respecteren als hij deze niet autonoom heeft gemaakt.
- Sluit god niet helemaal uit
- Vrouwen kunnen niet denken door te veel emoties

Locke:

- eerste pedagoog
- natuurstaat: optimistisch, onderlinge samenwerking, belang van de mensheid, anderen
respecteren, maar sommige zullen zich hier niet aan houden. Recht op eigendom als je er
voor arbeid.
- Sociaal contract: wel een macht maar niet zo’n grote, volk heeft ook stem. Scheiding der
machten.
- Schrijft over kinderen.
- Child-centered education. (modern). Praat met kind en leg uit ipv straffen. Anders focust kind
op niet krijgen van straf ipv het goede gedrag.
- Some thoughts concerning education: brieven aan vriend over opvoeden jongeman.
- Kennis is nooit aangeboren. Ouders zijn de baas over hun kinderen.
- Volwassenheid is state of mind
- Kinderen hebben ook rechten maar zijn te zwak dus kunnen niet voor zichzelf zorgen. Maar
ouders bezitten hun kinderen niet.

Rousseau:

- eerste pedagoog
- als een kind nooit in aanraking zou komen met kwaad zou het ook als een goed kind
opgroeien.
- Natuurstaat: paradijs op aarde, onafhankelijk en niet met elkaar bemoeien, gunt anderen
ook, geen angst, eigen liefde, geen privé bezit, maar er is 1 iemand die dit wel wilt. Zo komen
er steeds meer. Zo worden we slaaf van ons zelf. ‘
- Sociaal contact: rechten overdragen aan gemeenschap als geheel.

freud:

- We worden door onbewuste drijfveren beïnvloed

Nietzsche:

, - Menselijke anatomie is hoogmoed
- Amor fati: heb je lot lief, geïnspireerd door Stoicijnen

Margaret mead:

- Studeerde pubers

Politieke filosofen

Hobbes:

- Natuurstaat: we zijn aan elkaar gelijk maar iedereen wil steeds meer, leven als individu,
verlangen en wantrouw, onzekerheid voor dreiging
- Sociaal contract: soevereine macht, autoritair met straffe hand. Niet democratisch

John Rawls:

- Theorie van rechtvaardigheid. Alles eerlijk delen. Geen natuurwetten. Rechtvaardigheid komt
tot stand door het erover te hebben en van gedachten te wisselen.
- Hoe verdeel je sociale primaire goederen? Redeneren uit eigenbelang, noodzakelijk: uitgaan
van een situatie waarin we niet weten wie of wat we zijn en bedenken in wat voor wereld je
zou willen leven.
- Iedereen gelijke en maximale vrijheid
- Gelijke behandeling behalve wanneer er een rechtvaardige uitzondering is.

Martha Nussbaum:

- Het maakt verschil waar je geboren bent
- Kritiek op sociaal contract: gaat over wederkerig voordeel, veel mensen hebben dit niet zoals
mensen in een rolstoel. En vrouwen en kinderen worden gediscrimineerd. Voorzieningen
worden als gunst gedaan.

Michael Sandel:

- Tegen neoliberalisme. Marktwerking ipv sociale relaties.
- Communitarisme: bekritiseert neoliberalisme. Niet te veel individualisme. Doe het om sociaal
te zijn en niet voor geld of jezelf.

Bestaansethiek

Aristoteles:

- Geluk als hoogste doel  uitgegroeide boom
- Geluk is anders dan genot
- Geluk niet ten koste van anderen
- Beheersen van emoties  welke houding kies is (ethos)
- Autonomie = het ontwikkelen van deugden, gebruik maken van de rede

Stoïcijnen:

- Epictetus en Seneca ( tegen hedonisme want dat is genot)
- Niet te veel beïnvloeden door omgeving, controle over je zelf
- Afzien van emoties, bezit en genot
- Filosofie voor een zwaar leven, leed hoort erbij
- Link met oosters denken