Lokale & Regionale Belastingen UGent – VOLLEDIGE samenvatting Master Fiscaliteit | PPT + alle lesnotities

LOKALE BELASTINGEN

INLEIDING

Lokale belastingen: gemeentebelasting en provinciebelasting
Regionale belastingen: Vlaamse belastingen

 Bevoegdheden gemeente:
o Wonen
o Wegen
o Sport
o Onderwijs
o Algemeen beleid
o Afleveren documenten
o …
Sommige van deze bevoegdheden voeren ze uit in samenwerking met andere gemeenten
 Bevoegdheden provincie
o Aanleg en beheer van provinciedomeinen, fietsroutes, wandelpaden,…
o Beheer van waterwegen en preventie van wateroverlast
o Beheer van natuurgebieden
o Provinciaal beleid voor ruimtelijke ordening en leefmilieu
o Coördinatie van het beleid rond economie, werkgelegenheid,… in de provincie en eigen
initiatieven
o Crisicoördinatie op provinciaal niveau
 Financiering gemeente en provincie
o Gemeentefonds – Investeringsfonds
 Elke gemeente krijgt van dit fonds een bepaald bedrag afhankelijk van parameters
zoals inwoners, stad/dorp, landelijk en dus meer wegen,…
 Belangrijkste inkomstenbron
o Belastingen
 Aanvullende belastingen
 Fiscale autonomie
 2de belangrijkste inkomstenbron
o Retributies
o Dividenden of inkomsten uit beleggingen
o Andere inkomsten

BELASTING OF RETRIBUTIE

Belasting

 Eenzijdig opgelegd (geen individuele tegenprestatie)
 Band met het grondgebied van de gemeente
 Fiscaal doel = hoofddoel
o Verkrijgen van financiële middelen om de openbare dienstverlening te financieren
o Verkrijgen van financiële middelen voor financiering van specifieke uitgaven

Retributie (art. 173 GGW)

 Billijke vergoeding voor geleverde prestatie


1

, o Bedrag moet in verhouding staan tot de geleverde dienst
Bv. Niet €50 vragen voor een document af te leveren, dan is het een belasting
 Vrijwillig gebruik dienst
 Individueel voordeel
 Rechtbank bepaalt juiste aard heffing -> soms hierdoor foutieve kwalificatie want subjectief
o RVS: belangrijkste kenmerk is vrijwillig gebruik
o HVC: vergoedend karakter van een dienst verricht in persoonlijk voordeel

Gevolgen

 Staat, gemeenschap, gewest, provincie en gemeente zijn vrijgesteld van belasting maar niet van
retributie bij:
o Goederen van het openbaar domein (Bv. wegen, voor ied. toegankelijk)
o Bestemd voor openbare dienst (Bv. gemeentehuis)
Redenering: je gaat geen belastingen heffen op iets dat gefinancierd wordt met
belastingen
 Retributie: geen sanctiesysteem
 Delegatie van bevoegdheid:
o Belasting: niet mogelijk
o Retributie: Gemeenteraad kan bevoegdheid tot vaststellen tarief binnen een bepaalde
korf delegeren aan College (Bv. inkom zwembad tussen €5-10, college bepaalt exact)

Invordering

 Belasting: kohier
o Aanslagbiljet
o Na 2 maanden niet betaald: dwangbevel via aanslagbiljet
 Retributie: niet-fiscale schuld (Art. 177 decreet lokaal bestuur)
o Retributie ter plaatse
o Niet betaald: aanmaning
o Nog niet betaald: aangetekende aanmaning
o Nadien: dwangbevel
Mogelijkheid tot betwisting: rechtvaarding van gemeente

SOORTEN BELASTINGEN

Opcentiemen, opdeciemen, aanvullende belastingen

 Belasting geheven bovenop hoofdbelasting
o Samen met hoofdbelasting geïnd
o Percentage (deciem) bovenop belasting
 Soorten:
o Opcentiemen op de onroerende voorheffing
 Onroerende voorheffing ten voordele van Vlaams gewest (ongeveer 4%)
 Zowel gemeente als provincie kan verhoging toevoegen
 Gemeente: tussen 500-1300 opcentiemen
 Provincie gelimiteerd
o Opdeciem op de verkeersbelasting
 Verkeersbelasting: geheven door gewesten op het in verkeer brengen van een
voertuig
 Vast bedrag van 1 opdeciem (10%)
 Voor gemeente waar auto is ingeschreven
o Aanvullende belasting op de personenbelasting
2

,  Belangrijkste inkomstenbron
 Percentage vrij te bepalen door de gemeente
 Gemiddeld 7%, loopt op tot 9%
 3 gemeenten zonder aanvullende PB belasting: Knokke-Heist, Koksijde en De
Panne
o Percentage op de gewestelijke heffing op leegstaande en/of verwaarloosde
bedrijfsruimten
 Maximaal 200%
o Percentage op de gewestelijke heffing op ongeschikte en/of onbewoonbare woningen
 Maximaal 200%

Belastingen op basis van fiscale autonomie

 Belasting die gemeente/provincie volledig autonoom kan heffen in kader van bevoedheid
o Tweede verblijf
o Bedrijfsbelasting
o Gezinsbelasting
o Milieubelasting
 Voor bijdrage aan afvalophaling, niet vervuiling want dan is het hoofddoel sturing
o Verspreiding niet-geadresseerd drukwerk
o Leegstaand – verwaarlozing – ongeschiktheid
 Leegstaand: er woont niemand/werkt niemand
 Verwaarlozing: uiterlijke kenmerken (bv. dakpannen hangen los)
 Ongeschiktheid: woonkwaliteit, innerlijke kenmerken
o …
 Algemene belasting vs. Belasting met een specifiek doel
o Algemene belasting: financiering van dienstverlening in het algemeen
 Bv. personeelskosten
 Aanvullende belasting, belasting op gezinnen, bedrijfsbelasting
o Belasting met specifiek doel
 Geen 1op1 verhouding of individuele tegenprestatie
 Meestal beperkt tot bepaalde groep belastingplichtigen
 Leegstand, verspreiding niet-geadresseerde drukwerken
 Contantbelasting vs. Kohierbelasting
o Contantbelasting: zonder uitstel geïnd
 Geïnd op moment van prestatie
 Belasting op document afhalen (ipv. Retributie)
o Kohierbelasting: lijst van belastingplichtigen met verschuldigd bedrag
 Uitvoerbaar verklaard door college
 Aanslagbiljet adhv kohier verzenden om belasting te innen
 Directe belasting vs. Indirecte belasting
o Directe belasting wordt berekend op:
 Reeks verrichtingen in referentieperiode
 Komt zo goed als niet voor lokaal
 Bv. inkomstenbelasting op inkomsten tijdens referentieperiode
 Duurzame toestand: men betaalt belasting voor het gehele jaar als inwoner (men
gaat ervan uit dat die toestand een jaar duurt en dus duurzaam is)
o Indirecte belasting: belasting op een feit van voorbijgaande aard
 Eenmalige gebeurtenis
 Bv. belasting op ontbreken aansluiting riolering of op aanleggen aansluiting
riolering
Van belang om te weten of de belasting al dan niet kan terugwerken in de tijd
3

,  Personele belasting vs. Zakelijke belasting
o Personele belasting: band met grondgebied is persoonlijk -> inwoner
o Zakelijke belasting: band is zakelijk
 2de verblijf
 Bedrijf
 Aandeelbelasting vs. Omslagbelasting
o Aandeelbelasting: op een bepaalde grondslag wordt bepaald tarief toegepast
 €x per …
 Bv. bedrijfsbelasting obv oppervlakte gebruikt door bedrijf
o Omslagbelasting: vooraf bepalen wat de opbrengst moet zijn en dan verdelen onder de
aantal betalers
 Bv. bij ontginnen klei, grind, …
 Verhaalbelasting
o Neigt sterk naar retributie
o Bestaat zo goed als niet meer want leidde tot veel discussies
o Kosten verbonden aan prestatie gaan halen bij een belastingplichtige die met zekerheid
voordeel haalt uit prestatie
Bv. Financiering aanleg wegen door de gezinnen wonenden op deze weg -> die maken er
zeker gebruik bij

BELASTINGBEVOEGDHEID

2 belangrijke bronnen voor bepalen vd belastingbevoegdheid:

 Fiscale autonomie: terug te vinden in de Grondwet
o Art. 41 GW: gemeentelijke of provinciale belangen geregeld door gemeenteraad of
provincieraad volgens beginselen bij GW vastgesteld
o Art. 162 GW: regelt bevoegdheden vd gemeentelijke en provinciale instellingen
o Art. 170 GW: geen belasting kan worden ingevoerd dan door beslissing van de raad
 Enkel wetgevend orgaan kan belasting invoeren
 Wetgever (federaal) bepaalt uitzonderingen
 Het uitvoerende orgaan kan geen belastingen invoeren, enkel wetgevend orgaan
Examen: case waarbij staat dat college belasting heeft ingevoerd -> KAN NIET
o Gemeente en provincieraad moeten belastingen heffen MAAR federale wetgever kan
uitzonderingen bepalen
o Specifieke taak gemeente bv. Afval ophalen -> om dit te financieren kan men belastingen
heffen (container gewicht, zakken, …) -> gemeente kiest zelf of ze dit gratis doen of niet
MAAR als de gemeente deze taak niet heeft dan kan hij er ook geen belasting op heffen
o Ruime bevoegdheid voor gemeente en provincie binnen het gemeentelijk of provinciaal
belang
 Uitdrukkelijk gemeentelijk belang
 Impliciet gemeentelijk belang
 Diverse wetgeving

BEPERKINGEN FISCALE AUTONOMIE


BEPERKINGEN UIT HET BEGRIP BELASTING

Vrijstelling van goederen vh openbaar domein of bestemd voor de openbare dienstverlening

o Alles wat bestemd is voor openbare dienstverlening is vrijgesteld van belastingen

4