Beginselen in fiscaal recht — compacte samenvatting
Beginselen in fiscaal recht
Compacte samenvatting per hoofdstuk
Op basis van het handboek, de slides en de oefeningenbundel
Pagina 1
, Beginselen in fiscaal recht — compacte samenvatting
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ................................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 2 — Begrip en kenmerken van de belasting ................................................................... 4
1. Definitie .................................................................................................................................... 4
2. Twee hoofdkenmerken............................................................................................................. 4
3. Geen belasting .......................................................................................................................... 4
4. Retributie en bijzondere vormen.............................................................................................. 4
5. Parafiscale bijdragen................................................................................................................. 4
Oefeningen — onderscheid belasting / retributie / verhaal- / urbanisatie- / parafiscaal........ 5
Hoofdstuk 3 — Situering van het belastingrecht.............................................................................. 6
Hoofdstuk 4 — Noodzakelijk karakter van belastingen.................................................................... 6
Hoofdstuk 5 — Functies van de belasting ........................................................................................ 6
1. Financiële functie ...................................................................................................................... 6
2. Economische functie ................................................................................................................. 6
3. Sociale functie ........................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 6 — Wie mag belasting heffen? ...................................................................................... 7
1. Vijf heffende overheden (art. 170 en 173 GW) ........................................................................ 7
2. Beperkingen .............................................................................................................................. 7
3. Eigenlijke vs. oneigenlijke fiscale bevoegdheden ..................................................................... 7
4. Regionalisering PB (6de staatshervorming, Bijz. wet 6 januari 2014) ...................................... 7
Hoofdstuk 7 — Grondwettelijke beginselen .................................................................................... 8
1. Legaliteitsbeginsel (art. 170 GW).............................................................................................. 8
Drie facetten (in principe door wet) ......................................................................................... 8
Drie gevolgen ............................................................................................................................ 8
2. Eenjarigheidsbeginsel (art. 171 GW) ........................................................................................ 8
Drie elementen voor materiële fiscale schuld .......................................................................... 8
Gevolgen inkomstenbelastingen .............................................................................................. 8
3. Gelijkheidsbeginsel (art. 10, 11, 172 GW) ................................................................................ 8
Controle .................................................................................................................................... 9
Belangrijke rechtspraak ............................................................................................................ 9
Oefeningen — grondwettelijke beginselen ............................................................................ 10
Hoofdstuk 8 — Andere beginselen ................................................................................................. 11
1. Fiscaal recht is niet volstrekt autonoom................................................................................. 11
2. De fiscale wet is van openbare orde....................................................................................... 11
2.1 Ontduiking, ontwijking, minst belaste weg ...................................................................... 11
2.2 Antimisbruikbepaling ........................................................................................................ 11
2.3 Akkoorden tussen fiscus en belastingplichtige ................................................................. 11
Pagina 2
, Beginselen in fiscaal recht — compacte samenvatting
2.4 Fiscus geen derde bij vestiging, wel bij invordering ......................................................... 12
3. Strikte interpretatie ................................................................................................................ 12
4. Niet-retroactiviteit .................................................................................................................. 12
5. Behoorlijk bestuur .................................................................................................................. 12
6. Realiteitsbeginsel .................................................................................................................... 12
7. Non bis in idem ....................................................................................................................... 13
8. Territorialiteit en verdragsrecht ............................................................................................. 13
Oefeningen — andere beginselen .......................................................................................... 13
Hoofdstuk 9 — De indeling van de belastingen ............................................................................. 14
1. Naar de heffende overheid ..................................................................................................... 14
2. Naar de grondslag ................................................................................................................... 14
3. Naar de wijze van vereffening ................................................................................................ 14
4. Naar de drager (economisch) ................................................................................................. 14
5. Direct vs. indirect (fiscaal-administratief)............................................................................... 14
5.1 Directe belastingen ........................................................................................................... 14
5.2 Indirecte belastingen ........................................................................................................ 15
Oefening — Case 2: indeling van een belasting ..................................................................... 15
Hoofdstuk 10 — Administratieve inrichting ................................................................................... 16
1. FOD Financiën (KB 17 februari 2002)...................................................................................... 16
2. Bijzondere diensten ................................................................................................................ 16
3. Regionale belastingadministraties.......................................................................................... 16
Aanvullend — Bronnen van fiscaliteit ............................................................................................ 17
1. Europees ................................................................................................................................. 17
2. Internationaal ......................................................................................................................... 17
3. Nationaal / regionaal / lokaal ................................................................................................. 17
4. Hiërarchie ............................................................................................................................... 17
Oefeningen — opzoekvaardigheid ......................................................................................... 17
Examenwijzer.................................................................................................................................. 19
Per hoofdstuk wat je vlot moet kunnen ..................................................................................... 19
Examenstrategie ......................................................................................................................... 19
Pagina 3
Beginselen in fiscaal recht
Compacte samenvatting per hoofdstuk
Op basis van het handboek, de slides en de oefeningenbundel
Pagina 1
, Beginselen in fiscaal recht — compacte samenvatting
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ................................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 2 — Begrip en kenmerken van de belasting ................................................................... 4
1. Definitie .................................................................................................................................... 4
2. Twee hoofdkenmerken............................................................................................................. 4
3. Geen belasting .......................................................................................................................... 4
4. Retributie en bijzondere vormen.............................................................................................. 4
5. Parafiscale bijdragen................................................................................................................. 4
Oefeningen — onderscheid belasting / retributie / verhaal- / urbanisatie- / parafiscaal........ 5
Hoofdstuk 3 — Situering van het belastingrecht.............................................................................. 6
Hoofdstuk 4 — Noodzakelijk karakter van belastingen.................................................................... 6
Hoofdstuk 5 — Functies van de belasting ........................................................................................ 6
1. Financiële functie ...................................................................................................................... 6
2. Economische functie ................................................................................................................. 6
3. Sociale functie ........................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 6 — Wie mag belasting heffen? ...................................................................................... 7
1. Vijf heffende overheden (art. 170 en 173 GW) ........................................................................ 7
2. Beperkingen .............................................................................................................................. 7
3. Eigenlijke vs. oneigenlijke fiscale bevoegdheden ..................................................................... 7
4. Regionalisering PB (6de staatshervorming, Bijz. wet 6 januari 2014) ...................................... 7
Hoofdstuk 7 — Grondwettelijke beginselen .................................................................................... 8
1. Legaliteitsbeginsel (art. 170 GW).............................................................................................. 8
Drie facetten (in principe door wet) ......................................................................................... 8
Drie gevolgen ............................................................................................................................ 8
2. Eenjarigheidsbeginsel (art. 171 GW) ........................................................................................ 8
Drie elementen voor materiële fiscale schuld .......................................................................... 8
Gevolgen inkomstenbelastingen .............................................................................................. 8
3. Gelijkheidsbeginsel (art. 10, 11, 172 GW) ................................................................................ 8
Controle .................................................................................................................................... 9
Belangrijke rechtspraak ............................................................................................................ 9
Oefeningen — grondwettelijke beginselen ............................................................................ 10
Hoofdstuk 8 — Andere beginselen ................................................................................................. 11
1. Fiscaal recht is niet volstrekt autonoom................................................................................. 11
2. De fiscale wet is van openbare orde....................................................................................... 11
2.1 Ontduiking, ontwijking, minst belaste weg ...................................................................... 11
2.2 Antimisbruikbepaling ........................................................................................................ 11
2.3 Akkoorden tussen fiscus en belastingplichtige ................................................................. 11
Pagina 2
, Beginselen in fiscaal recht — compacte samenvatting
2.4 Fiscus geen derde bij vestiging, wel bij invordering ......................................................... 12
3. Strikte interpretatie ................................................................................................................ 12
4. Niet-retroactiviteit .................................................................................................................. 12
5. Behoorlijk bestuur .................................................................................................................. 12
6. Realiteitsbeginsel .................................................................................................................... 12
7. Non bis in idem ....................................................................................................................... 13
8. Territorialiteit en verdragsrecht ............................................................................................. 13
Oefeningen — andere beginselen .......................................................................................... 13
Hoofdstuk 9 — De indeling van de belastingen ............................................................................. 14
1. Naar de heffende overheid ..................................................................................................... 14
2. Naar de grondslag ................................................................................................................... 14
3. Naar de wijze van vereffening ................................................................................................ 14
4. Naar de drager (economisch) ................................................................................................. 14
5. Direct vs. indirect (fiscaal-administratief)............................................................................... 14
5.1 Directe belastingen ........................................................................................................... 14
5.2 Indirecte belastingen ........................................................................................................ 15
Oefening — Case 2: indeling van een belasting ..................................................................... 15
Hoofdstuk 10 — Administratieve inrichting ................................................................................... 16
1. FOD Financiën (KB 17 februari 2002)...................................................................................... 16
2. Bijzondere diensten ................................................................................................................ 16
3. Regionale belastingadministraties.......................................................................................... 16
Aanvullend — Bronnen van fiscaliteit ............................................................................................ 17
1. Europees ................................................................................................................................. 17
2. Internationaal ......................................................................................................................... 17
3. Nationaal / regionaal / lokaal ................................................................................................. 17
4. Hiërarchie ............................................................................................................................... 17
Oefeningen — opzoekvaardigheid ......................................................................................... 17
Examenwijzer.................................................................................................................................. 19
Per hoofdstuk wat je vlot moet kunnen ..................................................................................... 19
Examenstrategie ......................................................................................................................... 19
Pagina 3
