Algemene psychologie - h7
onthouden en vergeten
Achtergrond
Het geheugen: het vermogen om ervaringen in onze hersenen op te slaan
en te gebruiken bij verder gedrag
DE REMINISCENTIEBULT
Het autobiografisch geheugen:
= herinneringen aan gebeurtenissen uit het leven
Rubin & Schulkind:
→ Onderzoek bij 73 jarigen (Rubin & Schulkind 1997)
*Onderzoekers geven 73jarigen random woorden (bv. Woede, boek, trein) en
vragen daarna om iets
te vertellen dat iets te maken hebben met dit woord.
°Bekomen 3 belangrijke bevindingen
• Recentheidseffect:
o Als je aan mensen vraagt iets te vertellen over een bepaald woord, zullen ze
vooral
dingen vertellen die niet zo lang geleden zijn. 27% herinneringen minder dan 1
jaar
oud; 43% waren minder dan tien jaar oud.
• Kinderamnesie: geheugen verlies voor een periode voor 3 jarige leeftijd
(universeel)
o Geheugensysteem waar je persoonlijke herinneringen op slaat werkt niet voor
3 jaar
oud
o Eerdere herinnering? → zelf gemaakt (bv door foto’s)
• Reminiscentiebult
o Mensen herinneren zich meer uit de periode van 10-30 jaar oud dan van de
periode
Algemene psychologie - h7 1
, 30-60 jaar oud (drukke, spannende periode van je leven, veel nieuwe
ervaringen etc.)
o Tijd is dus niet de enige factor die bepaald hoe goed we dingen kunnen
herinneren
o !! Als je mensen vrije herinneringen laat vertellen zullen ze eerder iets
vertellen dat
recent gebeurt is (recentheidseffect) maar als je ze specifiek vraagt iets te
vertellen
over vroeger (bv, vertel eens over je eerste week unief) dan halen ze de
herinneringen terug op. Compleet vergeten gebeurd bijna nooit, alle dingen
laten
een spoor achter in de hersenen. Niet kunnen ophalen =/= vergeten van
herinneringen
DE BEVINDINGEN VAN EBBINGHAUS IN DE 19DE EEUW
Ebbinghaus:
*2 kernvragen proberen te beantwoorden:
o Hoeveel en hoe snel vergeten we?
o Betekent vergeten compleet verlies?
*Procecure (zinloze lettergrepen): Lijsten items (tot 2000 stuks!) van zinloze
lettergrepen (zok, kep): zuivere geheugeneenheid
-Hardop voorlezen, constante snelheid
-Zoveel mogelijk lettergrepen opschrijven in de juiste volgorde
-Ging vrij goed tot sets van 7 lettergrepen
-Bij langere lijsten: meer herhalingen van de procedure
-Maat voor moeilijkheid: hoeveel herhalingen (17 bij 12 items, 44 bij 24 items)
*Belangrijkste bevinding Ebbinghaus: Hij testte mensen nadien (20min, 40min,
1u, 2u later
etc.)
o Vergeetcurve: Naarmate de tijd toeneemt, daalt de herinnering
• Vergeten in functie vd tijd=negatieve correlatie tijd/besparing
Algemene psychologie - h7 2
, “Oke dus naarmate tijd toeneemt daalt de herinnering MAAR hoeveel heb je
dan nog wél
onthouden?”
→ Wanneer mensen een volgende keer iets opnieuw leren hebben ze minder
beurten nodig
om dezelfde prestatie te behalen
→ Savings of besparingsmethode: hetgeen dat je nog onthoudt na het leren
(Zelfs van het
gene dat je niet meer kan ophalen blijven er restanten in de hersenen over van
deze
informatie)
⇒ 40% van wat je leert verlies je binnen de 20 minuten (resterend .
⇒ aantal 60%) = sterke afname in eerste uur
⇒ 1u later hebben ze nog 40% onthouden (60% kwijt na een uur)
⇒ Na 9u hebben ze minder dan 40% onthouden
⇒ Na 31 dagen heb je nog 20% onthouden
*conclusie :
Het geheugenmodel van Atkinson en Shiffrin
geheugen bestaat uit meerdere systemen → dit model toont dat aan
Input omgeving → ( sensorische geheugens → ( kortetermijngeheugen →
langetermijngeheugen
Algemene psychologie - h7 3
, SENSORISCHE GEHEUGEN
1 voor elk zintuig
Houden voor een zeer korte tijd info bij uit de zintuigorganen
Om de info te kunnen interpreteren, moet de info even “blijven hangen
(beschikbaar zijn in de hersenen)”
Heel veel informatie, voor een korte tijd
geïnspireerd door model van Broadbent
iconische geheugen:
sensorische geheugen voor visuele stimuli (zicht)
Sperling experiment: meten van opnamecapaciteit
°Sperling toonde participanten een paneel van 12 letters gedurende 50ms
(meestal
niet gezien – wel gng vr cognitieve verwerking)
°“Welke letters heb je gezien?”
→Als je mensen 1 seconde na het zien van het paneel vraag t wat ze gezien
hebben kunnen ze 4 letters opnoemen = je kan 4 dingen langer dan een
seconde onthouden
→Als je mensen binnen de seconde vraagt wat ze gezien hebben op
eender
welke rij, konden ze de volledige rij opnoemen. = alle 12 letters waren
opgeslagen in het visuele geheugen maar enkel 1 seconde
⇒ Conclusie: Gedurende één seconde onthoudt men alles van wat ze
gezien hebben, is al de info nog in het iconische geheugen, MAAR na
Algemene psychologie - h7 4
onthouden en vergeten
Achtergrond
Het geheugen: het vermogen om ervaringen in onze hersenen op te slaan
en te gebruiken bij verder gedrag
DE REMINISCENTIEBULT
Het autobiografisch geheugen:
= herinneringen aan gebeurtenissen uit het leven
Rubin & Schulkind:
→ Onderzoek bij 73 jarigen (Rubin & Schulkind 1997)
*Onderzoekers geven 73jarigen random woorden (bv. Woede, boek, trein) en
vragen daarna om iets
te vertellen dat iets te maken hebben met dit woord.
°Bekomen 3 belangrijke bevindingen
• Recentheidseffect:
o Als je aan mensen vraagt iets te vertellen over een bepaald woord, zullen ze
vooral
dingen vertellen die niet zo lang geleden zijn. 27% herinneringen minder dan 1
jaar
oud; 43% waren minder dan tien jaar oud.
• Kinderamnesie: geheugen verlies voor een periode voor 3 jarige leeftijd
(universeel)
o Geheugensysteem waar je persoonlijke herinneringen op slaat werkt niet voor
3 jaar
oud
o Eerdere herinnering? → zelf gemaakt (bv door foto’s)
• Reminiscentiebult
o Mensen herinneren zich meer uit de periode van 10-30 jaar oud dan van de
periode
Algemene psychologie - h7 1
, 30-60 jaar oud (drukke, spannende periode van je leven, veel nieuwe
ervaringen etc.)
o Tijd is dus niet de enige factor die bepaald hoe goed we dingen kunnen
herinneren
o !! Als je mensen vrije herinneringen laat vertellen zullen ze eerder iets
vertellen dat
recent gebeurt is (recentheidseffect) maar als je ze specifiek vraagt iets te
vertellen
over vroeger (bv, vertel eens over je eerste week unief) dan halen ze de
herinneringen terug op. Compleet vergeten gebeurd bijna nooit, alle dingen
laten
een spoor achter in de hersenen. Niet kunnen ophalen =/= vergeten van
herinneringen
DE BEVINDINGEN VAN EBBINGHAUS IN DE 19DE EEUW
Ebbinghaus:
*2 kernvragen proberen te beantwoorden:
o Hoeveel en hoe snel vergeten we?
o Betekent vergeten compleet verlies?
*Procecure (zinloze lettergrepen): Lijsten items (tot 2000 stuks!) van zinloze
lettergrepen (zok, kep): zuivere geheugeneenheid
-Hardop voorlezen, constante snelheid
-Zoveel mogelijk lettergrepen opschrijven in de juiste volgorde
-Ging vrij goed tot sets van 7 lettergrepen
-Bij langere lijsten: meer herhalingen van de procedure
-Maat voor moeilijkheid: hoeveel herhalingen (17 bij 12 items, 44 bij 24 items)
*Belangrijkste bevinding Ebbinghaus: Hij testte mensen nadien (20min, 40min,
1u, 2u later
etc.)
o Vergeetcurve: Naarmate de tijd toeneemt, daalt de herinnering
• Vergeten in functie vd tijd=negatieve correlatie tijd/besparing
Algemene psychologie - h7 2
, “Oke dus naarmate tijd toeneemt daalt de herinnering MAAR hoeveel heb je
dan nog wél
onthouden?”
→ Wanneer mensen een volgende keer iets opnieuw leren hebben ze minder
beurten nodig
om dezelfde prestatie te behalen
→ Savings of besparingsmethode: hetgeen dat je nog onthoudt na het leren
(Zelfs van het
gene dat je niet meer kan ophalen blijven er restanten in de hersenen over van
deze
informatie)
⇒ 40% van wat je leert verlies je binnen de 20 minuten (resterend .
⇒ aantal 60%) = sterke afname in eerste uur
⇒ 1u later hebben ze nog 40% onthouden (60% kwijt na een uur)
⇒ Na 9u hebben ze minder dan 40% onthouden
⇒ Na 31 dagen heb je nog 20% onthouden
*conclusie :
Het geheugenmodel van Atkinson en Shiffrin
geheugen bestaat uit meerdere systemen → dit model toont dat aan
Input omgeving → ( sensorische geheugens → ( kortetermijngeheugen →
langetermijngeheugen
Algemene psychologie - h7 3
, SENSORISCHE GEHEUGEN
1 voor elk zintuig
Houden voor een zeer korte tijd info bij uit de zintuigorganen
Om de info te kunnen interpreteren, moet de info even “blijven hangen
(beschikbaar zijn in de hersenen)”
Heel veel informatie, voor een korte tijd
geïnspireerd door model van Broadbent
iconische geheugen:
sensorische geheugen voor visuele stimuli (zicht)
Sperling experiment: meten van opnamecapaciteit
°Sperling toonde participanten een paneel van 12 letters gedurende 50ms
(meestal
niet gezien – wel gng vr cognitieve verwerking)
°“Welke letters heb je gezien?”
→Als je mensen 1 seconde na het zien van het paneel vraag t wat ze gezien
hebben kunnen ze 4 letters opnoemen = je kan 4 dingen langer dan een
seconde onthouden
→Als je mensen binnen de seconde vraagt wat ze gezien hebben op
eender
welke rij, konden ze de volledige rij opnoemen. = alle 12 letters waren
opgeslagen in het visuele geheugen maar enkel 1 seconde
⇒ Conclusie: Gedurende één seconde onthoudt men alles van wat ze
gezien hebben, is al de info nog in het iconische geheugen, MAAR na
Algemene psychologie - h7 4
